Sứ mệnh mới của VOV trong kỷ nguyên hội nhập

Kỷ niệm 101 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam (21/6/1925 - 21/6/2026) là dịp để nhìn lại hành trình vẻ vang của nền báo chí cách mạng dưới sự lãnh đạo của Đảng, đồng thời suy ngẫm về những trọng trách mới đặt ra trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mang tính bước ngoặt.

Lần đầu tiên trong lịch sử phát triển đất nước, hội nhập quốc tế được Bộ Chính trị xác định là động lực chiến lược có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với sự phát triển nhanh và bền vững của quốc gia. Nghị quyết số 59-NQ/TW ngày 24/01/2025 về hội nhập quốc tế trong tình hình mới và Nghị quyết số 06-NQ/TW về phát triển đối ngoại trong giai đoạn mới đã mở ra một tầm nhìn mới cho Việt Nam: chủ động tham gia định hình các tiến trình quốc tế, nâng cao vị thế đất nước, phát huy sức mạnh dân tộc kết hợp với sức mạnh thời đại để hiện thực hóa khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc.

Trong tiến trình đó, báo chí không chỉ thực hiện chức năng thông tin, tuyên truyền đơn thuần mà đang trở thành thành tố quan trọng của sức mạnh mềm quốc gia. Đối với Đài Tiếng nói Việt Nam (VOV) yêu cầu mới đặt ra không chỉ là truyền tải thông tin đối ngoại mà còn góp phần kiến tạo hình ảnh, uy tín và vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế.

Từ truyền tải thông tin đến kiến tạo sức mạnh mềm quốc gia

Trong thế giới ngày nay, cạnh tranh giữa các quốc gia không chỉ diễn ra trên các lĩnh vực kinh tế, quân sự hay khoa học công nghệ mà ngày càng thể hiện rõ trên mặt trận thông tin và nhận thức xã hội.

Một quốc gia được thế giới nhìn nhận như thế nào, được tin cậy đến đâu, có sức hấp dẫn ra sao đối với nhà đầu tư, du khách, chuyên gia và cộng đồng quốc tế phụ thuộc rất lớn vào năng lực truyền thông quốc gia. Vì vậy, thông tin đối ngoại không còn đơn thuần là hoạt động quảng bá hình ảnh đất nước mà trở thành công cụ chiến lược để gia tăng sức mạnh mềm, củng cố niềm tin quốc tế và tạo dựng môi trường thuận lợi cho phát triển.

Tinh thần cốt lõi của Nghị quyết 59-NQ/TW là hội nhập quốc tế phải phục vụ hiệu quả cho mục tiêu xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ, tự lực, tự cường. Để thực hiện mục tiêu đó, bên cạnh nguồn lực tài chính, khoa học công nghệ và thị trường, Việt Nam cần xây dựng được hình ảnh quốc gia tích cực, một thương hiệu quốc gia có sức hấp dẫn và một vị thế quốc tế ngày càng được khẳng định.

Đó chính là không gian hành động mới của báo chí đối ngoại trong giai đoạn hiện nay.

VOV - lực lượng tiên phong trên mặt trận thông tin đối ngoại

Trong hệ thống báo chí Việt Nam, VOV có những lợi thế đặc biệt mà không nhiều cơ quan báo chí sở hữu.

Là cơ quan truyền thông đa phương tiện quốc gia sở hữu Kênh Phát thanh Đối ngoại Quốc gia VOV5 phát sóng bằng 12 ngôn ngữ nước ngoài; có hệ thống cơ quan thường trú trong và ngoài nước trải rộng trên nhiều địa bàn chiến lược; đồng thời duy trì mạng lưới hợp tác sâu rộng với các tổ chức phát thanh, truyền hình và truyền thông quốc tế, VOV có khả năng tiếp cận trực tiếp công chúng toàn cầu và lan tỏa tiếng nói chính thống của Việt Nam ra thế giới.

Những năm qua, VOV không ngừng mở rộng quan hệ hợp tác với các đài phát thanh truyền hình lớn trên thế giới và Khu vực, các tổ chức truyền thông quốc tế, các hiệp hội nghề nghiệp khu vực và thế giới, trong đó có Hiệp hội Phát thanh Truyền hình châu Á - Thái Bình Dương (ABU); Viện Phát triển phát thanh truyền hình châu Á Thái Bình Dương AIBD, Tổ chức các đài phát thanh truyền hình nói tiếng Pháp CIRTEF.

Thông qua các hoạt động trao đổi đoàn, các chương trình đào tạo quốc tế bồi dưỡng nguồn nhân lực, chia sẻ kinh nghiệm quản trị, chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong báo chí và sản xuất nội dung đa nền tảng, VOV vừa tiếp thu tinh hoa báo chí thế giới, vừa quảng bá hiệu quả hình ảnh đất nước, con người và các giá trị Việt ra cộng đồng quốc tế.

Đặc biệt, giá trị của các thỏa thuận hợp tác quốc tế với các đối tác không chỉ nằm ở những văn bản được ký kết mà được thể hiện bằng những sản phẩm truyền thông cụ thể và sức lan tỏa thực tế đến công chúng toàn cầu.

Thông qua các chương trình trao đổi nội dung, hợp tác sản xuất và phát sóng chung giữa VOV với các đài phát thanh, truyền hình trên thế giới, nhiều chương trình giới thiệu về lịch sử, văn hóa, đất nước, con người Việt Nam; các thành tựu phát triển kinh tế - xã hội; chính sách đối ngoại; môi trường đầu tư kinh doanh; du lịch, di sản và bản sắc văn hóa dân tộc đã được phát sóng trên các kênh truyền thông quốc tế.

Đây là hình thức thông tin đối ngoại đặc biệt hiệu quả bởi những câu chuyện về Việt Nam được chuyển tải trực tiếp tới công chúng nước ngoài thông qua các cơ quan truyền thông có uy tín tại nước sở tại. Qua đó, bạn bè quốc tế có thêm cơ hội tiếp cận những thông tin khách quan, chân thực về Việt Nam, hiểu rõ hơn về một đất nước hòa bình, ổn định, năng động, đổi mới và hội nhập.

Có thể nói, mạng lưới hợp tác quốc tế rộng khắp của VOV đã góp phần hình thành một “hệ sinh thái đối ngoại truyền thông”, trong đó mỗi chương trình trao đổi, mỗi sản phẩm hợp tác sản xuất không chỉ mang ý nghĩa nghề nghiệp mà còn là một nhịp cầu văn hóa, một kênh ngoại giao nhân dân và một phương thức hiệu quả để phát huy sức mạnh mềm quốc gia.

Từ làn sóng phát thanh đến không gian số toàn cầu

Nếu trong giai đoạn trước, những làn sóng phát thanh vượt biên giới là phương tiện chủ yếu để truyền tải tiếng nói Việt Nam ra thế giới thì ngày nay, không gian số đã mở ra những cơ hội hoàn toàn mới cho công tác thông tin đối ngoại.

Với hệ thống cơ quan thường trú tại nhiều địa bàn chiến lược trên thế giới, đội ngũ phóng viên quốc tế của VOV không chỉ làm nhiệm vụ đưa tin mà còn phản ánh kịp thời những chuyển động của thế giới về kinh tế, chính trị, khoa học công nghệ, truyền thông và các xu hướng phát triển mới. Thông tin từ các cơ quan thường trú giúp công chúng trong nước tiếp cận nhanh chóng với các xu thế toàn cầu, đồng thời cung cấp thêm cơ sở thực tiễn phục vụ công tác hoạch định chính sách và hội nhập quốc tế của đất nước.

Song song với đó, VOV đang đẩy mạnh chuyển đổi số, phát triển hệ sinh thái truyền thông số, podcast, báo chí dữ liệu và ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong sản xuất, phân phối nội dung. Những nỗ lực này không chỉ nâng cao chất lượng sản phẩm báo chí mà còn mở rộng khả năng tiếp cận công chúng quốc tế trên nhiều nền tảng khác nhau.

Chủ động tham gia kiến tạo xu hướng truyền thông mới

Một trong những điểm nhấn đáng chú ý trong quá trình hội nhập quốc tế của VOV là sự chủ động tham gia vào việc hình thành và dẫn dắt các xu hướng truyền thông mới của khu vực.

Những năm gần đây, sự phát triển mạnh mẽ của podcast, trí tuệ nhân tạo, truyền thông đa nền tảng và các mô hình báo chí số đang làm thay đổi căn bản cách thức sản xuất, phân phối và tiếp nhận thông tin trên phạm vi toàn cầu.

Nắm bắt xu thế đó, VOV đã chủ động mở rộng hợp tác quốc tế, tăng cường trao đổi chuyên môn với các tổ chức truyền thông hàng đầu thế giới nhằm tiếp cận những mô hình phát triển tiên tiến nhất.

Dấu ấn nổi bật là Hội thảo quốc tế “Podcast - Đại lộ sáng tạo cho phát thanh trong kỷ nguyên số” được tổ chức trong khuôn khổ Liên hoan Phát thanh toàn quốc lần thứ XVII năm 2026 tại Quảng Ninh. Sự kiện quy tụ các chuyên gia truyền thông hàng đầu, các nhà sản xuất podcast quốc tế và đông đảo những người làm phát thanh trong nước.

Không chỉ là diễn đàn trao đổi kinh nghiệm nghề nghiệp, hội thảo còn thể hiện vai trò ngày càng chủ động của VOV trong việc kết nối các ý tưởng, xu hướng và mô hình truyền thông mới của khu vực. Những vấn đề như phát triển podcast chuyên nghiệp, ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong sản xuất nội dung, khai thác dữ liệu người dùng và xây dựng hệ sinh thái âm thanh số đã được thảo luận một cách toàn diện và thực tiễn.

Điều đó cho thấy hội nhập quốc tế trong lĩnh vực báo chí không còn chỉ là tiếp nhận tri thức từ bên ngoài mà đang chuyển dần sang giai đoạn cùng sáng tạo, cùng phát triển và cùng tạo ra giá trị mới. Đây chính là biểu hiện sinh động của tinh thần “chủ động, tích cực hội nhập quốc tế toàn diện, sâu rộng và hiệu quả” mà Nghị quyết 59-NQ/TW đã đề ra.

Mỗi nhà báo đối ngoại là một đại sứ quốc gia

Nếu trong thời kỳ kháng chiến, nhà báo là chiến sĩ trên mặt trận tư tưởng thì trong thời kỳ hội nhập sâu rộng hiện nay, mỗi nhà báo đối ngoại còn là một “đại sứ quốc gia” trên không gian truyền thông toàn cầu.

Mỗi tin bài, mỗi chương trình phát thanh, mỗi video, podcast hay sản phẩm đa phương tiện được xuất bản bằng tiếng nước ngoài đều góp phần định hình nhận thức của công chúng quốc tế về Việt Nam.

Một phóng sự về văn hóa Việt Nam, một chương trình dành cho kiều bào, một bài viết về môi trường đầu tư hay một sản phẩm truyền thông đấu tranh phản bác các thông tin sai lệch liên quan đến chủ quyền và lợi ích quốc gia đều đang trực tiếp góp phần bảo vệ hình ảnh, uy tín và vị thế của đất nước.

Điều đó đòi hỏi đội ngũ những người làm báo phải không ngừng nâng cao bản lĩnh chính trị, trình độ ngoại ngữ, kiến thức quốc tế, kỹ năng số và khả năng làm chủ công nghệ mới.

Tiếp tục viết tiếp sứ mệnh vẻ vang của Báo chí Cách mạng Việt Nam

Nghị quyết 06-NQ/TW đặt ra yêu cầu phát triển đối ngoại tương xứng với tầm vóc lịch sử, văn hóa và vị thế của đất nước. Để thực hiện mục tiêu đó, bên cạnh đối ngoại Đảng, ngoại giao Nhà nước và đối ngoại nhân dân, báo chí đối ngoại phải thực sự trở thành một trụ cột quan trọng trong việc xây dựng hình ảnh quốc gia và tạo dựng niềm tin quốc tế.

Với truyền thống hơn 80 năm đồng hành cùng dân tộc, cùng những lợi thế đặc biệt về truyền thông đa phương tiện, mạng lưới quốc tế và năng lực chuyển đổi số, VOV đang đứng trước cơ hội lớn để tiếp tục khẳng định vai trò là lực lượng tiên phong trên mặt trận thông tin đối ngoại của đất nước.

Từ những làn sóng phát thanh vượt biên giới đến các nền tảng số kết nối hàng triệu công chúng toàn cầu hôm nay, hành trình của VOV luôn gắn liền với hành trình phát triển của đất nước.

Trong kỷ nguyên hội nhập sâu rộng và chuyển đổi số toàn diện, sứ mệnh ấy đang được mở rộng hơn bao giờ hết: không chỉ truyền tải tiếng nói Việt Nam ra thế giới mà còn góp phần kiến tạo vị thế Việt Nam trong thế giới; không chỉ quảng bá hình ảnh đất nước mà còn góp phần xây dựng niềm tin, sức hấp dẫn và sức mạnh mềm của quốc gia.

Đó cũng chính là cách những người làm báo VOV hôm nay tiếp tục viết tiếp truyền thống vẻ vang của Báo chí Cách mạng Việt Nam, góp phần hiện thực hóa khát vọng xây dựng một nước Việt Nam hùng cường, phồn vinh và hạnh phúc trong kỷ nguyên mới.