Xe chưa dừng đã trả khách gây chết người: Tài xế đối diện mức án nào?

Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Phú Thọ khởi tố bị can Vũ Mạnh Đại (sinh năm 1993, trú tại phường Hà Giang 2, tỉnh Tuyên Quang) về tội Vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ.

Khoảng 22h30 ngày 5/6, Vũ Mạnh Đại lái xe khách trên cao tốc Tuyên Quang - Phú Thọ. Khi đến Km 15+880, thuộc thôn Văn Phú, xã Tây Cốc, tài xế này mở cửa cho khách xuống khi xe chưa dừng hẳn. Chị N.T.N.Q. (sinh năm 1993) bị ngã trong lúc xuống xe và tử vong.

Vụ việc đặt ra vấn đề trách nhiệm của tài xế khi thực hiện việc đón, trả khách tại khu vực không được phép, đặc biệt trong điều kiện phương tiện chưa dừng hẳn.

Không thể chỉ xem là sai sót trong điều khiển xe

Theo Luật sư Diệp Năng Bình, Trưởng Văn phòng luật sư Tinh Thông Luật, hành vi của tài xế cần được đối chiếu với các quy định về dừng, đỗ, mở cửa phương tiện và đón, trả hành khách trên đường cao tốc.

“Việc mở cửa xe khi xe chưa dừng hẳn, cho hành khách xuống trong điều kiện không bảo đảm an toàn và đón, trả khách trên đường cao tốc không còn là sai sót đơn thuần trong thao tác của người lái xe mà là hành vi có dấu hiệu vi phạm các quy định về an toàn giao thông”, Luật sư Diệp Năng Bình phân tích.

Các nội dung này được quy định tại Điều 18, Điều 19 và Điều 25 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ năm 2024. Bên cạnh đó, Điều 20 Nghị định 168/2024/NĐ-CP cũng quy định việc xử phạt đối với hành vi đón, trả hành khách trên đường cao tốc.

Luật sư Bình cho rằng việc tài xế cho hành khách xuống ở cao tốc trong khi phương tiện chưa dừng hẳn không thể đơn thuần xem là một sai sót trong thao tác điều khiển xe. Đây là hành vi liên quan trực tiếp đến việc bảo đảm an toàn cho hành khách và những phương tiện khác đang lưu thông.

Đường cao tốc là khu vực phương tiện lưu thông với tốc độ cao, do đó việc cho người xuống xe tại đây có thể tạo ra nguy cơ tai nạn nghiêm trọng. Đặc biệt, trong vụ việc này, cơ quan công an xác định tài xế đã mở cửa khi xe chưa dừng và hành khách sau đó bị ngã dẫn đến tử vong.

Làm chết một người, tài xế có thể bị phạt tù đến 5 năm

Theo Luật sư Diệp Năng Bình, việc có người tử vong không đồng nghĩa tài xế đương nhiên bị xử lý hình sự. Cơ quan tiến hành tố tụng phải làm rõ lỗi của tài xế và mối quan hệ nhân quả giữa hành vi vi phạm quy tắc an toàn giao thông với hậu quả xảy ra.

“Nếu kết quả điều tra chứng minh tài xế có lỗi và hành vi vi phạm các quy tắc an toàn giao thông chính là nguyên nhân dẫn đến hậu quả chết người thì trách nhiệm hình sự sẽ được xem xét theo Điều 260 Bộ luật Hình sự”, luật sư Bình nói.

Điều 260 Bộ luật Hình sự quy định về tội Vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ. Trường hợp hành vi vi phạm được xác định làm chết một người và không thuộc các tình tiết định khung tăng nặng, người phạm tội có thể bị xử lý theo khoản 1 điều này.

Theo đó, mức hình phạt gồm phạt tiền từ 30 triệu đồng đến 100 triệu đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 3 năm hoặc phạt tù từ 1 năm đến 5 năm.

Như vậy, nếu bị kết tội theo khoản 1 Điều 260, pháp luật không bắt buộc phải áp dụng hình phạt tù. Tòa án sẽ căn cứ tính chất, mức độ hành vi, hậu quả, nhân thân người phạm tội cùng các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ để quyết định.

Với vụ việc đang được điều tra, việc xác định trách nhiệm hình sự và hình phạt cụ thể vẫn phải dựa trên kết quả điều tra, đánh giá chứng cứ và quá trình tố tụng.

Khi nào mức phạt có thể tăng lên 10 hoặc 15 năm tù?

Luật sư Bình lưu ý, không nên mặc định trường hợp có một người tử vong sẽ luôn được áp dụng khoản 1 Điều 260. Bộ luật Hình sự còn quy định những tình tiết định khung nghiêm trọng hơn.

Nếu hành vi thuộc khoản 2 Điều 260, người phạm tội có thể bị phạt tù từ 3 năm đến 10 năm. Trong trường hợp thuộc khoản 3, mức phạt tù có thể từ 7 năm đến 15 năm.

Việc có áp dụng các khung hình phạt cao hơn hay không phụ thuộc vào những tình tiết cụ thể được cơ quan tiến hành tố tụng làm rõ trong quá trình điều tra. Với những thông tin hiện được công bố, chưa có cơ sở để khẳng định tài xế Đại thuộc trường hợp phải áp dụng khoản 2 hoặc khoản 3 Điều 260.

“Không nên đồng nhất việc có một người tử vong với việc đương nhiên áp dụng khoản 1 Điều 260. Cơ quan tiến hành tố tụng vẫn phải làm rõ toàn bộ diễn biến vụ việc, lỗi của người lái xe, mối quan hệ nhân quả và các tình tiết định khung khác”, luật sư Bình nhấn mạnh.

Ngoài hình phạt chính, khoản 6 Điều 260 Bộ luật Hình sự còn quy định người phạm tội có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 1 năm đến 5 năm.