Vướng quy định, nhiều ngân hàng ngoại chưa thể nhập Trung tâm tài chính quốc tế

Chia sẻ tại chương trình Cà phê Doanh nhân với chủ đề "Trung tâm tài chính quốc tế TP.HCM - Cơ hội nào cho doanh nghiệp?", ngày 16/5, PGS.TS. Nguyễn Hữu Huân, Phó Chủ tịch Cơ quan điều hành Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại TP.HCM (VIFC-HCMC), cho biết rất nhiều nhà đầu tư trong và ngoài nước đã đăng ký tham gia, thành lập pháp nhân để tham gia Trung tâm tài chính.

Tuy nhiên, một số vướng mắc đã xuất hiện. Đặc biệt, nhiều ngân hàng nước ngoài sau khi rà soát các điều kiện thì không đáp ứng để tham gia tại Trung tâm tài chính quốc tế TP.HCM.

Cụ thể, điều kiện để thành lập ngân hàng thương mại 100% vốn nước ngoài, hoặc chi nhánh ngân hàng nước ngoài trong Trung tâm tài chính quốc tế TP.HCM, quy định ngân hàng mẹ phải được xếp hạng tín nhiệm quốc tế đánh giá ở mức từ AA trở lên.

Ông Huân cho biết nếu theo quy định này, chỉ có JPMorgan là đáp ứng. Còn nhiều ngân hàng lớn khác như Bank of China; Bank of America; MUFG Bank, Ltd (thuộc tập đoàn Mitsubishi UFJ) đều có mức xếp hạng tín nhiệm thấp hơn AA.

Hiện hơn 10 ngân hàng muốn tham gia Trung tâm tài chính quốc tế tại TP.HCM nhưng đang vướng.

Ông Huân kiến nghị Chính phủ xem xét, sửa đổi điều kiện này tại Nghị định 329 quy định về cấp phép thành lập và hoạt động ngân hàng, quản lý ngoại hối, phòng chống rửa tiền, chống tài trợ khủng bố... tại Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam.

"Quy định mức xếp hạng tín nhiệm có thể thấp hơn từ AA có thể là BB, hoặc chưa áp dụng quy định này. Trong giai đoạn đầu, theo tôi là chúng ta 'mở' hơn để thu hút ngân hàng quốc tế tham gia Trung tâm tài chính, tạo sân chơi mang tầm quốc tế, mở rộng quy mô, thị trường, đa dạng nhà đầu tư và nguồn vốn", PGS.TS. Nguyễn Hữu Huân nói.

Phó chủ tịch cơ quan điều hành Trung tâm tài chính quốc tế TP.HCM cho biết thêm, trong các chuyến xúc tiến đầu tư ở nước ngoài, rất nhiều định chế tài chính, trong đó có các ngân hàng hàng đầu của Mỹ, Trung Quốc, Nhật Bản...cũng đặt vấn đề muốn tham gia vào VIFC-HCMC.

Chuyên gia kinh tế, TS Cấn Văn Lực cũng cho biết, việc nhiều ngân hàng nước ngoài muốn vào Trung tâm tài chính quốc tế ở Việt Nam, nhưng đang vướng rào cản xếp hạng tín nhiệm, đã được báo cáo, kiến nghị Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước có giải pháp tháo gỡ.

Với ngân hàng trong nước, hiện 7 ngân hàng gồm Vietcombank, HDBank, SHB, MB, TPBank, LPBank, Nam A Bank đã thông qua chủ trương thành lập ngân hàng con 100% vốn sở hữu tại Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam. Ngoài ra, Vietinbank đang trong giai đoạn nghiên cứu tham gia.

Theo quy định, các ngân hàng trong nước muốn tham gia Trung tâm tài chính quốc tế phải lập pháp nhân độc lập - tức ngân hàng con, với vốn điều lệ 3.000 tỷ đồng. Đây cũng là một sức ép với ngân hàng khi gia nhập sân chơi này..

Sự dịch chuyển chiến lược rất rõ ràng

Chia sẻ về việc nhiều ngân hàng, định chế tài chính tăng tốc tham gia Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại TP.HCM, ông Nguyễn Hữu Huân cho rằng cá nhân ông nhìn nhận đây không phải là một xu hướng mang tính ngắn hạn, hay “chạy theo phong trào”. Điều này phản ánh một sự dịch chuyển chiến lược rất rõ ràng trong bối cảnh cấu trúc thị trường đang thay đổi.

Thứ nhất, lợi thế quan trọng nhất khi tham gia Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam tại TP.HCM là khả năng tiếp cận trực tiếp dòng vốn quốc tế.

Với VIFC, các ngân hàng và công ty chứng khoán Việt Nam có cơ hội tham gia trực tiếp vào quá trình huy động, phân phối và cấu trúc vốn quốc tế.

Điều này không chỉ giúp mở rộng quy mô hoạt động, mà còn nâng vị thế, từ một trung gian nội địa lên thành mắt xích trong mạng lưới tài chính toàn cầu.

Thứ hai, Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam tại TP.HCM mang lại một lợi thế thể chế rất khác biệt so với thị trường truyền thống.

Với định hướng xây dựng một khu vực tài chính có cơ chế linh hoạt hơn, bao gồm sandbox (chuyển đổi số) cho các sản phẩm mới, khả năng giao dịch bằng ngoại tệ trong phạm vi kiểm soát, cùng với hệ thống trọng tài và giải quyết tranh chấp theo chuẩn quốc tế, các định chế tài chính có thể thử nghiệm và triển khai những mô hình kinh doanh mà trước đây rất khó thực hiện.

Đây là yếu tố đặc biệt quan trọng trong bối cảnh tài chính đang chuyển dịch nhanh sang các lĩnh vực như tài sản số, fintech hay các sản phẩm cấu trúc phức tạp.

Thứ ba, việc tham gia VIFC giúp các ngân hàng và công ty chứng khoán mở rộng đáng kể danh mục sản phẩm và dịch vụ.

Nếu trước đây, hoạt động chủ yếu vẫn xoay quanh tín dụng và môi giới, thì trong môi trường mới, họ có thể tham gia sâu hơn vào các lĩnh vực như tài chính hàng không, tài chính hàng hải, tài chính chuỗi cung ứng, quản lý tài sản, hay các sản phẩm tài chính gắn với công nghệ. Đồng nghĩa việc dịch chuyển lên những phân khúc có giá trị gia tăng cao hơn trong chuỗi giá trị tài chính.

Một điểm không kém phần quan trọng là hiệu ứng hệ sinh thái.

Trung tâm tài chính quốc tế tại TP.HCM không phải là một tập hợp các tổ chức hoạt động riêng lẻ, mà là hệ sinh thái tài chính, nơi các ngân hàng, công ty chứng khoán, quỹ đầu tư, fintech và các định chế quốc tế cùng tương tác.

Khi tham gia vào hệ sinh thái này, các doanh nghiệp không chỉ có thêm khách hàng, mà có thêm đối tác, công nghệ và dòng cơ hội đầu tư.

Điều này giúp giảm đáng kể chi phí tìm kiếm thị trường và tạo ra lợi thế cạnh tranh mang tính cộng hưởng.

Cuối cùng, yếu tố “đi trước” mang ý nghĩa chiến lược rất lớn. Trong giai đoạn đầu, những tổ chức tham gia sớm thường có cơ hội tham gia vào định hình thị trường, xây dựng sản phẩm và thiết lập vị thế thương hiệu.

Đây là lợi thế mà các tổ chức tham gia sau rất khó bắt kịp, đặc biệt trong lĩnh vực tài chính - nơi niềm tin và vị thế thị trường đóng vai trò then chốt.