Trung Quốc thúc đẩy mạnh mẽ tiêu dùng xanh với chính sách thu cũ đổi mới

Theo China Daily, các chương trình thu cũ với trọng tâm là các sản phẩm xanh và thông minh ở Trung Quốc, được kỳ vọng tiếp tục thúc đẩy tiềm năng tiêu dùng trong nước và đáp ứng nhu cầu nâng cấp của người dân.

Nguồn ngân sách tài khóa dành cho chương trình kích cầu này trong năm 2026 có thể tăng so với mức 300 tỷ nhân dân tệ (khoảng 1,12 triệu tỷ đồng) của năm trước.

Đầu năm nay, Bộ Thương mại Trung Quốc và các cơ quan liên quan ban hành thông báo, cho biết người tiêu dùng mua thiết bị gia dụng tiết kiệm năng lượng và nước sẽ được trợ cấp tối đa 1.500 nhân dân tệ (5,6 triệu đồng) cho mỗi sản phẩm. Các mặt hàng đủ điều kiện gồm tủ lạnh, máy giặt, tivi, điều hòa, bình nước nóng và máy tính, với mức trợ cấp tương đương 15% giá mua cuối cùng sau khi áp dụng mọi khoản ưu đãi.

Một số sản phẩm kỹ thuật số và thiết bị thông minh như điện thoại di động, máy tính bảng, đồng hồ thông minh và vòng đeo tay thông minh cũng nằm trong diện hỗ trợ, với điều kiện giá bán không vượt quá 6.000 nhân dân tệ (22,5 triệu đồng). Mức trợ cấp cho nhóm này tối đa 500 nhân dân tệ (1,8 triệu đồng) mỗi sản phẩm.

Bên cạnh đó, người tiêu dùng thanh lý ô tô cũ và mua xe mới có thể nhận trợ cấp tính theo tỷ lệ giá xe, với mức hỗ trợ cao nhất lên tới 20.000 nhân dân tệ (hơn 75 triệu đồng).

Cũng trong tuần đầu năm, Trung Quốc giải ngân sớm 62,5 tỷ nhân dân tệ từ trái phiếu kho bạc đặc biệt siêu dài hạn để làm nguồn vốn đợt đầu hỗ trợ chương trình thu cũ đổi mới 2026.

Chuyên gia phân tích kinh tế Wang Qing nhận định tỷ lệ tiêu dùng của Trung Quốc (đo bằng chi tiêu hộ gia đình trên GDP), hiện vẫn thấp so với nhiều nền kinh tế phát triển, cho thấy dư địa tăng trưởng còn lớn.

Năm 2024, tiêu dùng hộ gia đình Trung Quốc chiếm 39,9% GDP, thấp hơn 10 - 30 điểm phần trăm so với các nền kinh tế phát triển. Ông Vương dự báo nguồn ngân sách từ trái phiếu siêu dài hạn dành cho chương trình đổi cũ lấy mới có thể tăng lên 500 tỷ nhân dân tệ (1,88 triệu tỷ đồng) vào năm 2026, so với 300 tỷ nhân dân tệ trong năm 2025.

Số liệu của Bộ Thương mại Trung Quốc cho thấy, doanh số hàng tiêu dùng thông qua chương trình thu cũ đổi mới năm ngoái vượt 2.600 tỷ nhân dân tệ (9,78 triệu tỷ đồng), mang lại lợi ích cho hơn 360 triệu người.

Riêng trong năm 2025, hơn 11,5 triệu ôtô, 129 triệu thiết bị gia dụng, 91 triệu sản phẩm kỹ thuật số, 120 triệu sản phẩm trang trí nhà ở, nhà bếp và phòng tắm, cùng 12,5 triệu xe đạp điện được mua thông qua chương trình này.

Các nhà phân tích cũng chỉ ra cơ cấu chi tiêu là lĩnh vực trọng điểm cần phát triển, với tỷ lệ tiêu dùng dịch vụ ở Trung Quốc vẫn thấp hơn đáng kể so với các nền kinh tế phát triển.

Một quan chức Văn phòng Ủy ban Trung ương về Tài chính và Kinh tế Trung Quốc cho biết nước này đang chuyển dịch từ mô hình tiêu dùng dựa chủ yếu vào hàng hóa sang mô hình cân bằng hơn giữa hàng hóa và dịch vụ, với nhu cầu lớn đối với các lĩnh vực như văn hóa, du lịch, chăm sóc người cao tuổi và chăm sóc trẻ em.

Tuy nhiên, theo chuyên gia kinh tế Luo Zhiheng của Công ty Chứng khoán Yuekai, năng lực cung ứng dịch vụ hiện nay vẫn chưa theo kịp nhu cầu ngày càng tăng do thu nhập cải thiện và thay đổi nhân khẩu học.

Để khắc phục, ông Luo đề xuất tận dụng hiệu quả gói tái cấp vốn 500 tỷ nhân dân tệ do Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc triển khai từ năm ngoái, nhằm hỗ trợ nâng cao chất lượng và khả năng cung ứng dịch vụ, đặc biệt trong lĩnh vực chăm sóc người cao tuổi. Các biện pháp kích cầu cũng có thể được mở rộng sang các dịch vụ thiết yếu như giáo dục mầm non.

Cuối tháng 12/2025, Bộ Thương mại Trung Quốc phối hợp với Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc và Cơ quan Quản lý Tài chính Quốc gia đã ban hành văn bản cam kết tăng cường hỗ trợ tài chính cho tiêu dùng, trong đó khuyến khích các tổ chức tài chính cải thiện dịch vụ đối với các mặt hàng giá trị lớn và phát triển sản phẩm tài chính mới cho các ngành dịch vụ như chăm sóc người cao tuổi, ẩm thực, du lịch và giáo dục.