Doanh nghiệp đề xuất phát triển hàng không thông minh, điện gió ngoài khơi

Làm việc với Airbus, Boeing để đưa công nghệ mới về nước

Tại Diễn đàn Kinh tế Mùa thu 2026, ông Tô Việt Thắng, Phó Tổng giám đốc thường trực Công ty CP Hàng không Vietjet (thuộc Tập đoàn Sovico) cho biết, mỗi phần trăm tăng trưởng GDP thì ngành hàng không thường sẽ tăng trưởng gấp đôi.

Trong bối cảnh đó, hạ tầng hàng không trong nước đang phát triển mạnh khi loạt sân bay mới được ra đời, đặc biệt là sân bay Long Thành (tỉnh Đồng Nai), cận kề TP.HCM.

Đại diện Vietjet cho rằng, để hàng không trong nước phát triển, cần có sự tham gia, đóng góp của các quỹ đầu tư nước ngoài trong quá trình phát triển hạ tầng công nghệ, phục vụ lĩnh vực hàng không phát triển bền vững và hiệu quả hơn.

Theo ông Thắng, Tập đoàn Sovico và Vietjet đã làm việc với các đối tác để đưa công nghệ mới về Việt Nam, ưu tiên thực hiện sân bay thông minh, sử dụng AI và Big Data trong công tác điều hành hàng không.

“Chúng tôi muốn tham gia đóng góp và kêu gọi sự liên kết với các nhà đầu nước ngoài trong lĩnh vực hạ tầng hàng không. Chúng tôi đã làm việc với các đối tác lớn như tập đoàn Airbus, Boeing và các nhà sản xuất động cơ như Pratt & Whitney, Rolls-Royce”, ông Thắng nói.

Cũng theo ông Thắng, sắp tới, tại các khu công nghiệp hàng không, đặc biệt xung quanh khu vực sân bay Long Thành, Vietjet sẽ phối hợp đầu tư cùng đối tác, phát triển công nghệ hàng không.

Liên quan đến vấn đề tài chính, ông Thắng kỳ vọng thị trường vốn cho lĩnh vực hàng không sẽ khởi sắc thông qua sự xuất hiện của Trung tâm Tài chính Hàng không châu Á - Thái Bình Dương (AAFH).

Trước đó, vào tháng 2/2026, Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam tại TP.HCM (VIFC-HCM) phối hợp với Vietjet công bố thành lập AAFH tại Singapore.

Trung tâm này được xây dựng trong bối cảnh ngành hàng không toàn cầu đang tái cấu trúc, trong đó khu vực châu Á - Thái Bình Dương tiếp tục được dự báo là động lực tăng trưởng chính. AAFH dự kiến thu hút khoảng 6,1 tỷ USD trong năm 2026 và hướng đến mốc khoảng 50 tỷ USD vào năm 2035.

Theo Báo cáo ngành hàng không Việt Nam của Chứng khoán Sài Gòn - Hà Nội (SHS), trên các đường bay nội địa, VietJet đã duy trì ngôi đầu từ năm 2020, với thị phần năm 2024 khoảng 44%, nhỉnh hơn Vietnam Airlines (42%), bỏ xa các đối thủ nhỏ hơn như Bamboo Airways hay Pacific Airlines.

Ở mảng quốc tế, các hãng hàng không Việt Nam chiếm khoảng 40-45% thị phần vận tải hành khách, trong đó VietJet Air nắm giữ 56% thị phần, vượt xa Vietnam Airlines (42%).

Phát triển điện gió ngoài khơi

Ông Phạm Quốc Anh, Chủ tịch điều hành Công ty TNHH Pacifico Energy Việt Nam cho biết, để dòng vốn đầu tư nước ngoài (FDI), công nghệ đi vào thực chất thì một điều kiện rất quan trọng là hạ tầng năng lượng cần đi trước một bước.

Trước tình hình đó, Pacifico Energy Việt Nam đã đưa ra 2 đề xuất quan trọng tới chính quyền TP.HCM liên quan tới lĩnh vực năng lượng.

Thứ nhất, TP.HCM cần chủ động quy hoạch không gian biển và hạ tầng truyền tải điện gió ngoài khơi. Đây là lĩnh vực có nhiều tiềm năng phát triển tại thành phố. Tuy nhiên, ông Quốc Anh cho rằng, nếu các dự án điện gió ngoài khơi được thực hiện riêng lẻ, có thể dẫn đến sự chồng lấn về không gian biển và thiếu đồng bộ trong hạ tầng truyền tải.

Đại diện Pacifico Energy kiến nghị TP.HCM phối hợp với các Bộ, ngành Trung ương nghiên cứu, phân vùng để phát triển điện gió ngoài khơi hài hoà với hoạt động hàng hải, dầu khí, thuỷ sản, du lịch và các mục đích sử dụng biển khác.

Đồng thời, cơ quan chuyên môn cần quy hoạch đồng bộ các trạm gom công suất, hành lang tuyến cáp ngầm và vị trí điểm tiếp bờ, xem xét khả năng sử dụng chung hạ tầng truyền tải giữa các dự án điện gió ngoài khơi.

“Việc quy hoạch từ sớm sẽ giúp tối ưu hoá trong đầu tư, hạn chế tác động tới không gian biển và bờ biển, đồng thời, tạo nền tảng phát triển điện gió ngoài khơi cũng như kinh tế biển hiệu quả, bền vững”, ông Phạm Quốc Anh nói.

Theo ông Quốc Anh, đề xuất thứ hai, TP.HCM cần chủ động chuẩn bị nguồn cung điện để đón các nhà đầu tư FDI thế hệ mới.

Hiện nay, nhà đầu tư KCN công nghệ cao và trung tâm dữ liệu cần đảm bảo các yêu cầu về nguồn điện sẽ được đáp ứng trước khi tiến hành đầu tư.

Ở chiều ngược lại, các nhà phát triển nguồn điện, đặc biệt là nguồn điện tại chỗ hoặc gần nơi tiêu thụ cần có khách hàng, hợp đồng mua điện dài hạn để nghiên cứu triển khai các dự án.

Theo ông Quốc Anh, bài toán trên khiến hai bên thường phải chờ nhau, làm chậm cả dự án nguồn điện lẫn cả dự án đầu tư công nghiệp.

Để giải quyết vấn đề, ông kiến nghị TP.HCM nghiên cứu cơ chế để chủ động tổng hợp nhu cầu điện của các dự án chiến lược, đồng thời kết nối nhu cầu điện với nhà cung cấp năng lượng để chuẩn bị trước các thoả thuận khung về công suất, thời điểm cung ứng và điều kiện thương mại.

Nhờ đó, khi các dự án chính thức triển khai, những thoả thuận khung sẽ được hoàn thiện và trở thành các hợp đồng mua bán điện trực tiếp DPPA. Cách làm này giúp rút ngắn thời gian chuẩn bị nguồn điện, giảm bớt sự không chắc chắn cho cả hai phía và thúc đẩy các quyết định đầu tư sớm hơn.