Doanh nghiệp TP.HCM tìm cơ hội mới ở thị trường Trung Đông

Thông tin trên được bà Lý Kim Chi, Chủ tịch Hiệp hội Lương thực Thực phẩm TP.HCM chia sẻ tại buổi xúc tiến, kết nối đưa thực phẩm Việt vào thị trường Vùng Vịnh và Đông Nam Á, mở rộng xuất khẩu và tham gia chuỗi cung ứng Halal.

Theo bà Lý Kim Chi, trước biến động của xung đột Trung Đông, doanh nghiệp đang tích cực đa dạng sản phẩm, mở rộng thị trường mới.

Halal - thị trường cho người Hồi giáo, hiện là thị trường tiêu thụ của 1,9 tỷ người. Các doanh nghiệp trước đây xác nhận đây là thị trường ngách, nhưng thời điểm này thì không coi là ngách nữa, mà là thị trường trọng tâm cho xuất khẩu.

Hiện 60% doanh nghiệp thành viên của Hiệp hội Lương thực Thực phẩm TP.HCM đã tham gia thị trường này. Đây cũng là nhóm ngành có số doanh nghiệp tham gia thị trường Halal nhiều nhất.

Cũng theo bà Chi, khách hàng Halal của doanh nghiệp TP.HCM chiếm số lượng khá lớn tại thị trường Trung Đông. Việc ảnh hưởng của xung đột địa chính trị, với có nguy cơ lớn đứt gãy chuỗi cung ứng khiến các doanh nghiệp rất lo lắng.

Tuy nhiên, qua giai đoạn đầu lo ngại, hiện các doanh nghiệp đã ổn định sản xuất, vững vàng đưa hàng đến đối tác đảm bảo với các hợp đồng đã ký.

Bởi hiện tình hình xung đột Trung Đông ảnh hưởng đến tất cả các nhóm hàng, doanh nghiệp từ nguyên liệu đầu vào đến hàng hóa xuất đi tất cả thị trường, khác chứ không chỉ có Trung Đông hay Halal.

"Ở góc nhìn cá nhân tôi, tôi luôn động viên các doanh nghiệp không quanh quẩn suy nghĩ tình hình này sẽ kéo dài bao lâu. Tất cả đều kỳ vọng xung đột sớm chấm dứt, mọi thứ trở lại bình thường.

Nếu thời điểm này mình ngại xung đột mà dừng, tránh thị trường này hay tạm ngưng nhóm hàng hóa nào đó, thì sẽ bị chậm, mất cơ hội khi mọi thứ trở lại bình thường, xung đột chấm dứt. Hiện tất cả các đơn vị sản xuất, xuất khẩu, nhập khẩu đều phải chung tay, chia sẻ với nhau để vượt qua khó khăn hiện nay", bà Chi cho biết.

Chủ tịch Hiệp hội Lương thực Thực phẩm TP.HCM cho biết thêm, với nhóm doanh nghiệp làm hàng xuất khẩu bị ảnh hưởng khó khăn hiện nay do chi phí nguyên liệu đầu vào, logistics tăng cao vẫn chưa tính chuyện tăng giá. Các nhà sản xuất đang gồng gánh, chia sẻ, bớt lại lợi nhuận để đảm bảo hàng cho những hợp đồng đã ký.

Nhưng tới đây, nếu tình hình xung đột vẫn chưa chấm dứt thì nhà sản xuất, nhà xuất khẩu, nhập khẩu sẽ phải ngồi lại, để có những đàm phán, chia sẻ với nhau. Và người tiêu dùng cũng chia sẻ một phần, bằng cách chấp nhận mặt bằng giá mới.

Thế mạnh cho nông sản Việt Nam

Theo các tổ chức nghiên cứu quốc tế, dân số Hồi giáo toàn cầu đã vượt hơn 1,9 tỷ người, chiếm khoảng 25% dân số thế giới, đồng thời đây cũng chính là lực lượng tiêu dùng chính của thị trường Halal.

Đáng chú ý, khoảng 63% người tiêu dùng Hồi giáo thường xuyên sử dụng thực phẩm Halal, cho thấy nhu cầu mang tính thiết yếu và ổn định của thị trường này.

Hiện xu hướng tiêu dùng Halal còn đang lan rộng sang nhóm khách hàng không theo đạo Hồi, nhờ các yếu tố về an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc và tiêu chuẩn đạo đức.

Đặc biệt, khu vực Vùng Vịnh và Đông Nam Á đang trở thành những thị trường trọng điểm, có nhu cầu cao đối với các sản phẩm thực phẩm đạt chuẩn Halal.

Mặc dù tiềm năng rất lớn, song mức độ tham gia của doanh nghiệp Việt Nam còn khiêm tốn. Các nghiên cứu gần đây cho thấy chỉ khoảng 0,2% doanh nghiệp Việt Nam, tương đương gần 1.000 doanh nghiệp có sản phẩm đạt chứng nhận Halal.

Các chuyên gia cho rằng Việt Nam, với thế mạnh là quốc gia xuất khẩu nông sản, thực phẩm hàng đầu, hoàn toàn có cơ hội tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng Halal toàn cầu.

Ông Trương Xuân Trung, Trưởng Thương vụ Việt Nam tại các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE), nhận định nền kinh tế Halal toàn cầu hiện đạt quy mô 5.000 tỷ USD, và dự kiến sẽ tăng gấp đôi lên 10.000 tỷ USD vào năm 2028.

Trong đó, Trung Đông là thị trường trọng điểm, khi chiếm tới 62,5% tỷ trọng toàn cầu, với quy mô dự kiến đạt 380 tỷ USD vào năm 2030 cùng nền tảng 500 triệu người tiêu dùng Hồi giáo. Đặc biệt, khu vực này đang phải nhập khẩu 85-90% nhu cầu lương thực và thực phẩm.

"Halal hiện không còn giới hạn trong thực phẩm mà mở rộng sang dược phẩm, mỹ phẩm, thời trang… tạo thành một hệ sinh thái tiêu dùng khổng lồ", ông Trung cho biết.

Thương vụ Việt Nam tại UAE khuyến nghị các doanh nghiệp ngoài chuẩn hóa “Giấy thông hành” Halal, phải thiết kế bao bì bản địa với song ngữ Anh - Ả Rập. Đặc biệt đẩy mạnh khai thác thương mại điện tử - nơi đang chiếm hơn 80% giao dịch hàng tiêu dùng Halal tại khu vực.

Còn theo ông Tạ Xuân Hiển, Phó Chủ tịch Hội đồng Doanh nghiệp Việt Nam tại UAE, doanh nghiệp cần chọn UAE làm điểm tiếp cận chiến lược. Đây được xem đây là cửa ngõ trung chuyển quan trọng, nhằm từng bước mở rộng sang toàn bộ 6 quốc gia thuộc Vùng Vịnh.

Và doanh nghiệp cần xây dựng mô hình tiếp cận bài bản, thông qua mạng lưới các nhà nhập khẩu và hệ thống phân phối sở tại, khắc phục hạn chế về nhận diện thương hiệu và khẳng định vị thế.