Chiến thuật nghi binh quy mô lớn giải cứu phi công Mỹ rơi tại Iran

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày thứ Hai cho biết chiến dịch giải cứu phi công bị bắn rơi trong lãnh thổ Iran là một trong những nhiệm vụ phức tạp và rủi ro nhất, với yếu tố then chốt là chiến thuật “nghi binh” nhằm đánh lạc hướng lực lượng Iran, trong khi viên phi công phải tự xoay xở sinh tồn giữa địa hình hiểm trở.

Phát biểu tại Nhà Trắng, ông Trump nói Mỹ đã dựng lên nhiều kịch bản giả, tạo ra ít nhất bảy địa điểm khác nhau để khiến đối phương nhầm lẫn về vị trí thực của phi công, buộc phía Iran phải phân tán nguồn lực.

“Chúng tôi muốn họ tin rằng anh ấy ở một nơi khác. Có hàng nghìn người đang truy lùng, nên chúng tôi phải khiến họ tìm sai hướng”, ông nói, nhấn mạnh yếu tố nghi binh là chìa khóa thành công của chiến dịch.

“Có nhiều khu vực mà ai cũng nghĩ phi công đang ở đó. Họ cho rằng ‘chúng tôi đã tìm thấy anh ta ở khu vực kia’, bởi có tới chín máy bay bay vòng trên một vùng nhỏ cách bờ biển khoảng 25 dặm", ông Trump mô tả.

Song song, Tổng thống Trump cho biết chiến dịch giải cứu huy động lực lượng lớn với tổng cộng 155 máy bay, gồm máy bay ném bom, tiêm kích, máy bay tiếp nhiên liệu và các phương tiện chuyên trách cứu hộ.

Giám đốc CIA John Ratcliffe mô tả nhiệm vụ tìm kiếm phi công “giống như tìm một hạt cát giữa sa mạc”, đồng thời nhấn mạnh đây là cuộc chạy đua với thời gian, vừa phải xác định vị trí mục tiêu, vừa phải duy trì trạng thái đánh lạc hướng đối phương.

“Bởi vì truyền thống đặc biệt của Lực lượng Vũ trang Mỹ là không bao giờ bỏ lại bất kỳ ai phía sau, nên đây là một nhiệm vụ không được phép thất bại”, ông khẳng định.

Theo ông Ratcliffe, cơ quan này đã sử dụng kết hợp nguồn tin con người và phương tiện kỹ thuật để xác nhận phi công còn sống vào sáng thứ Bảy, khi người này đã “ẩn mình trong một khe núi, vẫn vô hình trước đối phương nhưng không thể qua mắt được CIA".

Trước đó, sau khi chiếc F-15E bị bắn hạ, sĩ quan hệ thống vũ khí đã nhảy dù xuống khu vực núi non hiểm trở, với "khuôn mặt bị chảy máu khá nhiều", theo ông Trump.

"Anh ấy leo lên địa hình dốc đứng, tìm cách lên cao hơn, đúng như những gì được huấn luyện để tránh bị bắt”, Tổng thống Trump cho biết. Viên sĩ quan sau đó tự sơ cứu vết thương và liên lạc với lực lượng Mỹ để truyền vị trí.

Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ, Tướng Dan Caine, cho rằng yếu tố quyết định thành công của chiến dịch chính là “ý chí sinh tồn tuyệt đối” của phi công. “Ý chí sống sót, chờ giải cứu của người lính là tất cả”, ông nói.

Chiến dịch cũng đối mặt với rủi ro lớn. Ông Trump thừa nhận không phải tất cả cố vấn quân sự đều ủng hộ kế hoạch, do lo ngại thương vong có thể lên tới hàng trăm người. “Có những người trong quân đội cho rằng đây là quyết định không khôn ngoan”, ông nói, song khẳng định cuối cùng vẫn quyết định triển khai.

Trong quá trình giải cứu, một máy bay A-10 của Mỹ đã bị trúng hỏa lực Iran khi đang làm nhiệm vụ yểm trợ, song phi công đã kịp điều khiển máy bay rời khỏi khu vực nguy hiểm và nhảy dù an toàn.

Chiếc A-10 là một trong những máy bay giữ vai trò chủ chốt trong việc duy trì liên lạc với phi công F-15 bị bắn rơi - người đã được giải cứu đầu tiên vào ngày thứ Sáu. Thành viên tổ lái thứ hai, sĩ quan hệ thống vũ khí, được giải cứu trong một chiến dịch riêng biệt vào Chủ nhật.

Số lượng binh sĩ tham gia chiến dịch không được công bố, song ông Trump tiết lộ “có hàng trăm người” tham gia, đồng thời nhấn mạnh quy mô và mức độ rủi ro của nhiệm vụ.

Cuối cùng, quân đội Mỹ đã giải cứu thành công cả hai thành viên tổ lái và rút khỏi lãnh thổ Iran mà không ghi nhận thương vong, khép lại một chiến dịch được mô tả là “không được phép thất bại” của quân đội Mỹ.