DPPA: Cơ hội cho doanh nghiệp trong kỷ nguyên năng lượng xanh

Hành lang pháp lý cho cơ chế mua bán điện trực tiếp (DPPA) tại Việt Nam ngày càng được hoàn thiện nhằm tạo điều kiện thuận lợi để tiến hành các giao dịch năng lượng tái tạo giữa Đơn vị phát điện với Khách hàng sử dụng điện lớn.

Mặc dù vậy, thị trường mua bán điện trực tiếp tại Việt Nam vẫn còn khá mới mẻ. Cho đến nay chỉ có Samsung Electronics thành công ký kết hợp đồng mua bán điện trực tiếp đầu tiên tại Việt Nam vừa qua.

Schneider Electric, đối tác công nghệ năng lượng hàng đầu thế giới, đã đồng hành tư vấn xuyên suốt trong các giai đoạn then chốt của thương vụ này.

Thương vụ chưa có tiền lệ tại Việt Nam

Theo Nghị định 80, cơ chế mua bán điện trực tiếp tại Việt Nam được thực hiện thông qua hai hình thức là đường dây truyền tải riêng hoặc qua lưới điện quốc gia. Doanh nghiệp sử dụng điện lớn có thể ký kết hợp đồng mua điện trực tiếp từ các nhà phát triển năng lượng tái tạo, thay vì chỉ thông qua Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN).

Theo hợp đồng DPPA, Công ty TNHH Samsung Electronics Việt Nam Thái Nguyên (SEVT) thuộc Samsung Electronics được đảm bảo sản lượng khoảng 70 GWh điện mặt trời mỗi năm, tương đương với sản lượng điện cấp cho khoảng 17.000 hộ gia đình tại Việt Nam. Dự án được kỳ vọng giúp giảm phát thải khoảng 46.000 tấn CO2 mỗi năm.

“Với kinh nghiệm toàn cầu cùng hiểu biết sâu sắc về thị trường trong nước, Schneider Electric tự hào đồng hành cùng Samsung Electronics trong việc thúc đẩy giao dịch mua sắm điện tái tạo đầu tiên tại Việt Nam theo cơ chế DPPA”, ông Đặng Nguyễn Ngữ, Tổng Giám đốc Schneider Electric Việt Nam và Campuchia, chia sẻ.

Đây chính là thương vụ “mở đường” và được coi như một mô hình mẫu để các doanh nghiệp rút ra những kinh nghiệm thực tiễn trong việc đưa điện tái tạo vào vận hành và sản xuất.

Đại diện Schneider Electric chỉ ra rằng các doanh nghiệp nhìn chung cần vượt qua ba thách thức chính để tiến tới ký kết hợp đồng DPPA.

Thách thức đầu tiên là xây dựng sự đồng thuận trong nội bộ doanh nghiệp. Trên thực tế, bài toán DPPA không chỉ liên quan đến mục tiêu sử dụng năng lượng tái tạo mà còn tác động trực tiếp đến chiến lược tài chính, quản trị rủi ro và hoạt động mua sắm.

Schneider Electric đóng vai trò là đối tác tư vấn chiến lược, cung cấp dữ liệu thị trường, mô hình tài chính và các phân tích rủi ro để giúp doanh nghiệp đánh giá các kịch bản khác nhau trên cùng một cơ sở dữ liệu thống nhất.

Thách thức thứ hai là thẩm định và lựa chọn nhà phát triển dự án phù hợp. Đối với một hợp đồng có thời hạn dài, mức giá hấp dẫn chưa phải là yếu tố duy nhất. Doanh nghiệp còn phải đánh giá năng lực tài chính của chủ đầu tư, khả năng triển khai dự án đúng tiến độ, độ tin cậy trong vận hành cũng như khả năng đáp ứng sản lượng điện cam kết trong dài hạn.

Thách thức cuối cùng nằm ở giai đoạn đàm phán hợp đồng. Đây là bước đặc biệt quan trọng đối với các thị trường DPPA mới nổi như Việt Nam, nơi khung pháp lý và kinh nghiệm triển khai thực tế vẫn đang tiếp tục hoàn thiện. Doanh nghiệp không chỉ cần đạt được mức giá điện phù hợp mà còn phải phân bổ hợp lý các rủi ro giữa bên mua và bên bán trong suốt vòng đời hợp đồng.

Với kinh nghiệm triển khai DPPA tại nhiều thị trường trên thế giới, Schneider Electric hỗ trợ khách hàng xây dựng chiến lược đàm phán, đánh giá các điều khoản thương mại quan trọng, đồng thời đưa ra các khuyến nghị nhằm giảm thiểu rủi ro và bảo đảm tính khả thi lâu dài của dự án.

Thúc đẩy chiến lược năng lượng dài hạn từ giao dịch DPPA đầu tiên

Tại Việt Nam, Quy hoạch Điện VIII điều chỉnh đặt mục tiêu nâng tỷ trọng năng lượng tái tạo lên 28-36% vào năm 2030, sau đó tăng lên 74-75% vào năm 2050. Trên phạm vi toàn cầu, ngày càng nhiều tập đoàn cam kết sử dụng 100% điện tái tạo, đồng thời đặt ra những tiêu chuẩn bền vững cho toàn bộ chuỗi cung ứng, biến năng lượng xanh trở thành lợi thế cạnh tranh quan trọng.

Tuy nhiên, bên cạnh việc tăng tỷ trọng năng lượng tái tạo, thị trường điện Việt Nam đang cân bằng cùng lúc nhiều ưu tiên khác: hỗ trợ mục tiêu tăng trưởng GDP hai con số, đảm bảo an ninh năng lượng và hiện đại hóa cơ chế thị trường điện. Trong bối cảnh này, việc dự báo chi phí điện trở nên phức tạp hơn đối với doanh nghiệp.

Vì vậy, giá trị mà DPPA mang lại cho doanh nghiệp không dừng lại ở chuyển đổi năng lượng xanh, mà còn là khả năng chủ động trước những thay đổi. Theo Schneider Electric, một hợp đồng DPPA thành công giúp doanh nghiệp đạt được ba mục tiêu kinh doanh lớn: tầm nhìn dài hạn về chi phí, sự linh hoạt khi mua sắm điện và lộ trình giảm phát thải đáng tin cậy.

Những mục tiêu này không tách rời nhau. Một chiến lược mua sắm điện tái tạo hiệu quả cần tích hợp cả tính bền vững, quản lý rủi ro và sức bền của doanh nghiệp vào một khuôn khổ ra quyết định duy nhất. Đây cũng chính là định hướng của Schneider Electric khi hỗ trợ các đối tác xây dựng chiến lược năng lượng dài hạn.

Với định vị đối tác công nghệ năng lượng, Schneider Electric không chỉ cung cấp hệ sinh thái giải pháp toàn diện, mà còn đồng hành cùng doanh nghiệp và Chính phủ hướng tới các mục tiêu phát triển bền vững của Việt Nam.