Tổng Bí thư, Chủ tịch nước định hướng nội dung nghiên cứu sửa đổi Điều lệ Đảng

Văn phòng Trung ương Đảng vừa ban hành Thông báo kết luận của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Trưởng ban Chỉ đạo Ban Chỉ đạo Trung ương về tổng kết thực tiễn và nghiên cứu sửa đổi, bổ sung Điều lệ Đảng tại Kỳ họp thứ nhất Ban Chỉ đạo.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh việc tổng kết thực tiễn và nghiên cứu sửa đổi, bổ sung Điều lệ Đảng là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng của nhiệm kỳ Đại hội XIV, trực tiếp phục vụ việc sửa đổi, bổ sung Cương lĩnh chính trị của Đảng và chuẩn bị Đại hội XV của Đảng.

“Những nội dung cốt lõi của Điều lệ Đảng hiện nay vẫn còn nguyên giá trị. Việc nghiên cứu sửa đổi, bổ sung cần đặt trong tổng thể quá trình nghiên cứu sửa đổi, bổ sung Cương lĩnh chính trị, Hiến pháp; kịp thời lấy ý kiến trong Đảng và Nhân dân; mục tiêu là xây dựng Điều lệ Đảng khoa học, chặt chẽ, ngắn gọn, dễ hiểu, dễ thực hiện; ổn định lâu dài và có giá trị bền vững“, thông báo kết luận nêu rõ.

Định hướng một số nội dung tập trung tổng kết, nghiên cứu về những vấn đề cơ bản về Đảng, đảng viên, tổ chức cơ sở đảng và mối quan hệ với Nhân dân, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu làm rõ yêu cầu xây dựng Đảng toàn diện, trong sạch, vững mạnh, “thật sự là đạo đức, là văn minh”; gắn bó mật thiết với Nhân dân, dựa vào Nhân dân để xây dựng Đảng, chịu sự giám sát của Nhân dân.

Cùng với việc nghiên cứu tiêu chuẩn, quyền, nghĩa vụ, trách nhiệm nêu gương; việc phát triển, giáo dục, quản lý, đánh giá, sàng lọc đảng viên, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước lưu ý nghiên cứu tiêu chuẩn về bản lĩnh chính trị, đạo đức, ý thức kỷ luật, năng lực thực hiện nhiệm vụ, tinh thần đổi mới, dám chịu trách nhiệm và sự gắn bó với Nhân dân; yêu cầu phải rõ, khả thi, có thể kiểm tra, đánh giá được.

“Tổng kết việc quản lý đảng viên đi làm việc xa, ở ngoài nước, hoạt động phân tán; miễn, tạm miễn sinh hoạt đảng; hồ sơ và chuyển sinh hoạt đảng. Nghiên cứu mô hình phù hợp với chi bộ đông đảng viên và địa bàn đặc thù; khắc phục triệt để sinh hoạt hình thức, hành chính hóa, nể nang, né tránh; nâng cao tính lãnh đạo, giáo dục và sức chiến đấu, tính tiền phong, tính gương mẫu ở từng chi bộ, từng đảng viên“, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước quán triệt.

Về hệ thống tổ chức, phương thức lãnh đạo của Đảng trong mô hình mới, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước định hướng xác định rõ vị trí, nhiệm vụ, thẩm quyền và quan hệ giữa các cấp từ Trung ương đến cơ sở; đánh giá mô hình tổ chức đảng ở địa bàn dân cư, cơ quan, doanh nghiệp, đơn vị sự nghiệp, ở ngoài nước; việc thành lập, chia tách, sáp nhập, hợp nhất trong nhiệm kỳ, đặc biệt quan tâm đến tổ chức cơ sở đảng.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước định hướng cần đánh giá mô hình đảng ủy sau khi kết thúc hoạt động của đảng đoàn, ban cán sự đảng; làm rõ quan hệ giữa đảng ủy với tập thể lãnh đạo, người đứng đầu và tổ chức đảng trực thuộc. Đối với Quân đội, Công an cần tiếp tục khẳng định nguyên tắc Đảng lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt; làm rõ mối quan hệ phối hợp với cấp ủy địa phương.

Một lưu ý quan trọng khác được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đặt ra là làm rõ cơ chế “Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý, Nhân dân làm chủ”; phân định rõ việc cấp ủy lãnh đạo, kiểm tra với việc cơ quan nhà nước, MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội quyết định, thanh tra, giám sát tổ chức thực hiện và chịu trách nhiệm theo thẩm quyền; Đảng lãnh đạo toàn diện nhưng không bao biện, làm thay.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng chỉ đạo tổng kết nguyên tắc tập trung dân chủ, tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách; làm rõ trách nhiệm của cấp ủy, thường trực cấp ủy và người đứng đầu; phân cấp, phân quyền gắn với trách nhiệm giải trình, kiểm tra, giám sát.

Về kiểm tra, giám sát, kỷ luật Đảng và kiểm soát quyền lực, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước định hướng rà soát thẩm quyền kiểm tra, giám sát, kỷ luật, giải quyết khiếu nại, tố cáo trong mô hình mới; làm rõ quan hệ giữa cấp ủy với Ủy ban Kiểm tra, giữa cấp trên với cấp dưới.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu chuyển mạnh từ xử lý vi phạm sang chủ động phòng ngừa, cảnh báo và giám sát từ sớm; kịp thời chấn chỉnh suy thoái, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”, tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.

Quán triệt tinh thần kỷ luật nghiêm minh nhưng khách quan, công bằng, đúng thẩm quyền, đúng quy trình, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị các cơ quan đề xuất về thẩm quyền, hình thức kỷ luật và nhiệm vụ mới của Ủy ban Kiểm tra.

Về phương pháp, cách thức triển khai, thực hiện nhiệm vụ tổng kết, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu kết hợp tổ chức khảo sát diện rộng với nghiên cứu chuyên sâu, chọn địa bàn khảo sát bảo đảm tính đại diện, đặc biệt chú trọng cấp cơ sở và địa bàn đặc thù.

Bên cạnh việc tham khảo có chọn lọc kinh nghiệm quốc tế, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước lưu ý phải bám sát thực tiễn Việt Nam; tuyệt đối không rập khuôn, máy móc.

“Việc lấy ý kiến tiến hành qua nhiều vòng, đúng đối tượng, trúng vấn đề và thực chất. Mỗi phương án đề xuất phải nêu rõ cơ sở chính trị - pháp lý, ưu, khuyết điểm, đánh giá tác động và điều kiện thực hiện. Mọi ý kiến tham gia phải được tổng hợp trung thực, khách quan; việc tiếp thu hay bảo lưu đều phải giải trình rõ ràng, thấu đáo, khoa học“, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước lưu ý.

Về tổ chức thực hiện, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu năm 2026 hoàn thiện đề cương, phương pháp, danh mục chuyên đề.

Việc nghiên cứu xây dựng chuyên đề, tổ chức khảo sát, sơ kết mô hình, xác định vấn đề cần sửa đổi, bổ sung; xây dựng dự thảo Báo cáo tổng thể, lấy ý kiến nhiều vòng… cần thực hiện xuyên suốt năm 2027 và năm 2028.

Theo yêu cầu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, năm 2029, tiếp thu, hoàn thiện dự thảo Báo cáo tổng thể, bảo đảm đồng bộ với Báo cáo tổng kết 100 năm Đảng lãnh đạo cách mạng Việt Nam, định hướng lãnh đạo phát triển đất nước trong 100 năm tiếp theo và tổng kết 40 năm thực hiện Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội, bảo đảm cung cấp các luận cứ khoa học, thực tiễn vững chắc; làm cơ sở để các Tiểu ban của Đại hội XV, nhất là Tiểu ban Điều lệ Đảng xây dựng và đề xuất Đại hội XV của Đảng xem xét, sửa đổi Điều lệ Đảng theo quy định.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước giao Ban Tổ chức Trung ương chủ trì nghiên cứu, xây dựng Đề cương nghiên cứu tổng thể và Đề cương từng nhóm nội dung đề xuất sửa đổi, bổ sung Điều lệ Đảng, báo cáo Ban Chỉ đạo vào cuối quý III để trình Trung ương xem xét, cho ý kiến tại Hội nghị lần thứ tư.