Dược liệu không chỉ là tài nguyên thiên nhiên, mà còn là “tài sản sức khỏe” của quốc gia – đây là một nhấn mạnh đáng chú ý trong phần tham luận của đại diện Tập đoàn TH - ông Ngô Minh Hải – Chủ tịch Hội đồng Quản trị Tập đoàn, thể hiện tầm nhìn, tư duy của TH về phát triển chuỗi dược liệu – công nghệ sinh học trên nền tảng phát triển bền vững tại Hội thảo khoa học quốc tế V.IMPACT và Tọa đàm kỷ niệm 65 năm thành lập Viện Dược liệu Việt Nam, diễn ra từ ngày 8/4 đến ngày 10/4 tại Hà Nội.
Định hướng triển khai Chuỗi giá trị dược liệu – Công nghệ sinh học, vì sức khỏe cộng đồng, vì hạnh phúc địch thực, trên nền tảng phát triển bền vững cũng chính là tư duy xuyên suốt mà Anh hùng Lao động Thái Hương – Nhà sáng lập, Chủ tịch Hội đồng Chiến lược Tập đoàn TH theo đuổi trong hành trình phát triển của TH, nơi những giá trị từ tự nhiên được gìn giữ với tôn chỉ “Trân quý Mẹ Thiên nhiên” và phát huy, chuyển hóa thành nền tảng cho sức khỏe cộng đồng và hạnh phúc đích thực.
Ông Ngô Minh Hải, Chủ tịch Hội đồng Quản trị Tập đoàn TH phát biểu tham luận tại sự kiện.
Từ lợi thế sẵn có đến thời cơ tái cấu trúc ngành dược liệu
Đặt vấn đề từ chính những lợi thế sẵn có, lãnh đạo Tập đoàn TH chia sẻ Việt Nam là một quốc gia có nguồn tài nguyên dược liệu phong phú với hơn 5.000 loài cây thuốc, có giá trị sử dụng và giá trị kinh tế cao gắn liền với chỉ dẫn địa lý Việt Nam, như sâm Ngọc Linh, sâm thiết trúc, sâm puxailaileng, tam thất, gấc, nghệ, trà hoa vàng… cùng kho tàng tri thức, y học cổ truyền 4000 năm, gắn với các danh y như Tuệ Tĩnh, Hải Thượng Lãn Ông…
Trong bối cảnh thế giới đang chứng kiến giai đoạn phát triển mạnh mẽ của khoa học công nghệ – từ công nghệ sinh học đến trí tuệ nhân tạo AI, Blockchain, Internet vạn vật, chuyển đổi số… công nghệ đang mở ra khả năng chuẩn hóa và nâng tầm dược liệu thành các sản phẩm có giá trị cao, an toàn và có cơ sở khoa học.
Tham luận của Tập đoàn TH khẳng định việc ban hành Nghị quyết số 71-NQ/TW ngày 22/8/2025 về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo.
Nghị quyết số 72-NQ/TW ngày 9/9/2025 về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe Nhân dân cùng với những phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: “Chăm sóc, bảo vệ và nâng cao sức khỏe nhân dân phải được đặt ở vị trí trung tâm”;
“Để hướng tới năm 2045 với tầm nhìn về một Việt Nam phát triển toàn diện, việc định hướng phát triển con người, đặc biệt là thế hệ trẻ, trở thành ưu tiên chiến lược”; “thế hệ trẻ phải có thể chất khỏe mạnh và bản lĩnh vững vàng” đã xác định vai trò trung tâm của sức khỏe con người, mở ra một thời cơ để tái cấu trúc ngành dược liệu theo hướng hiện đại, gắn với y tế dự phòng và phát triển bền vững.
Tuy nhiên, thực tế trong lĩnh vực dược liệu vẫn tồn tại một nghịch lý: người dân khai thác dược liệu quý trong tự nhiên đến cạn kiệt và xuất khẩu với giá trị thấp, rồi nhập khẩu dược liệu phẩm chất kém, đã bị chiết hết hoạt chất để sử dụng. Cùng với đó, về sức khỏe, Việt Nam đang chịu gánh nặng dinh dưỡng và bệnh không lây nhiễm tăng nhanh trong cộng đồng đặt ra yêu cầu cấp thiết phải đổi mới cách chăm sóc sức khỏe theo hướng chủ động phòng bệnh và bền vững hơn.
Việt Nam chịu các gánh nặng về dinh dưỡng: Suy dinh dưỡng ở trẻ em < 5 tuổi cao tại vùng nghèo, dân tộc thiểu số, khó khăn; Thiếu vi chất dinh dưỡng (thiếu máu, kẽm); Thừa cân, béo phì gia tăng ở trẻ em đặc biệt lứa tuổi 5 – 19 tuổi, các nguy cơ bệnh không lây nhiễm liên quan đến dinh dưỡng gia tăng, từ tuổi học đường.
Gánh nặng của bệnh không lây nhiễm ở Việt Nam đang gia tăng. Ước tính năm 2019, cả nước có 556.000 ca tử vong, trong đó 81.4% là do các bệnh không lây nhiễm, chủ yếu là các bệnh tim mạch (39,5%), ung thư (15,9%), đái tháo đường (4,7%) và bệnh phổi mạn tính (6,2%) (theo Báo cáo WHO, 2021)
Chính từ những lợi thế và thách thức đan xen đó, nhu cầu về một mô hình phát triển dược liệu bài bản, hiện đại và bền vững đã trở nên rõ nét và đây cũng là hướng đi mà Tập đoàn TH đang kiên định theo đuổi: Triển khai Chuỗi giá trị dược liệu – Công nghệ sinh học đa ngành, theo hướng y tế dự phòng để nâng cao sức khỏe cộng đồng bằng những sản phẩm thực phẩm, dược phẩm, mỹ phẩm hoàn toàn từ thiên nhiên.
Bộ sản phẩm trà túi lọc thảo dược TH true HERBAL.
Chuỗi giá trị dược liệu - công nghệ sinh học vì sức khỏe cộng đồng, vì hạnh phúc đích thực, trên nền tảng phát triển bền vững
Từ thực tiễn và tầm nhìn dài hạn, ngay từ năm 2013, Anh hùng Lao động Thái Hương đã dẫn dắt TH tiên phong làm kinh tế dưới tán rừng theo 2 phương pháp: Bảo tồn - thu hái thảo dược tự nhiên và trồng các loại thảo dược theo hướng hữu cơ dưới tán rừng đồng thời phát triển canh tác các loại cây ăn quả.
Các mô hình này đã được triển khai tại Yên Thành, Na Ngoi, Mường Lống (Nghệ An) và đang được mở rộng tại các tỉnh khu vực Tây Bắc và Tây Nguyên... cùng nhiều địa phương khác. Người nông dân trở thành một mắt xích trong chuỗi giá trị, từng bước nâng cao thu nhập, làm giàu ngay trên chính mảnh đất quê hương mình.
“Đằng sau mô hình đó là một chiến lược phát triển bài bản với chìa khóa là hệ thống quản lý áp dụng công nghệ tiên tiến, chu trình sản xuất sản phẩm khép kín, nông nghiệp chính xác từ quá trình chọn lọc cây trồng, cải tạo đất, nghiên cứu nuôi dưỡng và bảo tồn cây trồng, thu hoạch, sơ chế, chiết xuất tinh chất/hoạt chất đến quá trình phân phối sản phẩm tới tay người tiêu dùng.
Các công nghệ chiết xuất, bảo toàn hoạt chất, kiểm soát chất lượng giúp nâng dược liệu từ những bài thuốc dân gian thành những sản phẩm có cơ sở khoa học, đảm bảo tính ổn định và an toàn”, ông Ngô Minh Hải chia sẻ tại tọa đàm.
Ông Ngô Minh Hải chia sẻ về những kết quả bảo tồn và phát triển dược liệu của Tập đoàn TH tại một số địa phương.
TH đến nay đã phát triển được một vùng dược liệu tại Nghệ An quy mô khoảng 350 ha, chuyên canh nhiều loại cây quý hiếm như tam thất, sâm Lai Châu, lan thạch hộc tía… cùng vùng trồng gấc đạt chứng nhận hữu cơ của Hoa Kỳ và châu Âu tại Yên Thành. Tính đến cuối năm 2025, TH đã bảo tồn được 75 loại cây dược liệu, trong đó có nhiều loài quý hiếm và có giá trị cao như tam thất, đương quy, ngũ gia bì, bảy lá một hoa (thất diệp nhất chi hoa), lan thạch hộc tía, sâm puxailaileng, sâm Lai Châu… qua đó bảo tồn nguồn gen quý, gìn giữ những loài cây bản địa có giá trị.
Lãnh đạo Tập đoàn TH khẳng định mô hình chuỗi giá trị dược liệu – công nghệ sinh học vì sức khỏe cộng đồng, vì hạnh phúc đích thực, trên nền tảng phát triển bền vững của TH sẽ góp phần định hình lại cách tiếp cận đối với ngành dược liệu Việt Nam: Từ khai thác sang nuôi trồng, từ manh mún sang chuỗi giá trị, từ giá trị thấp sang giá trị cao.
Đây không chỉ là một hướng đi của doanh nghiệp, mà còn là những gợi mở thực tiễn cho việc xây dựng chính sách và chiến lược phát triển ngành trong thời gian tới – một hướng đi nhất quán với tư duy phát triển bền vững mà Anh hùng Lao động Thái Hương – Nhà Sáng lập Tập đoàn đã kiên định theo đuổi.
Một góc trong khu vực canh tác dược liệu đạt chứng nhận hữu cơ Mỹ và châu Âu của Tập đoàn TH tại Yên Thành, Nghệ An.
Từ thực tiễn triển khai, Chủ tịch Hội đồng Quản trị Tập đoàn TH cho rằng, để ngành dược liệu thực sự phát triển tương xứng với tiềm năng, cần có những giải pháp mang tính hệ thống, đồng bộ. Trước hết, cần hoàn thiện cơ chế, chính sách phát triển dược liệu theo hướng công nghệ sinh học với quy mô lớn. Cùng với đó, xây dựng và triển khai chiến lược phát triển vùng dược liệu quy mô lớn gắn với mô hình điểm tận dụng thành quả khoa học công nghệ, nông nghiệp chính xác, công nghệ sinh học dựa trên nền tảng phát triển bền vững.
Một yếu tố quan trọng khác là đưa người nông dân trở thành mắt xích trong chuỗi giá trị dược liệu, không chỉ tham gia sản xuất mà còn được hưởng lợi từ chính tài nguyên bản địa. Đồng thời, cần đẩy mạnh công tác truyền thông nhằm thúc đẩy y tế dự phòng trở thành ưu tiên hàng đầu, trong đó nhấn mạnh vai trò của dinh dưỡng và các sản phẩm từ dược liệu trong việc nâng cao sức khỏe cộng đồng.
Đề cập tới bối cảnh hiện nay, khi nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng gia tăng, xu hướng quay về với tự nhiên trở thành lựa chọn của nhiều quốc gia, đại diện Tập đoàn TH nhận định Việt Nam đang đứng trước một cơ hội lớn để phát triển ngành dược liệu thành một ngành kinh tế – kỹ thuật quan trọng.
Với quyết tâm của Đảng, Nhà nước và sự chung tay của toàn xã hội, cùng với sự đồng hành của các doanh nghiệp tiên phong như TH, trong tương lai dược liệu Việt Nam không chỉ phục vụ tốt hơn cho sức khỏe người dân trong nước, mà còn vươn ra thế giới xác lập vị trí dược liệu Việt trên bản đồ dược liệu quốc tế.
Hơn cả một ngành kinh tế, phát triển dược liệu là câu chuyện của trách nhiệm: trách nhiệm với sức khỏe cộng đồng, với tài nguyên thiên nhiên, đòi hỏi sự chung sức, đồng lòng của toàn xã hội.
“Đó cũng chính là tinh thần xuyên suốt trong tư duy phát triển mà Anh hùng Lao động Thái Hương đã theo đuổi: kiến tạo những giá trị bền vững từ những gía trị Mẹ thiên nhiên ban tặng, vì một Việt Nam hùng cường, Vì tầm vóc Việt”, ông Ngô Minh Hải khẳng định.
Hội thảo khoa học quốc tế V.IMPACT ngày 7/4 và Tọa đàm “65 năm hành trình phát triển dược liệu” sáng 10/4 tại Hà Nội có sự tham gia của đông đảo các nhà khoa học uy tin đầu ngành trong và ngoài nước. Đây là các diễn đàn quan trọng để các nhà khoa học trong nước và quốc tế trao đổi học thuật, chia sẻ kinh nghiệm, công bố các kết quả nghiên cứu mới; đồng thời mở rộng hợp tác quốc tế, thu hút đầu tư, thúc đẩy phát triển các sản phẩm từ dược liệu.
Cũng trong khuôn khổ Tọa đàm sáng 10/4, Tập đoàn TH và Viện Dược liệu (Bộ Y tế) đã ký kết Biên bản ghi nhớ hợp tác mở ra định hướng hợp tác dài hạn trong nghiên cứu, phát triển và nâng tầm giá trị dược liệu Việt Nam.
Bình luận