Chiến dịch nghi binh tuyệt mật bảo vệ ông Trump khỏi âm mưu tấn công

Đoạn video ghi lại cảnh chiếc xe tải phục vụ suất ăn hàng không được sử dụng trong chiến dịch bí mật nhằm chuyển Tổng thống Trump từ chuyên cơ Không lực Một sang máy bay khác. (Nguồn: CBS)

Theo báo cáo mới đây, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã được bí mật đưa khỏi Air Force One và chuyển sang máy bay khác sau khi xuất hiện mối đe dọa an ninh trong một chuyến công du. Kế hoạch được thực hiện với sự hỗ trợ của xe tải chờ đồ ăn và máy bay quân sự nhằm bảo vệ ông trước nguy cơ ám sát.

“Như Tổng thống đã nói gần đây, có nhiều kẻ thù của nước Mỹ đang nhắm vào ông ấy, và chúng tôi sử dụng mọi công cụ trong khả năng của mình để xử lý những mối đe dọa đó“, Giám đốc truyền thông Nhà Trắng Steven Cheung nói với NewsNation hôm 10/8.

Việc Tổng thống Mỹ Donald Trump đổi máy bay để tránh nguy cơ bị ám sát một lần nữa khiến dư luận chú ý đến các quy trình tuyệt mật mà đặc vụ Mỹ thường sử dụng để bảo vệ Tổng thống. Một số chuyên gia đã phân tích mức độ nghiêm trọng của các tình huống để Mật vụ quyết định sẽ che giấu vị trí của tổng thống ở mức độ nào.

Chuyện gì đã xảy ra?

Ông Trump đang rời Hội nghị Thượng đỉnh NATO hồi tháng 7 thì các quan chức quân sự nhận được thông tin về mối đe dọa. Ông lên chiếc Air Force One cũ, tạo cảm giác rằng ông vẫn ở trên máy bay cùng các phóng viên và nhân viên Nhà Trắng.

Tuy nhiên, tổng thống được bí mật đưa sang một máy bay quân sự nhỏ hơn bằng xe phục vụ suất ăn, vốn được sử dụng để cung cấp thực phẩm và vật tư cho máy bay. Sau đó, ông Trump lên lại Air Force One sau khi máy bay này hạ cánh tại Anh và xuất hiện trước công chúng khi bước xuống máy bay ở Anh. Từ đó, ông lên chiếc Air Force One mới (do Qatar tặng) để trở về Mỹ.

Sau sự việc, ông Trump nói với các phóng viên về mối đe dọa và cho biết ông là “mục tiêu số một”. Trước đó, ông Trump chỉ thông báo rằng ông sẽ trở về Mỹ bằng chiếc Air Force One cũ thay vì máy bay mới, vì muốn giới thiệu chiếc máy bay mới cho các binh sĩ Mỹ đóng tại Anh, chứ không nói gì về máy bay quân sự.

Jason Russell, cựu đặc vụ Mật vụ từng có 8 năm bảo vệ các tổng thống và lên kế hoạch an ninh trước các chuyến công du của tổng thống, cho biết thông thường việc tổng thống lên Air Force One là khâu cuối cùng trước khi máy bay đóng cửa và cất cánh.

“Việc ông ấy lên máy bay, rồi một xe phục vụ suất ăn chạy đến bên hông máy bay... bất kỳ ai thực sự chú ý đến cách Air Force One vận hành hẳn sẽ nghĩ: ‘Thật kỳ lạ’”, Russell nói.

Russell giải thích rằng đường hàng không thường được xem là cách an toàn nhất để đưa đón tổng thống, bởi không phận xung quanh Air Force One thường bị hạn chế nghiêm ngặt. Tuy nhiên, các mối đe dọa vẫn tồn tại, bao gồm tấn công bằng máy bay không người lái và thậm chí tên lửa đất đối không.

“Air Force One được trang bị một số biện pháp đối phó và các hệ thống an ninh mà chúng ta hy vọng sẽ không bao giờ phải sử dụng”, Russell nói. Ông cho biết Mật vụ cũng có một bộ phận phụ trách an ninh không phận, thường xuyên phối hợp với quân đội để bảo đảm an toàn cho tổng thống khi di chuyển bằng đường hàng không.

Robert McDonald, người có 21 năm làm việc tại Mật vụ, từng thuộc Đơn vị Bảo vệ Tổng thống và là đặc vụ giám sát trong đội bảo vệ Phó Tổng thống Joe Biden, cho rằng việc đổi máy bay tại Thổ Nhĩ Kỳ phản ánh sự ứng biến theo tình hình thực tế của lực lượng bảo vệ tổng thống, chứ không phải một quy trình được chuẩn bị sẵn.

“Tôi chắc chắn họ bắt đầu chuẩn bị ngay khi biết về mối đe dọa”, McDonald nói trong một cuộc phỏng vấn. “Tôi không chắc họ có nhiều ngày, thậm chí nhiều giờ để chuẩn bị hay không.“

Theo McDonald, quá trình ra quyết định cho những chiến dịch như vậy là nỗ lực phối hợp giữa Mật vụ, Văn phòng Quân sự Nhà Trắng và các nhân viên Nhà Trắng, trong đó “không có một cơ quan nào” có quyền quyết định cao hơn các bên còn lại.

Một đại diện Không quân Mỹ cho biết Air Force One vẫn an toàn, được bảo vệ và trang bị công nghệ cần thiết để đáp ứng các yêu cầu của tổng thống.

“Không có rủi ro nào được chấp nhận về an ninh, an toàn hay liên lạc phục vụ nhiệm vụ. Tuy nhiên, đội ngũ phối hợp đã có những điều chỉnh đối với một số nhiệm vụ ít được thực hiện hơn, với những năng lực mà Boeing phải cung cấp để phục vụ 40 năm hoạt động tiếp theo”, các quan chức cho biết.

Các “chiến thuật” bảo vệ Tổng thống Mỹ

Việc bảo vệ tổng thống từ lâu đã đòi hỏi Mật vụ Mỹ phải sử dụng những chiến thuật khéo léo và mang tính đánh lạc hướng. Những biện pháp này được áp dụng trong nhiều thập niên nhằm tối đa hóa yếu tố “không thể biết trước” để bảo vệ tổng thống, khiến đối phương khó tiến hành một cuộc tấn công hơn. Các chiến thuật được sử dụng đôi khi cũng khác thường và táo bạo như trong các tiểu thuyết về điệp viên.

Trong Thế chiến II, các biện pháp đánh lạc hướng thường được sử dụng để đưa Tổng thống Franklin Delano Roosevelt ra vào các khu vực chiến sự. Năm 1943, khi ông Roosevelt cần tới Tehran tham dự hội nghị “Big Three”, ông được nhìn thấy lần cuối khi lên du thuyền tổng thống USS Potomac ở Washington. Tuy nhiên, chiếc du thuyền sau đó đưa ông tới cửa sông Potomac, nơi ông chuyển sang thiết giáp hạm USS Iowa để vượt Đại Tây Dương.

Trong thời hiện đại, khi các mối đe dọa thay đổi, việc sử dụng các biện pháp đánh lạc hướng trong quá trình di chuyển của tổng thống tiếp tục trở thành một phần quan trọng trong phương thức bảo vệ của Mật vụ.

Năm 2003, Tổng thống George W. Bush bí mật tới Iraq vào đúng ngày Lễ Tạ ơn để thăm binh sĩ. Ông Bush và các quan chức cấp cao được đưa từ trang trại của ông ở Crawford, Texas, bằng Air Force One tới Căn cứ Liên hợp Andrews. Tại đây, ông chuyển sang một chiếc VC-25A của Không quân - dòng máy bay 747 được sử dụng để chuyên chở tổng thống - để tới Baghdad.

“Chiến thuật” khi đó là lập một kế hoạch che giấu việc máy bay sử dụng hiệu “Air Force One” - khi tổng thống có mặt trên máy bay. Tại Baghdad, quân đội Mỹ chỉ được thông báo rằng một quan chức cấp cao (VIP) sắp tới.

Tổng thống Barack Obama cũng áp dụng cách thức tương tự trong chuyến thăm bất ngờ tới các binh sĩ Mỹ ở Afghanistan năm 2010. Khi đó, ông Obama được bí mật đưa khỏi Camp David bằng một đoàn xe không có dấu hiệu đặc biệt và bay tới Kabul, chỉ một số rất ít người biết ông đã rời Mỹ.

Gần đây hơn, khi Tổng thống Joe Biden tới Ukraine trong bối cảnh chiến sự năm 2023, ông bay tới Ba Lan với một lịch trình có một số khoảng trống lớn. Trong khoảng thời gian đó, ông thực hiện chuyến tàu bí mật kéo dài 10 giờ tới Kiev để gặp Tổng thống Volodymyr Zelensky.

Những chuyến đi như vậy thường được tiến hành trong bí mật, dù điều này đôi khi khiến nhiều người không hài lòng, bởi mục tiêu là bảo đảm an toàn cho tổng thống Mỹ - trong mọi môi trường có nguy cơ đe dọa.