Đơn hàng thương mại điện tử bùng nổ, thời trang Việt bước vào cuộc đua số

Đơn hàng và doanh thu tăng trưởng mạnh đang đẩy ngành thời trang Việt vào một cuộc đua mới, nơi lợi thế cạnh tranh không chỉ nằm ở giá bán hay số lượng sản phẩm mà còn ở năng lực số, khả năng vận hành, xây dựng thương hiệu và chinh phục niềm tin người tiêu dùng.

Tăng trưởng mạnh trên sàn số

Thời trang hiện là một trong những ngành hàng tăng trưởng nhanh nhất trên các nền tảng thương mại điện tử (TMĐT).

Theo ECBD (đơn vị nghiên cứu thị trường chuyên về TMĐT có trụ sở tại Đức), quy mô ngành thời trang Việt Nam bao gồm quần áo và giày dép, ước đạt khoảng 123.000 tỷ đồng, chiếm 20-25% tổng quy mô bán lẻ và duy trì tốc độ tăng trưởng 10-15% mỗi năm.

Trong khi kênh bán lẻ truyền thống chỉ tăng khoảng 3,6%/năm giai đoạn 2022-2024, thời trang trên TMĐT ghi nhận tốc độ tăng trưởng bình quân từ 20-30%/năm.

Đặc biệt, trên TikTok Shop, thời trang nằm trong nhóm 5 ngành hàng lớn nhất với tốc độ tăng trưởng doanh thu bình quân hơn 60% mỗi năm.

Đến năm 2025, số lượng nhà bán hàng có doanh thu trong ngành thời trang đã tăng 8,5 lần so với năm 2022, đạt hơn 115.000 nhà bán hàng.

Những con số tăng trưởng này cho thấy hành vi mua sắm đang thay đổi mạnh mẽ. Người tiêu dùng không còn chỉ tìm kiếm sản phẩm trên các gian hàng trực tuyến mà ngày càng khám phá và ra quyết định mua sắm thông qua video ngắn, livestream và các nhà sáng tạo nội dung.

Một minh chứng rõ nét là sự bứt phá của áo dài trên môi trường số. Theo bà Oanh Nguyễn, Giám đốc Ngành hàng Thời trang của TikTok Shop, riêng quý IV/2025, TikTok Shop ghi nhận hơn 2,8 triệu đơn hàng áo dài, tăng tới 816% so với cùng kỳ năm trước. Chỉ trong tháng 1/2026, số đơn hàng áo dài đạt 2 triệu đơn, thiết lập kỷ lục mới đối với trang phục truyền thống của Việt Nam.

Bà Lưu Nga, nhà sáng lập thương hiệu thời trang Elise, cho biết TMĐT hiện không chỉ là một kênh bán hàng mà đã trở thành yếu tố sống còn đối với các thương hiệu thời trang Việt. Elise đã chuyển đổi mô hình từ 150 cửa hàng truyền thống thành 150 điểm bán tích hợp cả online và offline.

"TMĐT không còn là lựa chọn mà đã trở thành điều kiện để doanh nghiệp thời trang duy trì tăng trưởng trong bối cảnh hành vi mua sắm thay đổi nhanh chóng”, bà Nga nhận định.

Tuy nhiên, phía sau những con số tăng trưởng ấn tượng là một thực tế khác, doanh nghiệp thời trang Việt đang bước vào giai đoạn cạnh tranh khó hơn nhiều.

Nếu trước đây, cuộc đua chủ yếu xoay quanh giá bán và độ phủ sản phẩm, thì hiện nay người tiêu dùng ngày càng quan tâm tới chất lượng thực, tính minh bạch, bản sắc thương hiệu và trải nghiệm mua sắm.

Nhà sáng tạo nội dung Linh Ân cho rằng khách hàng hiện không còn cạnh tranh bằng giá rẻ. Thay vào đó, họ chú ý nhiều hơn tới chất lượng sản phẩm, nguồn gốc chất liệu, chính sách chăm sóc khách hàng cũng như những giá trị riêng mà thương hiệu mang lại.

“Người tiêu dùng hiện nay có tinh thần tự hào và ủng hộ thương hiệu Việt rất lớn. Nhưng để thuyết phục họ, doanh nghiệp phải minh bạch và tạo được sự khác biệt”, Linh Ân nhận định.

Điều này đồng nghĩa việc đưa sản phẩm lên sàn không còn là lợi thế cạnh tranh. Doanh nghiệp phải biết kể câu chuyện thương hiệu, tạo nội dung hấp dẫn, cập nhật xu hướng và xây dựng niềm tin lâu dài với khách hàng.

Ông Nguyễn Lâm Thanh, đại diện TikTok Việt Nam, cho rằng giai đoạn tăng trưởng tiếp theo của thời trang Việt sẽ không được quyết định bởi việc có thêm bao nhiêu thương hiệu lên sàn, mà phụ thuộc vào việc các thương hiệu có đủ năng lực vận hành, kể chuyện, xây dựng niềm tin và giữ chân người tiêu dùng hay không.

Điểm nghẽn nằm ở năng lực số

Sự phát triển nhanh của TMĐT cũng đang bộc lộ nhiều hạn chế của doanh nghiệp thời trang Việt.

Theo ông Nguyễn Tấn Phong, Phó Chủ tịch Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam (VECOM), nhiều doanh nghiệp vẫn còn hạn chế về kiến thức quản trị, công nghệ, phân tích dữ liệu và khả năng “đóng gói” sản phẩm, thương hiệu để tối ưu hiệu quả trên các nền tảng số.

Trong khi đó, bà Lê Hoàng Oanh, Cục trưởng Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (Bộ Công Thương), cho biết nhiều doanh nghiệp đã đầu tư công nghệ nhưng lại thiếu nguồn nhân lực đủ khả năng vận hành thực tế.

Một trong những điểm yếu phổ biến hiện nay là quản trị dựa trên dữ liệu. Không ít doanh nghiệp bán hàng tốt nhưng chưa tối ưu được các khâu logistics, quản lý tồn kho, chăm sóc khách hàng và phân tích hành vi tiêu dùng.

Áp lực cạnh tranh cũng ngày càng lớn khi hàng nhập khẩu, đặc biệt là hàng giá rẻ từ nước ngoài, xuất hiện ngày càng nhiều trên các nền tảng trực tuyến.

Điều này khiến doanh nghiệp Việt không thể chỉ dựa vào lợi thế sản xuất mà buộc phải nâng cao năng lực quản trị số, xây dựng thương hiệu và tạo khác biệt nếu muốn giữ thị phần.

Từ ngày 1/7, nhiều quy định mới liên quan đến TMĐT bắt đầu có hiệu lực, tạo ra những thay đổi đáng kể đối với thị trường.

Theo ông Nguyễn Tấn Phong, các quy định mới sẽ giúp xóa bỏ những “vùng xám” tồn tại nhiều năm trên môi trường số, phân định rõ trách nhiệm giữa các hình thức bán hàng trực tuyến khác nhau.

Đáng chú ý, yêu cầu định danh người bán và cả những người thực hiện livestream được kỳ vọng sẽ giúp hạn chế tình trạng gian lận, tăng tính minh bạch và củng cố niềm tin của người tiêu dùng.

Bà Lê Hoàng Oanh cho rằng việc định danh sẽ tạo ra rào cản kỹ thuật đối với hàng giả, hàng nhái, đồng thời ngăn chặn tình trạng đóng tài khoản cũ rồi mở tài khoản mới để tiếp tục vi phạm.

Song song với đó, các quy định mới cũng đặt ra yêu cầu cao hơn đối với hoạt động sáng tạo nội dung. Các livestream quảng cáo phải minh bạch hơn, tuân thủ quy định pháp luật và chuẩn mực nghề nghiệp. Điều này đồng nghĩa lợi thế trong tương lai sẽ thuộc về những doanh nghiệp và nhà bán hàng có năng lực vận hành chuyên nghiệp thay vì các mô hình kinh doanh ngắn hạn.

Trong bối cảnh đó, sáng kiến Fashion Up Việt Nam được giới thiệu như một nỗ lực kết nối các thành phần trong hệ sinh thái thời trang nhằm giải quyết những điểm nghẽn đang tồn tại.

Theo đại diện TikTok Việt Nam, khảo sát trước khi triển khai chương trình cho thấy nhiều nhà bán hàng truyền thống muốn lên sàn nhưng thiếu hướng dẫn, thiếu kết nối và chưa nắm bắt đầy đủ các quy định pháp lý mới.

Bên cạnh đó, cộng đồng nhà sáng tạo nội dung cũng gặp khó khăn trong việc cập nhật quy định về quảng cáo, thuế và thương mại điện tử.

Fashion Up Việt Nam được xây dựng như một diễn đàn chung quy tụ cơ quan quản lý, hiệp hội ngành hàng, doanh nghiệp, nhà thiết kế, nhà bán hàng và cộng đồng sáng tạo nội dung. Trọng tâm của chương trình là nâng cao năng lực xây dựng thương hiệu, phát triển nội dung, livestream, quảng cáo số và vận hành trên nền tảng TMĐT.

Theo ông Nguyễn Nguyên Phương, Phó Giám đốc Sở Công Thương TP.HCM, ngành thời trang đang đứng trước cơ hội lớn từ chuyển đổi số nhưng cũng đối mặt nhiều thách thức về năng lực quản trị, xây dựng thương hiệu và phát triển bền vững.

Do đó, việc hình thành cơ chế kết nối thường xuyên giữa doanh nghiệp, nền tảng, nhà sáng tạo nội dung và cơ quan quản lý là cần thiết để thúc đẩy ngành thời trang phát triển trong giai đoạn mới.

Sự bùng nổ của TMĐT đã giúp thời trang Việt tiếp cận hàng triệu khách hàng chỉ bằng một cú chạm trên màn hình.

Tuy nhiên, trong giai đoạn tiếp theo, tăng trưởng đơn hàng sẽ không còn là thước đo duy nhất của thành công. Cuộc cạnh tranh mới đang chuyển sang năng lực số, từ dữ liệu, vận hành, thương hiệu đến khả năng xây dựng niềm tin với người tiêu dùng.