Vật thể nhân tạo xa nhất sắp cách Trái đất 1 ngày ánh sáng

Tàu thăm dò Voyager 1 của NASA - vật thể do con người chế tạo bay xa nhất trong lịch sử - đang tiến gần cột mốc đặc biệt khi khoảng cách giữa con tàu và Trái đất dự kiến đạt “1 ngày ánh sáng” vào cuối năm 2026.

Khoảng cách này tương đương 16 tỷ dặm (khoảng 25,7 tỷ km), đánh dấu cột mốc lịch sử trong hành trình khám phá không gian sâu của nhân loại.

Voyager 1 được NASA phóng lên không gian vào năm 1977 với nhiệm vụ ban đầu là nghiên cứu các hành tinh khổng lồ trong Hệ Mặt trời.

Sau khi hoàn thành sứ mệnh khoa học chính, con tàu tiếp tục hành trình ra ngoài rìa hệ sao của chúng ta và vượt qua nhật quyển - lớp “lá chắn” do gió Mặt trời tạo ra - để tiến vào không gian liên sao.

Hiện nay, tàu đang di chuyển với tốc độ khoảng 38.000 dặm/giờ (hơn 61.000 km/giờ), liên tục rời xa Mặt trời và Trái đất.

Khái niệm “1 ngày ánh sáng” được dùng để chỉ khoảng cách mà ánh sáng có thể đi được trong 24 giờ. Khi Voyager 1 đạt mốc này, tín hiệu vô tuyến từ Trái đất sẽ cần trọn một ngày để đến được con tàu.

Sau đó, dữ liệu hoặc phản hồi từ Voyager 1 cũng phải mất thêm một ngày nữa để quay trở lại Trái đất. Điều đó đồng nghĩa mỗi lần liên lạc giữa trung tâm điều khiển và con tàu kéo dài hai ngày.

Khoảng cách khổng lồ này tạo ra nhiều thách thức kỹ thuật cho các kỹ sư NASA. Mọi mệnh lệnh gửi tới Voyager 1 đều phải được tính toán cực kỳ chính xác vì không thể điều chỉnh ngay lập tức nếu xảy ra sai sót.

Trong bối cảnh đó, hệ thống tự động trên tàu đóng vai trò quan trọng giúp thiết bị có thể tự xử lý nhiều tình huống khi hoạt động cách Trái đất hàng chục tỷ km.

Đáng chú ý, Voyager 1 vẫn hoạt động nhờ phần cứng được phát triển từ thập niên 1970, thời điểm Internet còn chưa xuất hiện.

Tốc độ truyền dữ liệu của tàu thậm chí chậm hơn nhiều so với kết nối quay số (dial-up) từng phổ biến trên máy tính cá nhân. Dù vậy, con tàu vẫn tiếp tục gửi về Trái đất những dữ liệu quý giá về môi trường liên sao.

Cột mốc “1 ngày ánh sáng” không chỉ cho thấy Voyager 1 đã đi xa đến mức nào, mà còn phản ánh khả năng công nghệ của con người khi một thiết bị được phóng lên gần nửa thế kỷ trước vẫn tiếp tục hoạt động ở rìa không gian giữa các vì sao.