Sắp bán xăng E10: 3 việc quan trọng nhất chuẩn bị ra sao?

Theo Thông tư 50 của Bộ Công Thương, từ ngày 1/6/2026, cả nước chính thức ngừng bán xăng khoáng RON92, RON95 truyền thống. Thị trường chỉ lưu hành 2 loại xăng sinh học là E5 RON92 và E10 RON95 (xăng E10 phối trộn 10% ethanol).

Nhưng trước diễn biến thị trường khan hiếm nhiên liệu từ tháng 2 đến nay, ngày 19/3, Thủ tướng đã có chỉ thị 09, trong đó yêu cầu Bộ Công Thương rà soát các điều kiện để xem xét, đẩy nhanh triển khai sử dụng xăng sinh học ngay trong tháng 4.

TS. Đào Duy Anh, Phó Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công Thương), cho biết, để triển khai phân phối xăng sinh học ngay thì có 3 việc phải đảm bảo là: nguồn cung ethanol, năng lực phối trộn của các doanh nghiệp và hạ tầng phân phối đến người tiêu dùng của các thương nhân đầu mối.

Qua rà soát, nguồn cung ethanol cơ bản đủ đáp ứng, lượng thiếu hụt không đáng kể. Tuy nhiên, năng lực phối trộn rất cần quan tâm.

Hiện mới có 3/12 doanh nghiệp đã đầu tư hoàn chỉnh trạm phối trộn và được cấp phép, tổng năng lực trên 700.000 m³/tháng. Với nhu cầu tiêu thụ cần hiện nay khoảng 1 triệu m³ xăng dầu/tháng thì đang thiếu khoảng 30%.

Đồng thời, hạ tầng phân phối đến người tiêu dùng vẫn đang được các doanh nghiệp nỗ lực chuẩn bị. Bộ Công Thương đã liên tục có nhiều giải pháp đôn đốc, chỉ đạo để đẩy nhanh thực hiện.

Theo ông Duy Anh, ngoài chuẩn bị nguồn cung, cơ quan chức năng cần đẩy nhanh hơn nữa việc cấp phép cho doanh nghiệp phối trộn xăng E10; đảm bảo năng lực phối trộn của các doanh nghiệp lớn.

Đồng thời đôn đốc các đơn vị phân phối đáp ứng được hạ tầng, bồn bể chứa, các phương tiện để phân phối đến người dùng cuối cùng thì mới đảm bảo sớm đưa xăng sinh học ra thị trường.

Trước đó từ ngày 1/8/2025, Petrolimex và PV Oil đã thí điểm phân phối E10 tại TP.HCM, Hà Nội, Hải Phòng.

Tính đến 15/4, PV Oil đã bán E10 tại 418/988 cửa hàng và đang tiếp tục mở rộng. Petrolimex cũng dự kiến phủ E10 toàn hệ thống vào khoảng 15/5.

Cần chiến lược lâu dài cho công nghiệp nhiên liệu sinh học

Các chuyên gia cho rằng, cần chiến lược lâu dài cho việc phát triển ngành công nghiệp nhiên liệu sinh học, chứ không phải chỉ có câu chuyện thay thế xăng khoáng. Bởi phát triển được ngành công nghiệp nhiên liệu sinh học đồng nghĩa chúng ta chủ động được nguồn nhiên liệu, tác động rất lớn đến phát triển kinh tế xã hội, đi kèm với đó là giảm ô nhiễm môi trường.

Hiện Việt Nam có thể tự sản xuất khoảng 70% nhu cầu xăng dầu, phải nhập khẩu 30%. Khi thị trường thế giới biến động, nguy cơ gián đoạn nguồn cung là hiện hữu.

Nhiên liệu sinh học không chỉ giúp giảm áp lực nhập khẩu, mà còn mở ra khả năng chủ động nguồn cung trong dài hạn. Nếu tỷ lệ phối trộn đạt 10%, tương ứng có thể giảm ngay 10% lượng xăng khoáng phải nhập khẩu.

Quan trọng hơn, nhiên liệu sinh học còn góp phần phát triển ngành công nghiệp sinh học, tạo việc làm, ổn định đầu ra cho nông sản.

Ông Hà Quang Anh, quyền Giám đốc Trung tâm Thích ứng biến đổi khí hậu và Trung hòa các bon (Cục Biến đổi khí hậu, Bộ Nông nghiệp và Môi trường), nhận định xăng E10 không chỉ có ý nghĩa về môi trường mà còn mở ra cơ hội cho doanh nghiệp trong nước tham gia chuỗi sản xuất, phân phối nhiên liệu sinh học, tiếp cận thị trường carbon theo quy định mới.

Điều quan trọng nhất là để xăng E10 được người dùng chấp nhận rộng rãi, Nhà nước và doanh nghiệp cần đảm bảo 3 yếu tố là chất lượng, giá cả và tính phù hợp.

Đặc biệt, các kết quả nghiên cứu về tác động của xăng E10 đến động cơ phải được truyền thông rõ ràng, minh bạch, tạo sự yên tâm cho người dân. Bên cạnh đó, cần có chính sách khuyến khích phù hợp và sự phối hợp đồng bộ giữa Nhà nước, doanh nghiệp và người tiêu dùng, để sản phẩm đi vào cuộc sống.

Theo TS Đào Duy Anh, Bộ Công Thương cũng đã có nhiều nghiên cứu, đánh giá rất kỹ về những tác động của xăng sinh học với tuổi thọ, hiệu suất hoạt động của động cơ. Đồng thời tham khảo kinh nghiệm các nước đã sử dụng xăng sinh học từ nhiều chục năm trước như Mỹ, Thái Lan, Philippines...

Việc triển khai E5 từ năm 2018 và E10 từ năm 2025 đến nay cũng chưa ghi nhận phản hồi tiêu cực, vì thế người tiêu dùng hoàn toàn yên tâm về chất lượng xăng sinh học.

Theo số liệu từ Hiệp hội Ngũ cốc và Sinh phẩm Hoa Kỳ, việc sử dụng xăng sinh học đã trở thành xu hướng phổ biến tại nhiều quốc gia. Mỹ sử dụng từ E10 đến E85; Brazil sử dụng phổ biến E30.

Các nước châu Âu sử dụng xăng E10; Philippines đang dùng E15 và dự kiến nâng lên E20; Thái Lan cũng có kế hoạch nâng lên E20 trong năm nay.

Với mỗi lít xăng khoáng thải khoảng 2,5kg CO2, nếu giảm được 1 triệu m³ xăng khoáng trong tổng mức tiêu thụ khoảng 12 triệu m³/năm, sẽ cắt giảm khoảng 2,5 triệu tấn CO2.

Theo một số nghiên cứu, xăng E10 có thể giúp giảm khoảng 5-8% lượng phát thải so với nhiên liệu hóa thạch truyền thống.