Đo lường chính xác là cơ sở bảo đảm công bằng và duy trì niềm tin xã hội

Từ tính tiền điện, tiền nước, mua xăng đến cân hàng ở chợ, nhiều giao dịch hằng ngày đều dựa trên kết quả đo lường. Kết quả đo chính xác là cơ sở bảo đảm công bằng trong giao dịch và duy trì niềm tin xã hội.

Đây là nội dung được Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ (KH&CN) Vũ Hải Quân nhấn mạnh tại phiên thảo luận của Quốc hội về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đo lường, sáng 26/10.

Làm rõ trách nhiệm các chủ thể trong hoạt động đo lường

Tại phiên thảo luận, các đại biểu Quốc hội cơ bản thống nhất sự cần thiết sửa đổi Luật Đo lường nhằm nâng cao độ tin cậy của kết quả đo, bảo vệ người tiêu dùng, hỗ trợ sản xuất, kinh doanh và đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số.

Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga (Đoàn Hải Phòng), đề nghị bổ sung trách nhiệm chủ động rà soát giao dịch bị ảnh hưởng khi phát hiện phương tiện đo hoặc phần mềm đo lường có lỗi chung.

Bà Nga cho rằng trong môi trường số, một lỗi phần mềm có thể tác động đến nhiều thiết bị và giao dịch. Tuy nhiên, việc rà soát phải có căn cứ kỹ thuật, xác định rõ phạm vi ảnh hưởng, không thể mặc nhiên coi mọi thiết bị cùng loại đều có sai số.

Khi phát hiện lỗi chung, đơn vị sử dụng phương tiện đo cần chủ động rà soát các giao dịch thuộc phạm vi quản lý. Nhà sản xuất, đơn vị cung cấp phần mềm và tổ chức kỹ thuật liên quan phối hợp cung cấp thông tin. Việc hoàn trả, bồi thường phải dựa trên kết quả xác minh và quy định pháp luật.

Đại biểu Nguyễn Văn Huy (Đoàn Hưng Yên), đề nghị làm rõ trách nhiệm của cơ sở sản xuất, nhập khẩu trong bảo đảm lượng hàng đóng gói sẵn, lưu giữ dữ liệu và cung cấp thông tin phục vụ kiểm tra, giải quyết khiếu nại.

Ông Huy cho rằng người tiêu dùng khó tự kiểm chứng lượng hàng thực tế khi mua. Vì vậy, việc giảm kiểm tra trước phải đi đôi với quy định rõ trách nhiệm kiểm tra sau. Đại biểu cũng đề nghị xác định điều kiện điều chỉnh chu kỳ kiểm định, nhất là với phương tiện đo liên quan đến sức khỏe, tính mạng và an toàn con người.

Đại biểu Dương Khắc Mai (Đoàn Lâm Đồng), kiến nghị phân biệt hành vi sửa chữa chứng thư trái pháp luật nhằm che giấu kết quả đo với việc đính chính, thay thế chứng thư hợp lệ.

Trong khi đó, đại biểu Tô Ái Vang (Đoàn Cần Thơ), đề nghị cân nhắc quy định giao Chủ tịch UBND cấp xã chủ trì kiểm tra đo lường tại chợ, điểm kinh doanh do hạn chế về nhân lực chuyên môn và thiết bị kỹ thuật. Cấp xã nên phối hợp với cơ quan chuyên môn trong hoạt động kiểm tra, xử lý vi phạm.

Sửa luật để bảo vệ quyền lợi người dân tốt hơn

Thay mặt cơ quan chủ trì soạn thảo, Bộ trưởng KH&CN Vũ Hải Quân cho biết, dự án luật đã nhận được nhiều ý kiến đóng góp. Tại phiên thảo luận tổ, 48 đại biểu phát biểu với 252 lượt ý kiến; tại hội trường, có thêm 13 đại biểu với hơn 40 lượt ý kiến.

Theo Bộ trưởng, nhiều ý kiến xuất phát từ những vấn đề thiết thực trong đời sống như tính tiền điện, tiền nước, mua xăng, cân hàng ở chợ hay xác định hành vi vi phạm. Các hoạt động này đều dựa trên kết quả đo lường. Kết quả đo chính xác là cơ sở bảo đảm công bằng trong giao dịch và giữ niềm tin xã hội.

Bộ trưởng Vũ Hải Quân cho biết, các ý kiến cũng đặt ra yêu cầu nghiên cứu việc sửa đổi luật một cách kỹ lưỡng, tổng thể, gắn với bảo đảm công bằng trong giao dịch, nâng cao năng suất, chất lượng và năng lực làm chủ công nghệ, qua đó cụ thể hóa Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị và Chỉ thị 38-CT/TW của Ban Bí thư.

Theo đó, luật cần quy định rõ quyền, nghĩa vụ, trách nhiệm và giới hạn thẩm quyền của các chủ thể liên quan. Những nội dung kỹ thuật đòi hỏi sự linh hoạt có thể giao quy định chi tiết.

Việc sửa đổi luật cần hướng tới kết quả cụ thể là các giao dịch đáng tin cậy hơn, quyền lợi người dân được bảo vệ tốt hơn, đồng thời giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực và chất lượng sản phẩm.

Bộ trưởng Vũ Hải Quân khẳng định Bộ KH&CN sẽ tiếp thu các ý kiến của đại biểu Quốc hội, phối hợp chặt chẽ với Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường cùng các cơ quan liên quan để hoàn thiện dự thảo luật.

Kết luận phiên họp, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên đề nghị tiếp tục rà soát, hoàn thiện dự thảo, bảo đảm tính thống nhất với pháp luật liên quan. Các ý kiến sẽ được tổng hợp, gửi Chính phủ tiếp thu, giải trình trước khi trình Quốc hội xem xét thông qua vào cuối kỳ họp.