Ít ai biết, củ đậu rất ngon nhưng hạt củ đậu chứa chất độc cực nguy hiểm

Bệnh viện Đa khoa Hải Hậu (Ninh Bình) đã tiếp nhận 6 trường hợp ngộ độc thực phẩm, gồm 4 người lớn và 2 trẻ nhỏ sau khi ăn hạt của cây củ đậu (còn gọi là sắn nước).

Toàn bộ các trường hợp được chuyển lên Bệnh viện Đa khoa tỉnh Nam Định để tiếp tục điều trị. Trong số này, 3 người diễn biến nặng, được chuyển lên Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội).

Theo Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) tỉnh Ninh Bình, củ đậu là loại thực phẩm quen thuộc với người dân, được trồng và sử dụng phổ biến tại nhiều nơi, có thể ăn ngay hoặc chế biến thành món ăn.

Tuy nhiên ít người biết trong phần thân, lá, hoa, quả của cây củ đậu chứa độc tố rất nguy hiểm. Đó là Rotenone, chất độc tự nhiên thường được dùng làm chế phẩm thuốc trừ sâu.

Khi được hấp thu vào cơ thể, Rotenone gây ức chế hô hấp của tế bào gây tăng sinh lactate nhiễm toan hóa máu, tăng hình thành các gốc oxy hóa tự do và gây chết tế bào. Sau khi ăn khoảng 30 phút đến 1 giờ, người bệnh có thể xuất hiện các biểu hiện như đau đầu, chóng mặt, đau bụng, buồn nôn, ý thức lơ mơ.

Ở mức độ nặng hơn, Rotenone gây ức chế thần kinh khiến người bệnh rơi vào hôn mê, co giật, ngừng thở, ngừng tim dẫn tới tử vong nhanh chóng. Đặc biệt, ngộ độc Rotenone trong hạt củ đậu không có thuốc giải độc đặc hiệu và các triệu chứng có thể tiến triển rất nhanh. Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, bệnh nhân có thể tử vong trong thời gian từ 2-5 giờ sau khi ăn phải chất độc.

Theo CDC Ninh Bình, hạt/quả của cây củ đậu dễ bị nhầm lẫn với giống đậu Cove nên hầu hết các trường hợp ngộ độc liên quan đến hạt/quả của cây củ đậu chủ yếu là do người dân không hiểu biết nên hái ăn, dẫn tới ngộ độc.

Để phòng ngừa ngộ độc do Rotenone, người dân tuyệt đối không ăn hạt/quả/thân/lá của cây củ đậu; không cho trẻ em chơi, nhặt hạt/quả củ đậu.

Trong trường hợp nếu lỡ ăn nhầm hoặc nghi ngộ độc (có biểu hiện đau đầu, chóng mặt, đau bụng, buồn nôn, ý thức lơ mơ), đưa ngay đến cơ sở y tế gần nhất. Nếu còn hạt/quả chưa ăn hết, mang theo mẫu để bác sĩ xác định chất độc.

Nếu với phụ nữ đang nuôi con nhỏ, khi mẹ bị ngộ độc cần tạm thời ngừng cho con bú và tham khảo ý kiến bác sĩ. Cũng không được dùng thân, lá, hoa quả, của cây củ đậu để làm thức ăn gia súc hoặc ngâm rượu, dùng làm thuốc dân gian.