Ăn mướp đắng có tác dụng gì?

Mướp đắng (hay còn gọi là khổ qua) là loại thực phẩm quen thuộc trong bữa cơm của nhiều gia đình Việt. Không chỉ được chế biến thành các món canh, xào, nhồi thịt hay nước ép, mướp đắng còn được biết đến với nhiều lợi ích đối với sức khỏe nhờ chứa các hợp chất chống oxy hóa, vitamin và khoáng chất.

Loại thực phẩm này có thể hỗ trợ giảm viêm, cải thiện kiểm soát đường huyết, hỗ trợ kiểm soát cân nặng và góp phần bảo vệ làn da. Tuy nhiên, đây không phải là “thần dược” chữa bệnh và nhiều công dụng vẫn cần thêm nghiên cứu trên người để khẳng định hiệu quả.

Theo thông tin trên báo Sức khỏe và Đời sống, mướp đắng (Momordica charantia) thuộc họ Bầu bí, có vị đắng đặc trưng và được trồng phổ biến ở nhiều địa phương tại Việt Nam. Quả có thể sử dụng khi còn tươi, nấu chín hoặc chế biến thành trà, nước ép.

Trong mướp đắng có nhiều hoạt chất sinh học cùng các chất chống oxy hóa như polyphenol, saponin và terpenoid. Đây là những thành phần được cho là góp phần tạo nên các lợi ích đối với sức khỏe, đặc biệt là khả năng chống viêm và hỗ trợ chuyển hóa đường trong cơ thể.

Dưới đây là một số tác dụng khi ăn mướp đắng và lưu ý khi sử dụng loại thực phẩm này

1. Giúp giảm viêm trong cơ thể

Một trong những lợi ích nổi bật của mướp đắng là khả năng hỗ trợ giảm viêm nhờ chứa hàm lượng polyphenol khá cao.

Polyphenol là nhóm hợp chất chống oxy hóa giúp trung hòa các gốc tự do, từ đó góp phần hạn chế tình trạng viêm mạn tính - yếu tố liên quan đến nhiều bệnh lý như tim mạch, béo phì hay tiểu đường.

Theo các chuyên gia, chế độ ăn giàu thực phẩm chứa polyphenol có thể mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe nếu được kết hợp với lối sống lành mạnh.

2. Hỗ trợ kiểm soát cân nặng

Một số nghiên cứu cho thấy mướp đắng có thể hỗ trợ quá trình quản lý cân nặng.

Các nghiên cứu trên động vật ghi nhận loại quả này có khả năng thúc đẩy sử dụng carbohydrate hiệu quả hơn và hạn chế tích lũy mỡ. Tuy nhiên, bằng chứng trên người vẫn còn hạn chế nên chưa thể khẳng định mướp đắng có tác dụng giảm cân rõ rệt.

Do đó, mướp đắng chỉ nên được xem là một thực phẩm hỗ trợ trong chế độ ăn cân bằng chứ không thay thế việc kiểm soát khẩu phần hay luyện tập thể dục.

3. Mướp đắng có thể hỗ trợ kiểm soát đường huyết

Đây là công dụng được nhiều người quan tâm nhất khi nhắc đến mướp đắng.

Theo các nghiên cứu, mướp đắng chứa những hợp chất hoạt tính sinh học như saponin và terpenoid. Các chất này có khả năng hỗ trợ đưa glucose từ máu vào tế bào, đồng thời giúp gan và cơ sử dụng, dự trữ glucose hiệu quả hơn.

Một số hoạt chất trong mướp đắng còn có cơ chế hoạt động tương tự insulin. Tuy nhiên, các chuyên gia lưu ý rằng người bệnh tiểu đường không nên tự ý thay thế thuốc điều trị bằng mướp đắng. Việc sử dụng cần được trao đổi với bác sĩ để tránh nguy cơ hạ đường huyết quá mức khi kết hợp với thuốc.

4. Góp phần duy trì làn da khỏe mạnh

Nhờ chứa nhiều chất chống oxy hóa, mướp đắng có thể giúp hạn chế tác động của các gốc tự do - một trong những nguyên nhân thúc đẩy quá trình lão hóa da.

Một số nghiên cứu cũng ghi nhận mướp đắng có thể hỗ trợ giảm mụn trứng cá và giúp da khỏe mạnh hơn. Tuy nhiên, hiệu quả còn phụ thuộc vào cơ địa từng người và không thể thay thế thuốc điều trị các bệnh da liễu.

Cách chế biến mướp đắng để giữ giá trị dinh dưỡng

Mướp đắng thường được thu hoạch khi còn xanh vì đây là giai đoạn chứa nhiều dưỡng chất hơn so với khi quả chín chuyển màu vàng cam.

Có nhiều cách chế biến mướp đắng như:

• Canh mướp đắng nhồi thịt.Mướp đắng xào thịt hoặc trứng.
• Luộc hoặc hấp.
• Salad kết hợp với xoài, cà chua.
• Nấu với tôm, nước cốt dừa.
• Ép nước hoặc làm sinh tố.
• Hãm trà từ mướp đắng phơi khô.

Những lưu ý khi ăn mướp đắng

Mặc dù mang lại nhiều lợi ích, nhưng các chuyên gia cho rằng nhiều tác dụng vẫn cần thêm những nghiên cứu quy mô lớn trên người để xác nhận.

Ngoài ra, người đang điều trị tiểu đường cần tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng thường xuyên vì có thể làm tăng nguy cơ hạ đường huyết.

Không nên lạm dụng nước ép hoặc ăn quá nhiều mướp đắng trong thời gian dài.

Nên kết hợp mướp đắng với chế độ ăn đa dạng, cân đối để đảm bảo cung cấp đầy đủ dưỡng chất cho cơ thể.

Mướp đắng là thực phẩm giàu hoạt chất sinh học và chất chống oxy hóa, có thể góp phần hỗ trợ giảm viêm, kiểm soát đường huyết, quản lý cân nặng, bảo vệ làn da và mang lại nhiều lợi ích sức khỏe khác. Tuy nhiên, đây chỉ là một phần của chế độ dinh dưỡng lành mạnh và không thể thay thế thuốc điều trị hoặc các chỉ định y khoa. Việc sử dụng hợp lý, đa dạng cách chế biến và ăn với lượng vừa phải sẽ giúp phát huy tối đa giá trị dinh dưỡng của loại thực phẩm quen thuộc này.