Tin thế giới nổi bật trong ngày 15/6

Trong bản tin thế giới mới nhất hôm nay 15/6, các diễn biến đáng chú ý tập trung vào việc Iran đưa ra điều kiện tham gia đàm phán hạt nhân kéo dài 60 ngày với Mỹ; giá dầu giảm mạnh sau thông tin ngừng bắn Mỹ - Iran; Lầu Năm Góc tiếp tục giải mật hồ sơ UFO; Slovakia yêu cầu EU bồi hoàn vũ khí viện trợ Ukraine; và 4 nước châu Âu tuyên bố sẵn sàng dỡ trừng phạt đối với Iran.

Iran nêu điều kiện đàm phán

Thứ trưởng Ngoại giao Iran Kazem Gharibabadi cho biết toàn bộ tiến trình đàm phán hạt nhân kéo dài 60 ngày giữa Tehran và Washington chỉ được triển khai sau khi Mỹ thực hiện đầy đủ các cam kết đã nêu trong bản ghi nhớ.

Theo truyền thông nhà nước Iran, các điều kiện Tehran đưa ra gồm: chấm dứt phong tỏa hải quân, chấm dứt xung đột và hoạt động quân sự, đồng thời giải phóng hàng tỷ USD tài sản bị đóng băng của Iran. Ông Gharibabadi nhấn mạnh việc Iran tham gia giai đoạn đàm phán tiếp theo hoàn toàn phụ thuộc vào khả năng Washington thực hiện cam kết, đặc biệt là các nghĩa vụ tài chính.

Sau khi xác minh các bước đi của Mỹ, các nhóm kỹ thuật sẽ bắt đầu làm việc ngay để xây dựng khuôn khổ đàm phán, thành lập cơ chế phối hợp và hoàn thiện các điều khoản tiếp theo.

Thông tin được đưa ra sau khi Tổng thống Donald Trump tuyên bố hai nước đã đạt được thỏa thuận hòa bình và mở lại hoạt động qua eo biển Hormuz. Trong khi đó, Phó Tổng thống Mỹ J.D. Vance đánh giá đây là bước tiến lớn nhưng nhấn mạnh việc thực thi mới là yếu tố quyết định thành công cuối cùng.

Giá dầu giảm mạnh

Giá dầu thế giới giảm sâu trong phiên giao dịch đầu tuần sau khi Mỹ và Iran thông báo đạt được thỏa thuận ngừng bắn, qua đó làm giảm lo ngại về nguy cơ gián đoạn nguồn cung năng lượng tại Trung Đông.

Giá dầu Brent giảm khoảng 4%, xuống còn 83,82 USD/thùng, trong khi dầu WTI của Mỹ giảm 4,6%, còn 80,95 USD/thùng. Các chuyên gia nhận định thị trường đang dần loại bỏ phần “phụ phí rủi ro địa chính trị” từng khiến giá năng lượng tăng mạnh trong thời gian gần đây.

Ông Umud Shokri, chuyên gia thuộc Đại học George Mason, cho rằng diễn biến giảm giá phản ánh kỳ vọng xung đột sẽ hạ nhiệt sau khi bản ghi nhớ Mỹ - Iran được công bố, nhưng cảnh báo rủi ro vẫn còn nếu quá trình thực thi gặp trở ngại.

Phó Tổng thống Mỹ J.D. Vance cho rằng thỏa thuận mới có thể mở ra một giai đoạn ổn định hơn tại Trung Đông và góp phần giảm chi phí năng lượng đối với người dân Mỹ.

Giải mật hồ sơ UFO

Chính quyền Tổng thống Donald Trump tiếp tục công bố đợt tài liệu thứ ba liên quan đến các vật thể bay không xác định (UFO/UAP), trong khuôn khổ chương trình giải mật dữ liệu về các hiện tượng dị thường chưa xác định.

Đợt công bố mới bao gồm 53 tài liệu, 10 hình ảnh dựng kỹ thuật số cùng nhiều video và bản ghi âm do các cơ quan như CIA, FBI, NASA và Lầu Năm Góc cung cấp. Các hồ sơ ghi nhận hàng loạt vụ quan sát vật thể lạ trong gần hai thập kỷ, từ hiện tượng tại sân bay Harare (Zimbabwe) năm 2008 đến các trường hợp gần đây tại khu vực Đông Bắc nước Mỹ.

Một số nhân chứng mô tả các vật thể hình cầu phát sáng màu đỏ, vàng hoặc cam, có khả năng di chuyển bất thường, phát sáng mạnh rồi biến mất. Tuy nhiên, giới chức Mỹ nhấn mạnh việc công bố tài liệu không đồng nghĩa xác nhận nguồn gốc ngoài Trái Đất của các hiện tượng này.

Slovakia yêu cầu EU bồi hoàn

Thủ tướng Slovakia Robert Fico tuyên bố sẽ đề xuất Liên minh châu Âu bồi hoàn cho số thiết bị quân sự mà nước này đã chuyển giao cho Ukraine trong giai đoạn trước.

Ông Fico cho rằng chính phủ tiền nhiệm đã khiến Slovakia bị suy giảm năng lực quốc phòng khi chuyển giao nhiều khí tài quan trọng như tiêm kích MiG-29, hệ thống phòng không S-300 cùng xe tăng và phương tiện chiến đấu.

Theo thống kê, Slovakia đã viện trợ cho Ukraine lượng khí tài trị giá khoảng 700 triệu euro trong giai đoạn 2022–2023. Thủ tướng Fico cho biết sẽ đưa vấn đề bồi hoàn ra thảo luận tại hội nghị thượng đỉnh EU sắp tới.

Ông cũng tiếp tục chỉ trích chính sách trừng phạt Nga của châu Âu và cho rằng các quyết định hiện nay đang khiến EU phải chịu áp lực lớn về năng lượng và năng lực cạnh tranh.

4 nước châu Âu sẵn sàng dỡ lệnh trừng phạt Iran

Anh, Đức, Pháp và Italy tuyên bố sẵn sàng dỡ bỏ các biện pháp trừng phạt đối với Iran nếu Tehran thực hiện các bước đi rõ ràng và có thể kiểm chứng liên quan tới chương trình hạt nhân.

Trong tuyên bố chung ngày 14/6, bốn nước châu Âu khẳng định sẽ phối hợp với Mỹ, Iran và các đối tác khu vực nhằm duy trì động lực đối thoại và hướng tới giải pháp ngoại giao lâu dài. Động thái được đưa ra sau khi Mỹ và Iran thông báo đạt thỏa thuận hòa bình và dự kiến ký văn kiện tại Thụy Sĩ vào ngày 19/6.

Các nước châu Âu đồng thời nhấn mạnh Iran không được phép sở hữu vũ khí hạt nhân và cho biết sẵn sàng phối hợp với Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) để giám sát quá trình thực hiện.

Tổng thống Macron cũng cho biết lãnh đạo G7 sẽ thảo luận về việc bảo đảm hoạt động lưu thông lâu dài qua eo biển Hormuz cũng như các bước tiếp theo đối với chương trình hạt nhân và tên lửa của Iran.