Vì sao Mỹ gấp rút nâng cấp tiêm kích F-35?

Chương trình F-35 của Mỹ được cho là đang chuẩn bị nâng cấp hệ thống mã hóa trọng yếu trên tiêm kích thế hệ 5, nhằm chống lại nguy cơ tấn công mạng bằng máy tính lượng tử.

F-35 đối mặt thách thức mới

Động thái này xuất hiện trong bối cảnh giới quân sự Mỹ ngày càng lo ngại trước tốc độ phát triển công nghệ lượng tử của Trung Quốc, lĩnh vực được Bắc Kinh xem là ưu tiên chiến lược quốc gia trong nhiều năm qua.

Theo các nguồn tin quân sự, hệ thống cần nâng cấp là In-Line File Encryption Device, thành phần phần cứng và phần mềm chịu trách nhiệm mã hóa, xác thực và bảo vệ các đoạn mã vận hành bên trong F-35.

Đây được xem là “lá chắn số” bảo vệ hàng loạt dữ liệu tối mật của tiêm kích như hệ thống tác chiến, liên kết dữ liệu và phần mềm điều khiển.

Việc tích hợp các thuật toán chống lượng tử được cho là sẽ đòi hỏi thay đổi đáng kể trong nền tảng mật mã hiện nay của F-35.

Mỹ lo ngại công nghệ Trung Quốc?

Máy tính lượng tử được đánh giá có thể tạo ra bước nhảy vọt về năng lực xử lý dữ liệu so với máy tính truyền thống. Trong lĩnh vực quân sự, công nghệ này có tiềm năng tác động tới chiến tranh mạng, trí tuệ nhân tạo, thiết kế vũ khí và cả hệ thống chỉ huy tác chiến.

Một trong những nỗi lo lớn nhất là khả năng phá vỡ các chuẩn mã hóa hiện nay. Các hệ thống bảo mật vốn an toàn trước siêu máy tính truyền thống có thể bị giải mã nhanh hơn rất nhiều nếu đối mặt máy tính lượng tử đủ mạnh.

Ngay từ năm 2019, một nghiên cứu của Trường Nghiên cứu Quân sự Cao cấp thuộc Bộ chỉ huy Lục quân Mỹ từng cảnh báo, tác động từ các cuộc tấn công mạng sử dụng máy tính lượng tử có thể nghiêm trọng tới mức được so sánh với răn đe hạt nhân thời Chiến tranh Lạnh.

Trong nhiều năm qua, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình liên tục nhấn mạnh vai trò chiến lược của công nghệ lượng tử, gọi đây là “nước cờ đi trước” có thể quyết định ưu thế trong cạnh tranh quốc tế.

Bắc Kinh hiện được đánh giá là một trong những quốc gia dẫn đầu thế giới về nghiên cứu lượng tử. Trung Quốc từng triển khai hệ thống liên lạc lượng tử đầu tiên trên thế giới vào năm 2016 thông qua vệ tinh Micius, đặt nền móng cho mạng internet lượng tử trong tương lai.

Mối đe dọa máy bay tàng hình

Ngoài chiến tranh mạng, công nghệ lượng tử còn được cho là có thể ảnh hưởng trực tiếp tới năng lực sống sót của tiêm kích tàng hình như F-35.

Một số chuyên gia quân sự nhận định radar lượng tử dù vẫn còn ở giai đoạn phát triển phức tạp, nhưng có tiềm năng làm suy giảm đáng kể ưu thế tàng hình vốn là nền tảng sức mạnh của các chiến đấu cơ thế hệ 5.

Khác với radar truyền thống, radar lượng tử về lý thuyết có thể phát hiện mục tiêu có diện tích phản xạ radar cực thấp nhờ tận dụng các đặc tính vật lý lượng tử.

Dù nhiều nhà khoa học cho rằng công nghệ này còn cách xa khả năng triển khai thực chiến quy mô lớn, việc Trung Quốc đầu tư mạnh vào lĩnh vực lượng tử đang khiến Mỹ phải chuẩn bị từ sớm cho các kịch bản tương lai.

Việc F-35 trở thành một trong những nền tảng quân sự đầu tiên của Mỹ áp dụng thuật toán chống lượng tử cho thấy Washington bắt đầu coi đây là ưu tiên an ninh cấp thiết.

Trong nhiều năm qua, Viện Tiêu chuẩn và Công nghệ Quốc gia Mỹ (NIST) đã thúc đẩy xây dựng các chuẩn mật mã chống lượng tử nhằm bảo vệ hạ tầng quốc phòng và dân sự trước các mối đe dọa tương lai.

Giới quan sát nhận định cuộc cạnh tranh Mỹ - Trung hiện không chỉ dừng ở tàu sân bay, tên lửa hay tiêm kích, mà đang mở rộng mạnh sang các lĩnh vực công nghệ nền tảng như trí tuệ nhân tạo, bán dẫn và lượng tử.

Trong bối cảnh đó, việc Washington phải điều chỉnh hệ thống bảo mật cho F-35 được xem là dấu hiệu cho thấy cuộc đua công nghệ quân sự thế hệ mới đang bước vào giai đoạn quyết liệt hơn nhiều so với trước đây.