Nữ hiệu trưởng và bài toán quản trị 'siêu trường' 5.600 học sinh

“Siêu trường” THCS Giảng Võ và bài toán quản trị, vận hành sau sáp nhập (Thực hiện: Hữu Dánh - Trà My)

Quy mô lớn hơn đặt người đứng đầu trước bài toán quản trị, vận hành, trong khi bộ máy nhà trường được tinh gọn.

Không thể quản trị “siêu trường” theo cách cũ

Theo bà Tô Thị Hải Yến, Hiệu trưởng Trường THCS Giảng Võ, đây không chỉ là câu chuyện “ghép” ba trường thành một.

Yêu cầu đặt ra là hình thành một hệ thống quản trị đủ khả năng vận hành ngôi trường có quy mô lớn, nhiều điểm trường nhưng vẫn bảo đảm hoạt động dạy học được duy trì ổn định, thông suốt.

“Sau sắp xếp, Trường THCS Giảng Võ quy mô lớn gấp đôi”, bà Yến nói.

Với bà Yến, áp lực sau sáp nhập không chỉ đến từ khối lượng công việc, số lượng người quản lý và mức độ phức tạp trong vận hành tăng lên, mà còn từ sức nặng của trách nhiệm khi đứng đầu một trong những trường có quy mô lớn của Hà Nội.

Bà gọi đó là “áp lực cầu toàn”.

Với quy mô 5.600 học sinh, bà Yến cho rằng hiệu trưởng không thể giữ nguyên phương thức quản lý, vận hành của một trường nhỏ. Người đứng đầu phải có khả năng bao quát rộng, tầm nhìn hơn và kết nối được các lực lượng giáo dục, các đầu mối trong trường.

Một nguyên tắc được bà nhắc lại nhiều lần là “rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm”. Phân quyền phải đi cùng kiểm tra, giám sát để bảo đảm công việc không bị đứt gãy khi quy mô tổ chức tăng lên.

“Nói cách khác, bài toán của hiệu trưởng siêu trường không còn là tự mình nắm từng đầu việc, mà phải thiết kế hệ thống trong đó từng bộ phận biết mình làm gì, chịu trách nhiệm đến đâu và phối hợp với ai”, bà nói

“Bản đồ năng lực” để điều phối gần 300 cán bộ, giáo

Một trong những bài toán khó nhất sau sáp nhập là nhân sự. Bà Yến thừa nhận, ngay thời điểm đầu, hiệu trưởng không thể nắm vững năng lực chuyên môn của toàn bộ thành viên trong trường mới. Trước sáp nhập, mỗi cán bộ quản lý chủ yếu hiểu đội ngũ thuộc phạm vi mình phụ trách.

Để khắc phục, nhà trường từng bước xây dựng “bản đồ năng lực giáo viên”, từ đó tối ưu nguồn lực giữa các điểm trường.

Nhân sự sau sáp nhập không chỉ là câu chuyện phân bổ số lượng giáo viên. Một số giáo viên có tâm tư, bỡ ngỡ khi chuyển đổi môi trường công tác. Sáp nhập trường học không đơn thuần là ghép cơ học 3 đơn vị mà còn là quá trình dung hòa những văn hóa làm việc khác nhau.

“Chúng tôi xác định tôn trọng sự khác biệt, tôn trọng những nét đẹp, những thế mạnh của mỗi một môi trường trước sắp xếp; đồng thời hướng tới những giá trị chung của trường mới”, bà Yến nói.

Để vận hành siêu trường, bà Tô Thị Hải Yến cho biết, công nghệ thông tin, chuyển đổi số và AI là một trong những công cụ quan trọng giúp giảm tải cho bộ máy quản lý.

Nhà trường chủ động phối hợp với các đơn vị công nghệ để xây dựng 7 trợ lý AI, gồm một trợ lý phục vụ công tác quản lý và 6 trợ lý dành cho các tổ, nhóm chuyên môn. Các trợ lý này giúp giảm tải công việc, rút ngắn thời gian xử lý và nâng cao hiệu quả công việc.

Một trong những công cụ khác được nhà trường đưa vào vận hành là hệ thống cảnh báo sớm. Bảng phân công công việc được thiết kế trên bộ nhớ dùng chung, các nhiệm vụ được đưa lên hệ thống công nghệ.

“Thay vì chờ đến cuộc họp mới biết một công việc đã hoàn thành hay đang chậm, lãnh đạo có thể theo dõi tiến độ trên hệ thống”, hiệu trưởng cho biết.

Thầy Vũ Đình Phương - Phó Hiệu trưởng phụ trách điểm trường chính cho biết trước sắp xếp, điểm trường này có hai phó hiệu trưởng, còn bây giờ một phó hiệu trưởng sẽ phải chịu trách nhiệm tất cả.

Để giải bài toán tinh gọn bộ máy, cán bộ quản lý cần sự phối hợp, đồng hành của các tổ trưởng chuyên môn, giáo vụ, hành chính, văn phòng; đồng thời tận dụng công nghệ thông tin, phần mềm và trợ lý AI để nâng cao hiệu quả công việc.

Sau khoảng một tháng vận hành, THCS Giảng Võ hoàn thành khảo sát chất lượng đầu năm cho 5.600 học sinh. Kỳ thi học sinh giỏi cấp trường các môn văn hóa lớp 9 được tổ chức với 877 học sinh tại 3 điểm trường tham gia, nhằm chuẩn bị cho kỳ thi học sinh giỏi cấp thành phố. Bà Yến đánh giá các hoạt động diễn ra “khá trôi chảy, nghiêm túc và bài bản”.

Nhìn lại chặng đường đầu tiên sau sắp xếp, bà Yến cho rằng việc xây dựng kế hoạch sớm và khoa học là điều kiện quan trọng, nhưng kế hoạch chỉ là điểm bắt đầu.

Với một trường có hàng nghìn học sinh, bộ máy phải vận hành trên những nguyên tắc thống nhất: Tôn trọng quyền học tập của học sinh, giảm căng thẳng cho giáo viên, tạo động lực để giáo viên cống hiến và học sinh vươn lên. Ở cấp quản lý, phân quyền phải đi liền với giám sát; mỗi thành viên làm tốt phần việc của mình nhưng không tách rời khỏi mục tiêu chung.

Câu chuyện của siêu trường THCS Giảng Võ cho thấy sau khi các trường được sắp xếp, thử thách không chỉ nằm ở việc “đưa tất cả về một mái nhà”. Thách thức lớn hơn là để những con người, điểm trường và cách làm khác nhau thành hệ thống lớn vận hành thống nhất.

Với một “siêu trường” gần 5.600 học sinh, bài toán ấy đang từng bước được nữ hiệu trưởng giải bằng sự thay đổi trong cách quản trị, phân bổ lại nguồn lực và tăng cường giải pháp công nghệ.