NASA công bố kế hoạch sơ bộ của sứ mệnh Artemis III

NASA đang đẩy nhanh kế hoạch sứ mệnh Artemis III vào năm tới trong quỹ đạo Trái Đất, nhằm thử nghiệm khả năng ghép nối giữa tàu Orion với các tàu đổ bộ thương mại của Blue Origin và SpaceX trước khi đưa phi hành gia trở lại Mặt Trăng.

Theo NASA, Artemis III đóng vai trò là bước thử nghiệm quan trọng cho Artemis IV - sứ mệnh dự kiến đưa các phi hành gia Mỹ tiếp theo đáp xuống khu vực cực Nam Mặt Trăng.

"Dù Artemis III là sứ mệnh trong quỹ đạo Trái Đất nhưng đây là bước đệm quan trọng để hạ cánh thành công lên Mặt Trăng trong Artemis IV", Jeremy Parsons, quyền phó quản lý chương trình Từ Mặt Trăng đến sao Hỏa (trọng tâm là Artemis) của NASA, nói. "Artemis III là một trong những nhiệm vụ phức tạp nhất NASA từng triển khai".

Ông Parsons cho biết đây cũng là lần đầu NASA điều phối một chiến dịch phóng với nhiều tàu vũ trụ và nhiều đối tác cùng tham gia.

"Chúng tôi muốn hiểu rõ cách Orion, phi hành đoàn, đội ngũ mặt đất cùng phần cứng và nhân sự của các nhà cung cấp tàu đổ bộ phối hợp với nhau, trước khi đưa con người xuống bề mặt Mặt Trăng và xây dựng căn cứ tại đó", ông nói.

Trong Artemis III, hệ thống tên lửa đẩy vũ trụ SLS sẽ phóng tàu Orion từ Trung tâm Vũ trụ Kennedy ở bang Florida (Mỹ) với bốn phi hành gia.

Thay vì sử dụng tầng đẩy đông lạnh tạm thời như các nhiệm vụ trước, NASA sẽ thay bằng "spacer", mô hình mô phỏng kích thước và khối lượng của tầng trên nhưng không có hệ thống động cơ đẩy.

NASA cho biết bộ phận này đang được thiết kế và chế tạo tại Trung tâm Bay Vũ trụ Marshall ở bang Alabama. Các vật liệu cho phần thân và các vòng kết nối hiện đã được gia công để chuẩn bị cho công đoạn hàn lắp ráp.

Sau khi Orion vào quỹ đạo, mô-đun dịch vụ do châu Âu chế tạo sẽ sử dụng động cơ để đưa tàu vào quỹ đạo thấp quanh Trái Đất.

Theo NASA, việc hoạt động trong quỹ đạo này giúp tăng tỷ lệ thành công của toàn bộ nhiệm vụ nhờ tạo thêm nhiều cơ hội phóng cho từng thành phần tham gia, thay vì phải đồng bộ cho một chuyến bay thẳng tới Mặt Trăng.

Các thành phần gồm tên lửa SLS mang theo Orion và phi hành đoàn, hệ thống đổ bộ có người lái Starship của SpaceX và Blue Moon Mark 2 của Blue Origin.

Dựa trên năng lực hiện tại của Blue Origin và SpaceX, NASA cũng đang hoàn thiện kịch bản vận hành cho Artemis III. Một số quyết định vẫn chưa được thông qua, song cơ quan này cho biết các phi hành gia có thể sẽ bước vào ít nhất một nguyên mẫu tàu đổ bộ để thử nghiệm.

Phi hành đoàn dự kiến ở trên Orion lâu hơn so với Artemis II nhằm tiếp tục đánh giá hệ thống hỗ trợ sự sống. Đây cũng sẽ là lần đầu tiên NASA thử nghiệm khả năng ghép nối của tàu Orion trong môi trường thực tế.

Ngoài ra, Artemis III sẽ cung cấp dữ liệu cho các hoạt động tiếp cận tàu đổ bộ, vận hành sinh hoạt trên tàu và quy trình điều hành nhiệm vụ chuẩn bị cho các sứ mệnh trên bề mặt Mặt Trăng trong tương lai.

NASA cũng dự định thử nghiệm lớp chắn nhiệt nâng cấp của Orion khi tàu quay trở lại Trái Đất để cải thiện độ linh hoạt và an toàn trong quá trình tái nhập khí quyển.

Trong những tuần tới, NASA tiếp tục hoàn thiện kế hoạch chi tiết cho sứ mệnh, bao gồm thời điểm lựa chọn phi hành gia tham gia huấn luyện, đánh giá khả năng tương thích của bộ đồ không gian AxEMU với tàu đổ bộ, thời lượng sứ mệnh cũng như các hoạt động khoa học có thể triển khai trong chuyến bay.

Cơ quan này đồng thời kêu gọi các doanh nghiệp đề xuất giải pháp cải thiện liên lạc với mặt đất do Mạng lưới Không gian Sâu (Deep Space Network) sẽ không được sử dụng trong Artemis III. NASA cũng đang tìm kiếm đối tác để mang theo các vệ tinh CubeSat triển khai trong quỹ đạo Trái Đất.

NASA nhấn mạnh chương trình Artemis sẽ tiếp tục đưa các phi hành gia thực hiện những nhiệm vụ ngày càng phức tạp nhằm mở rộng hoạt động khám phá Mặt Trăng, xây dựng sự hiện diện lâu dài của con người trên bề mặt vệ tinh này và chuẩn bị cho các sứ mệnh có người lái đầu tiên tới sao Hỏa.