Cựu Đại sứ Mỹ: TP.HCM trước cơ hội trở thành trung tâm tài chính hàng đầu

Trong khuôn khổ Diễn đàn Kinh tế Mùa thu 2026, chia sẻ về câu chuyện thu hút vốn qua Trung tâm tài chính quốc tế TP.HCM (VIFC-HCMC), ông Marc Knapper - cựu Đại sứ Mỹ tại Việt Nam, Chủ tịch Knapper Global Advisors, cho rằng VIFC-HCM đang đứng trước cơ hội lịch sử để trở thành một trong những trung tâm tài chính hàng đầu của châu Á, bởi nền kinh tế năng động, các cực tăng trưởng đúng hướng.

“Mỗi lần trở lại TP.HCM, tôi đều bị ấn tượng sâu sắc bởi năng lượng tràn đầy, đội ngũ doanh nhân trẻ năng động, sự bứt phá của hạ tầng với những tòa tháp văn phòng và căn hộ hiện đại liên tục mọc lên dọc bờ sông Sài Gòn.

Cảm nhận rõ nét tại TP.HCM cũng như trên khắp Việt Nam với niềm tin mạnh mẽ, rằng: Mọi điều đều có thể thành hiện thực. TP.HCM đang đứng trước cơ hội lịch sử để trở thành một trong những trung tâm tài chính hàng đầu của châu Á”, ông Marc Knapper nói.

Vốn cần có nơi để đến

Ông Don Lam, nhà sáng lập, CEO VinaCapital, nhận định sự hình thành và vận hành của VIFC-HCMC không chỉ giúp các nhà đầu tư gặt hái mức lợi nhuận tương xứng với đà tăng trưởng của nền kinh tế, mà còn là động lực quan trọng thúc đẩy nhiều lĩnh vực kinh tế tại Việt Nam.

Đánh giá cao sức hấp dẫn và tiềm năng sinh lời khi đồng hành cùng VIFC-HCMC, ông Don Lam cho rằng: “Khi các nhà đầu tư toàn cầu nhìn vào TP.HCM, chúng tôi muốn họ thấy một thị trường đón nhận và hiểu rõ những gì họ cần. Nhưng vốn cần phải có nơi để đến, và ngày càng nhiều dòng vốn đang đi vào công nghệ”.

Theo ông, công nghệ sẽ là một trong những động lực tăng trưởng chủ chốt của Việt Nam trong những năm tới. Để vượt qua bẫy thu nhập trung bình và hiện thực hóa mục tiêu trở thành quốc gia phát triển vào năm 2045, Việt Nam cần tập trung phát triển các lĩnh vực công nghệ có giá trị gia tăng cao.

VinaCapital đang làm việc với nhiều doanh nghiệp công nghệ và nhà đầu tư trong lĩnh vực bán dẫn, nhằm thúc đẩy các dự án đầu tư tại TP.HCM. Doanh nghiệp cũng đang hợp tác với một công ty công nghệ có trụ sở tại Mỹ để thành lập một trung tâm nghiên cứu và phát triển (R&D) tại TP.HCM.

Ông Marc Knapper cũng cho rằng mục tiêu trở thành quốc gia có thu nhập cao vào năm 2045 đòi hỏi Việt Nam phải có năng lực huy động nguồn vốn quy mô lớn dành cho chuyển dịch năng lượng, phát triển hạ tầng, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi xanh.

Rất ít quốc gia trên thế giới có thể đạt được vị thế thu nhập cao nếu thiếu đi một thị trường vốn sâu rộng và đáng tin cậy. Đó chính là lý do vì sao dự án VIFC - HCMC lại mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng. VIFC không chỉ đơn thuần là một dự án về tài chính; đây là dự án tài trợ tài chính cho chính tương lai của Việt Nam.

Theo cựu Đại sứ Mỹ tại Việt Nam, dòng vốn toàn cầu luôn đặt ra một câu hỏi quen thuộc: làm thế nào để đưa vào hoạt động một cách hiệu quả, an toàn và bền vững trong dài hạn. Và Việt Nam chính là câu trả lời cực kỳ thuyết phục.

Chỉ trong hơn một năm, Việt Nam đã xây dựng xong nền tảng pháp lý cho VIFC, bao gồm thành lập Tòa án chuyên trách có thể xét xử bằng tiếng Anh và Trung tâm Trọng tài Quốc tế. Các định chế tài chính hàng đầu, bao gồm các ngân hàng lớn của Việt Nam, đã tiên phong tham gia với vai trò thành viên sáng lập.

“Đặc biệt, tháng 9 vừa qua, thị trường chứng khoán Việt Nam đã chính thức nâng hạng từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi. Cả thế giới đang chú ý đến những gì đang diễn ra tại đây”, ông Marc Knapper nói.

Ông Marc Knapper cũng cho rằng, các nhà đầu tư quốc tế quyết định nhanh nhất khi họ có thể nhìn thấy danh mục dự án cụ thể. Các dự án ưu tiên trong lĩnh vực năng lượng, cơ sở hạ tầng và chuyển dịch xanh là nhóm sẵn sàng đón nhận sự tham gia cũng như nguồn vốn quốc tế thông qua VIFC-HCM.

Theo ông Võ Hoàng Hải, Phó Tổng giám đốc Nam Á Bank, một trung tâm tài chính quốc tế tạo ra giá trị khi dòng vốn được đưa đến các doanh nghiệp.

Đối với VIFC-HCMC, phép thử quan trọng trong giai đoạn đầu là liệu các doanh nghiệp Việt Nam có thể tiếp cận nguồn vốn từ một mạng lưới rộng hơn, gồm các tổ chức tài chính trong nước và quốc tế hay không.

Ông đề xuất trong vòng hai năm tới, VIFC nên hỗ trợ các tổ chức tham gia hoàn thành một hoặc hai giao dịch đồng tài trợ vốn cho doanh nghiệp Việt Nam, có sự tham gia của nguồn vốn quốc tế. Có thể bắt đầu với một sản phẩm quen thuộc, khoản vay được cấp bởi nhiều bên cho vay.

Doanh nghiệp vay sẽ nhận được một gói tài trợ vốn theo thỏa thuận, trong khi mỗi bên cho vay tham gia một phần phù hợp với chính sách tín dụng của mình. Mỗi tổ chức sẽ tự thẩm định giao dịch và độc lập phê duyệt phần vốn tham gia.

Các ngân hàng có thể thống nhất tỷ lệ vốn tài trợ của từng bên, đồng tiền cho vay, lịch trả nợ và các yêu cầu báo cáo. Các đơn vị tư vấn sẽ hỗ trợ chuẩn bị hồ sơ, tài liệu. Rủi ro tỷ giá và chi phí quản lý rủi ro này cần được đánh giá trước khi doanh nghiệp chấp nhận khoản tài trợ.

Ba điều nhà đầu tư toàn cầu tìm kiếm ở VIFC

Để thu hút dòng vốn toàn cầu, các chuyên gia cho rằng VIFC nên làm rõ các định chế tài chính quốc tế cần mang theo những gì khi gia nhập VIFC.

Theo ông Marc Knapper, qua trao đổi với các nhà đầu tư từ Mỹ, Nhật Bản, Hàn Quốc, Đài Loan (Trung Quốc) ông nhận thấy sự quan tâm rất thực chất vào vai trò đối tác dài hạn chứ không chỉ tìm kiếm lợi nhuận ngắn hạn.

Ở chiều ngược lại, các nhà đầu tư toàn cầu cũng tìm kiếm 3 điều cốt lõi từ VIFC. Đầu tiên là sự chắc chắn và tính dự báo. Nhà đầu tư cần khung pháp lý rõ ràng, các quyết định có thể dự báo trước và tính nhất quán chính sách theo thời gian.

Thứ hai là sự kết nối trực tiếp với thị trường nội địa Việt Nam, kết nối khu vực và các trung tâm tài chính toàn cầu. Quan trọng nhất là kết nối dòng vốn quốc tế với các dự án hạ tầng, năng lượng thiết yếu thông qua các công cụ như trái phiếu xanh, trái phiếu hạ tầng.

Thứ ba là nhân lực. Cần có đội ngũ nhân lực chất lượng cao gồm cả chuyên gia Việt Nam và quốc tế, để nhà đầu tư yên tâm làm việc với những người am hiểu sâu sắc công việc kinh doanh.

Ông cũng cho rằng làm việc nhiều năm trong công tác ngoại giao, bài học lớn nhất mà ông đúc kết được là mọi mối quan hệ đều được xây dựng trên sự tin cậy, và niềm tin phải được bồi đắp kiên trì qua từng cam kết thực hiện thành công.

Các trung tâm tài chính toàn cầu cũng vận hành theo đúng nguyên lý đó. Dòng vốn luôn tìm đến những nơi được tin tưởng - nơi có quy định pháp lý rõ ràng và ổn định, nơi các tranh chấp được phân xử công bằng, nơi tiền tệ có thể luân chuyển tự do, và là nơi những nhân tài kiệt xuất mong muốn đến sống và làm việc.

“Những trung tâm như London, New York, Singapore hay Tokyo đều mất rất nhiều năm để tạo dựng được niềm tin đó. Giờ đây, VIFC có cơ hội đạt được niềm tin đó nhanh hơn, bởi Việt Nam đã đúc kết được những bài học quý báu từ các thế hệ đi trước. Cho đến nay, sự khởi đầu của Việt Nam là rất ấn tượng”, ông Marc Knapper nói thêm.

Chuyên gia này cũng hiến kế 3 yếu tố then chốt để hợp tác dài hạn và bền vững mà VIFC - HCMC có thể thực hiện. Đó là cam kết dài hạn; chất lượng tiêu chuẩn cao và quan hệ đối tác đồng hành.

VIFC nên tìm kiếm các định chế tài chính sẵn sàng biến nơi đây thành một căn cứ hoạt động thực chất, với con người thực, sản phẩm thực và dự án thực.

Với các tổ chức tại Việt Nam, điều này không có nghĩa là chuyển trụ sở chính về VIFC, mà là thiết lập một sự hiện diện chuyên trách và vững chắc tại VIFC.

Các định chế phát triển thành công tại đây cũng là những đơn vị không chỉ coi mình là nhà đầu tư tài chính thuần túy, mà là đối tác đồng hành cùng sự phát triển, trực tiếp tham gia tài trợ cho chuyển dịch năng lượng, hạ tầng và đổi mới sáng tạo.