Giải ngân kinh phí khoa học, công nghệ mới đạt hơn 41%

Tổng kinh phí dành cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được sử dụng trên cả nước năm 2026 là 52.680 tỷ đồng, nhưng đến ngày 26/10 mới giải ngân 21.693 tỷ đồng, tương đương 41,18%.

Thông tin được Vụ trưởng Kế hoạch - Tài chính Hoàng Thị Phương Lựu đưa ra tại hội nghị trực tuyến giữa Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN) với các Sở KH&CN sáng 27/10. Hội nghị do Bộ trưởng Vũ Hải Quân chủ trì, nhằm đánh giá tiến độ, tháo gỡ vướng mắc và trao đổi kinh nghiệm giải ngân.

Nhiều địa phương giải ngân dưới 50%

Theo báo cáo, khối địa phương được sử dụng hơn 28.032 tỷ đồng, đã giải ngân 10.789 tỷ đồng, đạt 38,49%. Số kinh phí chưa giải ngân còn hơn 17.243 tỷ đồng.

Xét theo lĩnh vực, tỷ lệ giải ngân kinh phí khoa học, công nghệ tại địa phương đạt 47,15%, đổi mới sáng tạo đạt 27,54% và chuyển đổi số đạt 30,23%. Trong khi đó, chi đầu tư phát triển đạt 43,78%, cao hơn mức 37,18% của chi thường xuyên.

Có 7 địa phương đạt tỷ lệ giải ngân từ 50% trở lên, gồm Thái Nguyên, Huế, Tuyên Quang, Cần Thơ, Quảng Trị, Khánh Hòa và Đà Nẵng. Trong đó, Huế đạt 65,21%, Tuyên Quang đạt 65,17%.

Xét về giá trị tuyệt đối, TP.HCM dẫn đầu với hơn 2.711 tỷ đồng, tiếp đến là Hà Nội với hơn 2.035 tỷ đồng và Đà Nẵng với gần 698 tỷ đồng. Riêng TP.HCM và Hà Nội chiếm khoảng 44% tổng số kinh phí đã giải ngân của khối địa phương.

Tuy nhiên, Bộ KH&CN lưu ý tỷ lệ giải ngân không phải mục tiêu duy nhất. Theo Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo thì ngân sách Nhà nước phải được sử dụng có trọng tâm, trọng điểm, gắn với kết quả và hiệu quả thực hiện nhiệm vụ.

Thủ trưởng đơn vị sử dụng ngân sách có trách nhiệm đánh giá, báo cáo kết quả trên Nền tảng số quản lý khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo quốc gia. Kết quả giải ngân năm 2026 cùng sản phẩm đầu ra tương ứng sẽ là căn cứ xem xét phân bổ ngân sách cho các năm tiếp theo.

Tháo gỡ vướng mắc, không giải ngân hình thức

Tại hội nghị, đại diện các đơn vị thuộc Bộ KH&CN giải đáp những vướng mắc về thủ tục, đồng thời làm rõ các cơ chế trong Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, Luật Chuyển đổi số và các nghị định hướng dẫn.

Về quy trình, thủ tục quản lý nhiệm vụ khoa học, công nghệ, Vụ trưởng Vụ Khoa học Kỹ thuật và Công nghệ Nguyễn Phú Hùng cho biết, Nghị định 267/2025/NĐ-CP quy định thời gian ký hợp đồng giao nhiệm vụ tối đa 120 ngày kể từ ngày hết hạn nộp hồ sơ đề xuất.

Theo Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo số 93/2025/QH15, tổ chức chủ trì được Nhà nước tự động giao quyền quản lý, sử dụng và quyền sở hữu kết quả nhiệm vụ tương ứng với phần kinh phí ngân sách Nhà nước, không phải làm thủ tục giao quyền hoặc bồi hoàn.

Về lĩnh vực đổi mới sáng tạo, Cục trưởng Đổi mới sáng tạo Nguyễn Mai Dương làm rõ sự khác biệt giữa nhiệm vụ đặt hàng nhằm giải quyết bài toán của địa phương và nhiệm vụ tài trợ nhằm hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới công nghệ. Các chủ thể tham gia được đối xử bình đẳng, không phân biệt cấp hành chính.

Ở lĩnh vực chuyển đổi số, Phó Cục trưởng Chuyển đổi số quốc gia Lê Anh Tuấn thông tin về một số quy định tại Nghị định 224/2026/NĐ-CP liên quan trách nhiệm của chủ đầu tư khi thu thập báo giá công khai, minh bạch và việc phê duyệt đồng thời thiết kế chi tiết, dự toán.

Để hoàn thành kế hoạch năm 2026, Bộ KH&CN đề nghị các địa phương rà soát nguyên nhân chậm giải ngân, chủ động ban hành quy trình thuộc thẩm quyền, tăng cường làm việc với doanh nghiệp và hiệp hội để thúc đẩy các dự án.

Các địa phương cần cập nhật số liệu giải ngân hằng tuần, phối hợp Kho bạc Nhà nước đối soát dữ liệu. Với kinh phí ngân sách trung ương bổ sung không còn khả năng giải ngân trong năm, địa phương cần đề xuất hủy dự toán hoặc hoàn trả để cấp có thẩm quyền điều chỉnh sang nhiệm vụ có khả năng sử dụng vốn tốt hơn.

Bộ KH&CN nhấn mạnh việc đẩy nhanh giải ngân phải đi đôi với bảo đảm sản phẩm đầu ra. Kinh phí được cấp tiếp trên cơ sở đánh giá tiến độ, kết quả thực hiện; tổ chức chủ trì chịu trách nhiệm về sản phẩm cam kết, không giải ngân hình thức chỉ để đạt tỷ lệ.