Doanh nghiệp Việt 'gọi vốn' ra sao ở Trung tâm tài chính quốc tế TP.HCM?

Theo TS Cấn Văn Lực, Trung tâm tài chính quốc tế TP.HCM (IFC HCMC) không chỉ được kỳ vọng trở thành động lực cải cách thể chế, tiệm cận thông lệ quốc tế mà đây được xem là một trong những kênh quan trọng nhất để thu hút và kết nối dòng vốn quốc tế, bổ sung nguồn lực cho phát triển kinh tế xã hội khi Việt Nam đang cần 260-280 tỷ USD cho phát triển đến 2030.

Tiếp cận vốn qua IFC cách nào?

Chia sẻ về cơ hội cho doanh nghiệp khi tiếp cận vốn tại IFC HCMC, diễn ra ngày 16/5 tại TP.HCM, PGS.TS Nguyễn Hữu Huân - Phó Chủ tịch cơ quan điều hành IFC HCMC - cho biết dù mới hoạt động chưa đầy nửa năm song nhiều cấu phần quan trọng của trung tâm đã được xúc tiến, nhằm nhanh chóng hình thành hệ sinh thái tài chính mang tính quốc tế.

Một trong những mục tiêu lớn nhất của IFC là phát triển thị trường vốn, thu hút dòng vốn cho doanh nghiệp trong nước và khu vực, để giảm áp lực cho hệ thống ngân hàng. Trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng 2 con số, nhu cầu vốn cho nền kinh tế ước tính lên tới 70-80 tỷ USD mỗi năm, ngoài kênh tín dụng truyền thống.

Hiện nay, có nhiều kênh để doanh nghiệp tiếp cận vốn thông qua IFC HCMC. Đầu tiên là kênh thị trường vốn. IFC cũng có kế hoạch xây dựng một sàn chứng khoán quốc tế với sự hỗ trợ công nghệ và hợp tác từ Nasdaq và London Stock Exchange.

Theo định hướng, sàn giao dịch này không chỉ phục vụ doanh nghiệp Việt Nam mà còn hướng tới doanh nghiệp FDI và các doanh nghiệp trong khu vực. Nhà đầu tư tại TP.HCM trong tương lai có thể giao dịch các cổ phiếu quốc tế thông qua cơ chế niêm yết chéo và niêm yết song song.

Thứ hai là phát hành trái phiếu, đặc biệt trái phiếu xanh quốc tế, với nhiều quy định tạo cơ sở pháp lý thuận lợi để thu hút dòng vốn, nhất là dòng vốn xanh cho các doanh nghiệp chuyển đổi xanh.

Bên cạnh các doanh nghiệp lớn có cơ hội tiếp cận vốn qua IFC, nhóm doanh nghiệp nhỏ, startup cũng có nhiều cơ hội huy động vốn được tại IFC thông qua sàn giao dịch vốn cộng đồng.

Tại sàn giao dịch vốn cộng đồng này, các doanh nghiệp nhỏ, doanh nghiệ khởi nghiệp có thể huy động tối đa 700.000 USD/năm, cũng là kênh để giúp các doanh nghiệp nhỏ có thêm vốn phục vụ sản xuất kinh doanh của mình trong thời gian tới.

Theo ông Huân, tăng trưởng kinh tế của Việt Nam nhiều năm qua vẫn phụ thuộc vào nguồn vốn tín dụng, đây là kênh chính để huy động vốn cho phát triển. Nhưng hiện tỷ lệ tín dụng/GDP của Việt Nam đã tương đối cao, các tổ chức tài chính lớn đã cảnh báo về mức độ an toàn nên cần có kênh mới để giảm áp lực, tạo dòng vốn rẻ, vững chắc, lâu dài hơn. IFC đóng vai trò này.

Khi có dòng vốn quốc tế từ IFC, không chỉ giúp doanh nghiệp Việt Nam có thể giải tỏa cơn khát vốn, mà sẽ giúp giảm mặt bằng lãi suất chung trong thời gian tới.

Một hạn chế các doanh nghiệp lo ngại khi thu hút vốn qua IFC là rủi ro tỷ giá. Ông Huân cho biết các lo ngại này là có cơ sở, nhưng IFC HCMC cũng có những công cụ phái sinh về tỷ giá, lãi suất, để đảm bảo an toàn cho doanh nghiệp khi vay vốn quốc tế.

"Việc tiếp cận vốn qua IFC phải tùy thuộc vào loại hình và nhu cầu vốn của doanh nghiệp, tùy thuộc vào thị trường. Nhưng theo tôi, việc tiếp cận vốn qua kênh này sẽ nhanh chóng và hiệu quả hơn kênh tín dụng truyền thống vì có thể huy động được vốn giá rẻ, dài hạn.

Tuy nhiên, cần lưu ý dòng vốn huy động qua IFC là ngoại tệ, nên cơ chế chuyển đổi, trả nợ sẽ phức tạp hơn, nhất là với doanh nghiệp quen giao dịch nội địa", ông Huân cho biết.

Thống kê của TS Cấn Văn Lực, trong quý I/2026, ngân hàng vẫn là kênh dẫn vốn chủ lực của nền kinh tế với 57,3%. Đứng thứ 2 là vốn FDI với 14,8% và đầu tư công chiếm 13,7%; trái phiếu doanh nghiệp chỉ chiếm 3,1% và đặc biệt cổ phiếu đóng góp 0%.

Doanh nghiệp nhỏ sẽ có nhiều cơ hội

Ông Trần Việt Anh, Chủ tịch HĐQT-Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Xuất nhập khẩu Nam Thái Sơn, cho rằng có thị trường vốn từ IFC HCMC sẽ giúp doanh nghiệp nhỏ thêm cơ hội không chỉ vốn mà cơ hồi làm ăn, cơ hội đồng hành, phát triển.

"IFC có sự tham gia của các doanh nghiệp 'đại bàng', doanh nghiệp mang tính dẫn dắt, doanh nghiệp quốc tế. Nhóm doanh nghiệp này không bao giờ đi một mình, họ luôn phải có nhóm doanh nghiệp nhỏ và vừa đi cùng trong hệ sinh thái. Bản thân các doanh nghiệp nhỏ, doanh nghiệp tư nhân không thể tham gia vào IFC được, nhưng họ sẽ đi theo những chim đầu đàn.

Như vậy, nhóm doanh nghiệp nội địa, nhóm doanh nghiệp tư nhân của TP.HCM sẽ có nhiều cơ hội Đây là nhóm sẽ cùng hoạt động, cùng dựa vào các doanh nghiệp lớn ở IFC để khai thác nguồn vốn", ông Việt Anh nhận định.

TP.HCM có lợi thế là nổi bật như một ngôi sao về cộng đồng kinh tế tư nhân. Thành phố cần có các chính sách, cơ chế đi cùng để doanh nghiệp tư nhân, doanh nghiệp nhỏ và vừa, nhất là nhóm doanh nghiệp có doanh số 10-20 tỷ đồng/năm được cộng hưởng gián tiếp qua các doanh nghiệp đầu đàn, đó là sự liên kết rất cần thiết.

"Doanh nghiệp nhỏ nhu cầu vốn không nhiều nhưng lại luôn thiếu vốn. Vì vậy, họ cần đi bên cạnh các doanh nghiệp lớn trong IFC; họ cần phải thoát khỏi việc luôn luôn phải lệ thuộc vào ngân hàng và lệ thuộc bằng việc huy động vốn không quy luật, tự phát lâu nay. Tôi ví dụ doanh nghiệp sản xuất ô tô trong IFC sẽ dẫn dắt các doanh nghiệp thép, điện, cao su...", ông Việt Anh nói thêm.

Theo ông Nguyễn Ngọc Hòa, Chủ tịch Hiệp hội doanh nghiệp TP.HCM, từ trước đến nay bài toán khó nhất của doanh nghiệp là luôn là vốn.

Ngoài kênh ngân hàng, thị trường vốn vẫn chưa phát huy và đóng góp vào bài toán vốn cho nền kinh tế. Thời gian qua, mới có ít doanh nghiệp lớn đứng ra huy động vốn, nhưng gặp nhiều bất cập.

Hiện TP.HCM đang mạnh dạn giao nhiều dự án lớn cho khối tư nhân thực hiện. Chỉ riêng 8 tuyến metro nhu cầu vốn đã hơn 30 tỷ đồng. Bên cạnh đó là hàng loạt dự án hạ tầng đô thị, cảng biển... với nhu vốn hàng chục tỷ USD. Nếu không mở được thị trường vốn thì các doanh nghiệp lớn vẫn phải huy động từ ngân hàng.

Nếu dựa vào ngân hàng thì nguồn lực cũng quanh quẩn huy động vốn nội địa. IFC đã vận hành, cần hình thành nhanh nhanh các cơ chế để doanh nghiệp có thể huy động được nguồn vốn quốc tế rẻ, ổn định, dài hạn, tạo thuận lợi cho đầu tư, phát triển, đóng góp vào tăng trưởng của Thành phố và cả nước.

Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam tại TP.HCM có quy mô 989 ha, trải rộng trên một phần phường Sài Gòn, một phần phường Bến Thành và toàn bộ phường Thủ Thiêm.

Một trong những biểu tượng đáng chú ý là tòa tháp AFC Tower cao 99 tầng, dự kiến khởi công trong năm nay. Công trình được kỳ vọng trở thành biểu tượng mới của khu tài chính quốc tế TP.HCM trong tương lai.

IFC HCMC đưa ra hàng loạt ưu đãi mạnh với doanh nghiệp và người lao động. Thuế thu nhập doanh nghiệp và thuế thu nhập cá nhân được áp dụng ở mức 0% đến năm 2030. Sau thời điểm này, thuế doanh nghiệp duy trì ở mức 10%, thấp hơn nhiều trung tâm tài chính trong khu vực.

Đặc biệt, chuyên gia quốc tế làm việc tại đây có thể được cấp visa lên tới 10 năm.

Trong 5 năm tới, IFC HCMC đặt mục tiêu hình tạo ra từ 100.000 - 200.000 việc làm chất lượng cao trong lĩnh vực tài chính - công nghệ.