Diễn đàn Tương lai ASEAN: Việt Nam chuyển từ 'tham gia' sang 'định hình chiến lược'

Trước thềm Diễn đàn Tương lai ASEAN 2026, dự kiến diễn ra vào ngày 09 - 10/06 tại Hà Nội, Đại sứ Tôn Thị Ngọc Hương - Trưởng phái đoàn đại diện thường trực Việt Nam tại ASEAN đã trả lời phỏng vấn với phóng viên thường trú Đài TNVN tại Indonesia về ý nghĩa của sự kiện này.

- Diễn đàn Tương lai ASEAN 2026 diễn ra trong năm đầu tiên triển khai Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045, với chủ đề “Cùng định hình tương lai chung: Hòa bình, Thịnh vượng, Lấy người dân làm trung tâm”. Xin Đại sứ cho biết ý nghĩa của chủ đề này đối với định hướng phát triển của ASEAN trong giai đoạn mới?

- Diễn đàn Tương lai ASEAN là một sáng kiến được Chính phủ Việt Nam nêu và triển khai từ năm 2024. năm 2026 là năm thứ 3 Diễn đàn được tổ chức.

Chủ đề năm nay là “Cùng định hình tương lai chung: Hòa bình, Thịnh vượng, Lấy người dân làm trung tâm”, gắn rất sát với chủ đề được nêu trong Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045 cũng như phản ánh ưu tiên hợp tác của ASEAN trên 3 trụ cột chính trị, an ninh kinh tế và văn hóa xã hội.

Nội dung thảo luận tại Diễn đàn lần này vừa mang tính bao trùm, vừa mang tính hợp tác cụ thể, thực chất thông qua các phiên thảo luận về tự cường ngăn ngừa xung đột trí tuệ nhân tạo, an ninh năng lượng, mô hình phát triển mới.

Ngoài ra còn có các hoạt động như là tọa đàm giữa chính Đảng các nước Đông Nam Á, Hội nghị lãnh đạo các thành phố ASEAN, tọa đàm Bàn tròn về Tiểu vùng Mê Kông hay là Bàn tròn thanh niên Đông Nam Á về quản trị trí tuệ nhân tạo...

Tất cả những hoạt động này đều bám sát tinh thần chủ đề và thể hiện nhu cầu hợp tác của ASEAN, hỗ trợ cho việc triển khai Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045 với ý kiến đóng góp từ các đại diện của kênh Chính phủ, kênh học giả, các giới, các thành phần, kể cả doanh nhân, thanh niên và các đối tượng liên quan trong ASEAN, hướng tới tầm nhìn mang tính tổng thể, bao trùm với sự đóng góp của tất cả các tầng lớp nhân dân, sẽ là một bước bổ trợ rất quan trọng và thiết thực cho việc triển khai các ưu tiên phát triển của ASEAN trong giai đoạn mới.

- Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược và bất ổn địa chính trị ngày càng gia tăng, theo Đại sứ, Diễn đàn Tương lai ASEAN có thể đóng góp như thế nào vào việc củng cố vai trò trung tâm, đoàn kết và khả năng tự cường của ASEAN?

Nội dung thảo luận tại Diễn đàn tương lai ASEAN lần này bám sát với những nhận định về tình hình thế giới, khu vực như là Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã nêu ra tại Đối thoại Shangrila. Việc tổ chức các phiên đối thoại, trao đổi và thảo luận tại diễn đàn với những nội dung, chủ đề sẽ giúp cho các nước:

Thứ nhất là tăng cường lòng tin, hiểu biết và chia sẻ quan điểm, ý kiến của nhau.

Thứ hai là tìm kiếm các cơ hội hợp tác thực chất, cụ thể trên những lĩnh vực, những nội dung mà hiện nay ASEAN và các nước đối tác của ASEAN đều đang rất quan tâm, vấn đề tự cường cũng như là thịnh vượng hướng đến người dân như thế nào sẽ được triển khai cụ thể qua các ý tưởng đề xuất mà các đại biểu tham dự diễn đàn, từ trong ASEAN cũng như là các nước bạn bè, đối tác của ASEAN có thể chia sẻ, đóng góp.

Tất cả những khuyến nghị, những nội dung trao đổi sẽ được chuyển đến kênh Chính phủ thông qua các Bộ trưởng trong Hội đồng Điều phối ASEAN và trình lên lãnh đạo Cấp cao ASEAN xem xét, ghi nhận tại kỳ Hội nghị cấp cao sắp tới. Tại Diễn đàn lần này, Ban tổ chức cũng rất vinh dự được đón tiếp nhiều lãnh đạo, nguyên thủ cấp cao của các nước thành viên ASEAN đến tham dự và phát biểu tại diễn đàn.

Tổng thống Philippines Ferdinand Marcos - Chủ tịch ASEAN 2026 cũng sẽ có thông điệp quan trọng gửi đến Diễn đàn.

Sự tham dự từ lãnh đạo cấp cao cho đến các đại diện các ngành, giới chức ASEAN, chúng tôi hi vọng rằng những nội dung thảo luận và kết quả trao đổi tại Diễn đàn sẽ là những nguồn thông tin quý báu để hỗ trợ cho các kênh hợp tác của ASEAN , giúp cho các nhà hoạch định chính sách chung ASEAN có thể triển khai các biện pháp hợp tác rất thiết thực, hiệu quả trong thời gian tới.

- Đây là năm thứ 3 liên tiếp Việt Nam tổ chức Diễn đàn Tương lai ASEAN. Xin Đại sứ cho biết các nước ASEAN và đối tác quốc tế đánh giá như thế nào về sáng kiến này cũng như vai trò ngày càng chủ động của Việt Nam trong ASEAN?

Ngay từ khi sáng kiến được đưa ra và tổ chức, Diễn đàn năm đầu tiên 2024 đã thu hút được sự quan tâm và hưởng ứng đóng góp tích cực của các nước ASEAN.

Trong năm 2024, chúng ta đã mời được Thủ tướng nước Chủ tịch ASEAN và sau đấy các nước Chủ tịch ASEAN đương nhiệm đều cử lãnh đạo cấp cao tham dự hoặc có những thông điệp quan trọng truyền tải đến Diễn đàn. Nội dung của Diễn đàn đều được xây dựng gắn rất chặt với các chủ đề của ASEAN trong từng năm.

Chính vì thế, Diễn đàn phản ánh được tính thời sự và tất cả những quan tâm, những nhu cầu ưu tiên của ASEAN trong từng năm đó. Cho đến nay, sự tham gia và đánh giá của các nước ASEAN cũng như các đối tác đối với Diễn đàn rất là tích cực, rất đáng khích lệ.

Theo như Tổng thư ký ASEAN Kao Kim Hourn, Diễn đàn đang dần tạo dựng được uy tín, thương hiệu, là kênh trao đổi rất hữu ích và thiết thực, đóng góp cho các tiến trình hoạch định chính sách và thúc đẩy hợp tác cũng như tăng cường vai trò trung tâm của ASEAN. Qua đó, hình ảnh, vị thế và đóng góp của Việt Nam sau 30 năm tham gia ASEAN càng được ghi nhận và đề cao.

- Xin cảm ơn Đại sứ Tôn Thị Ngọc Hương.