Dùng làn đường ngược chiều để vượt ẩu là 'cướp' chứ không phải 'mượn'

Tôi hoàn toàn đồng ý với tác giả bài viết “Quá nhiều cái chết oan khốc, phải cấm ngay việc mượn làn ngược chiều để vượt xe”. Bản thân tôi không ít lần suýt mất mạng bởi các tài xế “mượn” đường ngược chiều để vượt với cung cách không khác gì cướp.

Một ngày năm 2025, khi chạy xe máy đổ đèo ở Tam Đảo, do trời mưa, đường trơn nên tôi chỉ dám đi ở tốc độ 25km, giữ chặt tay phanh và bám sát mép đường bên phải theo đúng làn của mình để đảm bảo an toàn. Đến khúc cua gắt thì bỗng từ hướng ngược lại, một chiếc SUV 7 chỗ lao vọt lên, đè hoàn toàn qua vạch kẻ đường để vượt chiếc xe tải chạy chậm phía trước.

Do góc khuất tầm nhìn, khoảnh khắc tôi nhìn thấy đầu chiếc ô tô cũng là lúc nó đã lù lù ngay trước mắt, chỉ còn cách tay lái tôi chưa đầy 3m.

Tôi chỉ kịp giật thót người, siết chặt phanh trước lẫn phanh sau và gắt lái sang sát ta-luy âm. Tiếng lốp ô tô nghiến xuống đường rít lên chói óc. Tài xế chiếc xe đó thản nhiên nhấn ga tạt ra tạt vào, bỏ lại tôi đứng chết trân bên vách đá, tim đập liên hồi và hai tay vẫn rung lên vì thoát chết trong đường tơ kẽ tóc.

Tình huống này không hiếm, nhất là trên các tuyến đường hẹp, leo dốc. Nhiều tài xế tự cho rằng đường trống thì “mượn” tạm vài giây, vượt xong lại “trả”. Thế nhưng, họ lại chủ quan bỏ qua các nguyên tắc an toàn khi vượt xe, mà chỉ cốt sao nhanh, được việc mình, còn người khác thì kệ.

Xét ở khía cạnh văn hóa giao thông và cả kỹ thuật lái xe, hành vi “mượn làn” đúng nghĩa chỉ xảy ra khi chiếc xe đi phía trước chủ động nhường đường, lùi nhẹ vào lề bên phải vào vị trí an toàn để tạo ra một khoảng trống hợp lý cho vượt. Khi đó, xe phía sau mới nhích nhẹ qua để vượt lên trong sự chủ động của cả hai bên.

Trái lại, việc bất chấp nguy hiểm, lao cả xe sang hẳn làn đường đối diện, phóng vụt qua xe trước khi tầm nhìn bị che khuất hoàn toàn không phải là mượn.

Khi anh chiếm hết phần đường ngược chiều mình, đẩy rủi ro phải xử lý tình huống bị động sang cho những người đi đúng luật ở chiều ngược lại, đó không phải là mượn. Đó là hành vi cướp - cướp đi quyền ưu tiên, cướp đi sự an toàn và thậm chí có thể cướp đi sinh mạng của người khác.

Vì thế mà đề xuất mới đây của Cục Cảnh sát giao thông về việc cấm hành vi mượn làn ngược chiều để vượt trên các tuyến đường hẹp, đường đèo dốc, đồng thời kẻ lại vạch liền ở tim đường rất được dư luận ủng hộ. Tôi hy vọng việc xem xét để có quy định chính thức sẽ diễn ra nhanh chóng và triển khai càng sớm càng tốt.

Ý nghĩa của quy chuẩn vạch vàng nét đứt là cho phép “mượn” làn khi và chỉ khi ở tình huống đảm bảo an toàn. Thế nhưng trên thực tế, nhiều tài xế lái xe liều lĩnh với tư duy “điền vào chỗ trống”. Họ vượt xe ở làn ngược chiều bất chấp khúc cua gấp hay dốc cao, phi cả xe sang, miễn là thấy khoảng trống trước mắt. Tâm lý “xe đối diện thấy mình sẽ phải dạt vào” biến hành vi vượt xe thành thói quen nguy hiểm.

Đối với những người đi xe máy hay xe nhỏ, khi chiếc ô tô lấn làn lao tới, họ hầu như không có cơ hội tự vệ. Họ bị đẩy vào tình huống khó, hoặc là đâm trực diện vào khối sắt đang lao nhanh tới, hoặc là đâm vào taluy âm để tránh. Kẻ lấn làn đang lấy sự an toàn của người khác làm cái giá đánh đổi cho vài phút nhanh chậm, hơn thua của bản thân.

Việc cấm hoặc siết chặt quy định vượt ở làn ngược chiều có thể làm giảm tốc độ lưu thông trung bình trên một số tuyến đường. Thế nhưng chúng ta phải chấp nhận một thực tế là thà chậm vài phút còn hơn mất đi cả cuộc đời ai đó. Mức độ văn minh và hiệu quả của hệ thống giao thông không đo bằng tốc độ xe mà bằng việc con người có trở về nhà an toàn hay không sau mỗi hành trình.

Tất nhiên, để chính sách này đi vào cuộc sống một cách thuyết phục và khả thi, hạ tầng giao thông cũng cần được bổ sung các giải pháp đồng bộ. Ở những tuyến đường đèo dốc dài hay các tuyến quốc lộ hẹp, cơ quan quản lý cần tính toán bố trí các làn dừng khẩn cấp rộng hơn, hoặc các đoạn mở rộng dải dừng xe định kỳ để các xe chạy chậm chủ động tấp vào nhường đường cho dòng xe phía sau.

Song song đó, cần đẩy mạnh hơn nữa việc ứng dụng công nghệ giám sát qua phạt nguội và tiếp nhận dữ liệu từ camera hành trình để xử phạt, vì nếu có cấm, có kẻ vạch nhưng vi phạm không bị xử nghiêm thì sẽ luôn còn những tài xế cướp làn gây nguy hiểm cho cộng đồng.

Bạn có đồng tình với ý kiến trên? Hãy chia sẻ ở box bình luận bên dưới.