Xuất bản ngày 17/11/2026 08:21 PM

Từng bước xây dựng năng lực R&D nội sinh, làm chủ công nghệ bán dẫn

Đỗ Huệ - Minh Hoàng
Đỗ Huệ - Minh Hoàng
(VTC News) -

Để phát triển công nghiệp bán dẫn đòi hỏi Việt Nam phải từng bước xây dựng năng lực R&D nội sinh, làm chủ công nghệ thay vì chỉ tham gia khâu giá trị thấp.

Ngày 17/11, tại Trung tâm Hội nghị Quốc gia (Hà Nội), Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương chủ trì, phối hợp với Viện Công nghệ và Giáo dục Trí tuệ mới tạo sinh (Viện IGNITE) tổ chức Hội thảo khoa học “Mô hình chiến lược xây dựng năng lực R&D và tham gia chuỗi giá trị toàn cầu cho công nghiệp bán dẫn Việt Nam”.

Sự kiện được tổ chức nhằm cụ thể hóa các mục tiêu của Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, cũng như Nghị quyết số 19-NQ/TW ngày 28/7 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về đổi mới mô hình phát triển Việt Nam.

Toàn cảnh Hội thảo. (Ảnh: Hoàng Minh)

Toàn cảnh Hội thảo. (Ảnh: Hoàng Minh)

Tránh đầu tư dàn trải, tập trung vào năng lực R&D thực chất

Phát biểu khai mạc Hội thảo, ông Nguyễn Hoàng Giang, Phó Trưởng Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương, nhấn mạnh, đặt trong bối cảnh hiện nay, việc phát triển công nghiệp bán dẫn không chỉ mở ra cơ hội tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu mà còn có ý nghĩa chiến lược trong đổi mới mô hình tăng trưởng, phát triển các ngành công nghiệp công nghệ cao, nâng cao năng suất và sức cạnh tranh của nền kinh tế.

Do vậy, bài toán đặt ra với Việt Nam không dừng lại ở việc thu hút đầu tư nước ngoài hay tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu, mà cốt lõi phải từng bước xây dựng năng lực nghiên cứu và phát triển (R&D) nội sinh, làm chủ công nghệ.

Ông Nguyễn Hoàng Giang, Phó Trưởng Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương, phát biểu khai mạc Hội thảo. (Ảnh: Hoàng Minh)

Ông Nguyễn Hoàng Giang, Phó Trưởng Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương, phát biểu khai mạc Hội thảo. (Ảnh: Hoàng Minh)

Nhìn thẳng vào thực tế, Phó Trưởng Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương chỉ rõ, dù Việt Nam đã bước đầu hình thành đội ngũ kỹ sư thiết kế vi mạch và thu hút được một số dự án đầu tư, song năng lực R&D, quy mô doanh nghiệp trong nước và mức độ tham gia vào các công đoạn có giá trị gia tăng cao vẫn còn hạn chế.

“Vấn đề quan trọng là phải đánh giá đúng Việt Nam đang ở đâu trong chuỗi giá trị bán dẫn toàn cầu, lợi thế cạnh tranh thực sự là gì, khoảng cách công nghệ so với các quốc gia đi trước ra sao và đâu là những lĩnh vực có thể tạo đột phá. Việc đánh giá không chỉ tập trung vào số lượng doanh nghiệp hay dự án đầu tư mà cần đi sâu vào năng lực nghiên cứu, thiết kế vi mạch, phát triển chip chuyên dụng, công nghệ đóng gói, kiểm thử, nguồn nhân lực, hạ tầng R&D và khả năng thương mại hóa sản phẩm”, ông Nguyễn Hoàng Giang nhấn mạnh nhằm tránh tình trạng đầu tư dàn trải hoặc chỉ quẩn quanh ở các khâu giá trị gia tăng thấp.

Tháo gỡ điểm nghẽn cho ngành bán dẫn

Chia sẻ về chính sách phát triển công nghệ chiến lược và công nghiệp bán dẫn tại Việt Nam, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Lê Xuân Định cho biết, để tháo gỡ triệt để các điểm nghẽn và tạo ra bước chuyển dịch chất lượng trong thời gian tới, Bộ xác định tập trung vào ba nhóm định hướng lớn:

Đầu tiên là tập trung nguồn lực R&D vào các phân khúc bán dẫn ngách, gắn liền với các công nghệ chiến lược như chip AI, chip IoT, chip công suất bán dẫn hợp chất phục vụ năng lượng xanh, thiết bị viễn thông 5G, 6G. Đây là những phân khúc mà giá trị gia tăng nằm ở thuật toán tối ưu, kiến trúc thiết kế thông minh và khả năng tùy biến theo bài toán ứng dụng đặc thù của Việt Nam, cũng là thế mạnh của Việt Nam.

Thứ hai là cải cách căn bản cơ chế tài chính khoa học - công nghệ, chuyển mạnh từ cơ chế cấp phát, giao việc sang cơ chế đặt hàng nhiệm vụ trọng điểm, xuất phát từ bài toán thực tiễn của doanh nghiệp và chấp nhận rủi ro trong nghiên cứu; đồng thời phát triển nguồn nhân lực R&D chất lượng cao gắn với dự án thực tế.

Thứ ba là đầu tư hạ tầng dùng chung quy mô quốc gia. Thời gian tới, Bộ Khoa học và Công nghệ sẽ đưa vào vận hành Trung tâm Quốc gia hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn. Trung tâm này sẽ cung cấp hệ thống máy chủ hiệu năng cao, mua sắm tập trung bản quyền phần mềm thiết kế EDA để chia sẻ với chi phí ưu đãi cho cộng đồng thiết kế chip trong nước, đồng thời thiết lập hệ thống phòng thí nghiệm đo kiểm tiêu chuẩn quốc tế phục vụ dùng chung cho các viện, trường và doanh nghiệp.

Thứ trưởng Lê Xuân Định nhấn mạnh: “Vừa rồi, Chính phủ, Bộ Khoa học và Công nghệ đã đưa ra nhiều hướng dẫn vào các nội dung chính trong Nghị định 260 về phát triển công nghệ chiến lược. Tất cả những sản phẩm như chip bán dẫn sẽ được hỗ trợ đến 100% kinh phí để đi thử nghiệm ở trong nước và quốc tế. Chúng tôi cũng dành những ưu đãi cao nhất về thuế thu nhập doanh nghiệp, thu nhập cá nhân xuất phát từ công việc liên quan đến công nghệ chiến lược”.

Thứ trưởng Bộ KH&CN Lê Xuân Định chia sẻ về những hướng tháo gỡ điểm nghẽn cho phát triển ngành bán dẫn Việt Nam. (Ảnh: Hoàng Minh)

Thứ trưởng Bộ KH&CN Lê Xuân Định chia sẻ về những hướng tháo gỡ điểm nghẽn cho phát triển ngành bán dẫn Việt Nam. (Ảnh: Hoàng Minh)

Tạo bệ phóng với mô hình liên kết “5 nhà”

Trong khuôn khổ chương trình làm việc ngày 17/11, sau Phiên toàn thể buổi sáng tập trung vào đối thoại chính sách vĩ mô và kinh nghiệm quốc tế, Phiên chuyên đề buổi chiều được chia thành 3 bàn tròn hành động.

Các đại biểu đi sâu vào giải quyết trực tiếp những bài toán thực tế về phối hợp giữa địa phương và doanh nghiệp, phát triển hạ tầng phòng thí nghiệm dùng chung, mô hình phòng thí nghiệm sống (Living Lab), đào tạo nguồn nhân lực và xây dựng cơ chế thu hút đầu tư cho các khu đổi mới sáng tạo...

Các chuyên gia trong và ngoài nước tham dự Hội thảo. (Ảnh: Minh Hoàng)

Các chuyên gia trong và ngoài nước tham dự Hội thảo. (Ảnh: Minh Hoàng)

Thông qua sự kiện, Ban Tổ chức kỳ vọng sẽ chuyển hóa các định hướng chiến lược thành những sáng kiến hợp tác thực chất theo mô hình liên kết “5 nhà” gồm Nhà nước - Nhà khoa học - Nhà doanh nghiệp - Nhà đầu tư - Nhà băng (ngân hàng), tạo bệ phóng giúp công nghiệp bán dẫn Việt Nam tiến sâu vào các công đoạn có giá trị gia tăng cao. Mỗi chủ thể của “5 nhà” sẽ giữ một vai trò trong quá trình hình thành và phát triển hệ sinh thái bán dẫn.

Trong đó, Nhà nước đóng vai trò định hướng, kiến tạo thể chế và xây dựng chính sách; các nhà khoa học, viện nghiên cứu và trường đại học phát triển năng lực nghiên cứu, công nghệ và nguồn nhân lực; doanh nghiệp kết nối hoạt động R&D với sản xuất, kinh doanh và thị trường. Còn nhà đầu tư và hệ thống ngân hàng tham gia huy động, cung cấp nguồn lực tài chính, tạo điều kiện để các dự án nghiên cứu và phát triển công nghệ được triển khai.

Nhận tin VTC News trên Google
Thêm VTC News làm nguồn ưu tiên để thấy tin tức mới thường xuyên hơn trên Google.
Theo dõi
Bình luận
paper plane
vtcnews.vn
Cùng chuyên mục