Quy mô trường tăng sau sáp nhập: Bài toán quản trị đặt lên vai hiệu trưởng

Trước thềm năm học mới 2026-2027, chủ trương sáp nhập các cơ sở giáo dục nhằm tinh gọn bộ máy, tối ưu nguồn lực và nâng cao chất lượng dạy học được triển khai tại các địa phương. Khi quy mô trường lớp, đội ngũ và số lượng học sinh thay đổi đáng kể, yêu cầu quản trị cũng đặt ra những bài toán mới đối với các hiệu trưởng.

Quy mô trường học thay đổi sau sáp nhập

Những ngày đầu tiếp quản trường mới sau sáp nhập, một số hiệu trưởng cho biết quy mô quản lý tăng lên kéo theo nhiều yêu cầu mới trong tổ chức, điều hành.

Thầy Phan Văn Công - Hiệu trưởng Trường THCS Thanh Thuỷ (TP Huế) - cho biết trường được thành lập trên cơ sở sáp nhập 3 trường THCS: Thuỷ Thanh, Thuỷ Dương và Thuỷ Phương. Trước khi được bổ nhiệm giữ chức Hiệu trưởng Trường THCS Thanh Thuỷ, ông làm Hiệu trưởng Trường THCS Thuỷ Dương (cũ).

Trước đây thầy Công quản lý đơn vị quy mô nhỏ nhưng sau sáp nhập, thầy quản lý trường mới quy mô lớn hơn đáng kể so với trước.

“Khó khăn đầu tiên là đội ngũ lớn hơn, việc làm quen và nắm bắt cũng khó hơn. Nếu trước đây quản lý đội ngũ nhỏ, hiệu trưởng có thể dễ dàng nắm bắt tình hình thì nay, với số lượng cán bộ, giáo viên đông hơn, việc nắm bắt tâm tư, nguyện vọng, kế hoạch và hoạt động của từng người cũng gặp không ít trở ngại”, thầy Công nói.

Tại Trà Tập (TP Đà Nẵng), sau sáp nhập, xã miền núi này có 2 trường liên cấp gồm Trường Phổ thông dân tộc bán trú Tiểu học và THCS Võ Nguyên Giáp, Trường Phổ thông dân tộc bán trú Tiểu học và THCS Nguyễn Trãi.

Thầy Nguyễn Thanh, hiệu trưởng trường thông tin năm học 2026-2027, toàn trường tổng cộng 76 cán bộ, giáo viên; 788 em học sinh, trong đó 451 em bậc tiểu học và 337 em bậc THCS.

Trường bao gồm 1 điểm trường chính, 1 phân hiệu và 8 điểm trường lẻ ở các nóc. Sau khi sáp nhập 2 trường tiểu học và THCS thành một trường thì vị trí, địa điểm học tập của học sinh không có gì thay đổi so với trước. Song, quy mô trường lớp lớn khiến việc quản lý gặp khó hơn.

Năm học này Trường Phổ thông dân tộc bán trú Tiểu học và THCS Nguyễn Trãi có 89 cán bộ, giáo viên tham gia công tác quản lý, giảng dạy 38 lớp với hơn 1.000 học sinh. Sau sáp nhập, trường gồm 1 điểm trường chính, 1 phân hiệu và 9 điểm trường lẻ.

Thầy Trương Công Một, hiệu trưởng nhà trường, mới được phân công về công tác từ cuối tháng 8/2026, chia sẻ công tác quản lý, quản trị sẽ không dễ vì thực tế trường chỉ có 3 cán bộ quản lý. Một phân hiệu hiện nay bằng một trường trước kia, nên công việc “nhân đôi, nhân ba”. Các điểm trường ở cách xa nhau khiến việc tổ chức các cuộc họp trực tiếp do hiệu trưởng chủ trì sẽ không thể diễn ra thường xuyên.

Với các trường hoạt động tại nhiều điểm trường cách xa nhau, việc tổ chức quản lý, dự giờ và kiểm tra sinh hoạt chuyên môn cũng đòi hỏi ban giám hiệu phải có phương án phân công, điều hành phù hợp.

Phân quyền, công nghệ để quản lý trường quy mô lớn

Trước quy mô trường lớp và đội ngũ thay đổi đáng kể sau sáp nhập, nhiều hiệu trưởng chủ động điều chỉnh cách quản lý, phân cấp công việc và tăng ứng dụng công nghệ để bộ máy vận hành hiệu quả.

Thầy Phan Văn Công - Hiệu trưởng Trường THCS Thanh Thuỷ (TP Huế) - chia sẻ, sau khi có quyết định sáp nhập và kiện toàn bộ máy lãnh đạo, nhà trường họp ban giám hiệu để đưa ra các phương án tốt nhất cho hoạt động quản trị.

Theo đó, hiệu trưởng định hướng các phương án quản trị; 3 phó hiệu trưởng cùng bàn bạc, thống nhất cách triển khai và phối hợp xây dựng đội ngũ giáo viên của trường mới.

Sau khi hoàn thiện phương án tổ chức và kiện toàn bộ máy, nhà trường tổ chức họp hội đồng sư phạm, lấy ý kiến giáo viên để lựa chọn tổ trưởng, tổ phó.

“Tổ trưởng, tổ phó là cánh tay nối dài của hiệu trưởng cũng như ban giám hiệu nên chúng tôi lựa chọn những người có năng lực và kinh nghiệm. Chúng tôi không ưu tiên trường chính hay phân hiệu mà sẽ chọn đều để tạo thành tập thể đoàn kết, làm việc hiệu quả.

Nhờ vậy mà kể từ khi thành lập Trường THCS Thanh Thuỷ đến nay, việc quản lý, vận hành tại trường tương đối ổn định từ công tác tổng phụ trách đội đến định biên con người.

Mặc dù trường vẫn gặp khó khăn trong phân công giáo viên trên lớp do giáo viên một số bộ môn tại trường đang thiếu, nhưng giáo viên cũng tình nguyện dạy tăng tiết để đợi định biên trở về. Đây là việc mà theo tôi là giáo viên trong trường rất đoàn kết, giúp nhà trường thống nhất các hoạt động”, thầy Công nói.

Để nắm bắt, giải quyết kịp thời các ý kiến và tâm tư, nguyện vọng của phụ huynh, học sinh, nhà trường cũng xây dựng một Fanpage, nhóm Zalo của trường. Đây là kênh để nhà trường tiếp nhận thông tin từ phụ huynh, học sinh và thông tin về các hoạt động của trường. Số điện thoại của hiệu trưởng và phó hiệu trưởng phụ trách các phân hiệu cũng được công khai.

Đối với các phản ánh của phụ huynh, học sinh, hiệu trưởng có thể trực tiếp tiếp nhận. Tuy nhiên, với các công việc thường xuyên xảy ra hằng ngày, hiệu phó phụ trách phân hiệu có nhiệm vụ nắm bắt tình hình và xử lý theo phân cấp phân quyền.

Với những vấn đề vượt quá thẩm quyền, hiệu trưởng sẽ tiếp thu ý kiến từ phó hiệu trưởng để đưa ra phương án xử lý. Ngoài thời gian làm việc tại phân hiệu chính, hằng tuần, hiệu trưởng cũng thường xuyên đến các phân hiệu để gặp mặt, làm quen với phụ huynh, học sinh nhằm nắm bắt tình hình, ý kiến để kịp thời xử lý.

Thầy Trương Công Một - Hiệu trưởng Trường Phổ thông dân tộc bán trú Tiểu học và THCS Nguyễn Trãi - nêu giải pháp then chốt khi quản lý trường sau sáp nhập là xây dựng mô hình quản lý phân cấp, trao quyền chủ động cho các phó hiệu trưởng và trưởng các tổ chuyên môn.

Mỗi phó hiệu trưởng phụ trách trực tiếp một phân hiệu hoặc một mảng công việc cụ thể (chuyên môn, cơ sở vật chất, hoạt động ngoại khóa) và được chủ động xử lý công việc trong phạm vi được phân công, phân cấp. Các tổ trưởng chuyên môn được nâng cao vai trò trong việc điều hành sinh hoạt chuyên môn, đánh giá giáo viên.

Trong khi đó, để quản lý trường có quy mô lớn sau sáp nhập, những tháng qua, Trường Phổ thông dân tộc bán trú Tiểu học, THCS Võ Nguyên Giáp (xã Trà Tập) đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, dùng hệ thống phần mềm để quản lý trường lớp.

Giáo viên trao đổi, báo cáo thông tin giảng dạy và các vấn đề liên quan qua nhóm Zalo để Ban giám hiệu nắm bắt, theo dõi. Ngoài ra, Ban giám hiệu cũng sẽ kiểm tra các phân hiệu, điểm trường thôn khi cần thiết.

Trả lời PV Báo Điện tử VTC News, ông Nguyễn Tân - Giám đốc Sở GD&ĐT TP Huế cho biết, sau khi sáp nhập các trường học, cơ sở giáo dục tại thành phố thì trường mầm non có số nhóm, lớp lớn nhất là Trường Mầm non phường Thuận An (thành lập trên cơ sở sáp nhập 3 trường mầm non tại phường) với 39 nhóm/lớp.

Số lớp lớn nhất của trường tiểu học là Trường Tiểu học phường Hương An (thành lập trên cơ sở sáp nhập 3 trường tiểu học tại phường) với 70 lớp. Trường THCS Thanh Thuỷ (thành lập trên cơ sở sáp nhập 3 trường THCS tại phường) là trường có số lớp lớn nhất của trường THCS với 69 lớp.

Theo Giám đốc Sở GD&ĐT TP Huế, mặc dù có quy mô nhóm/lớp lớn hơn nhiều so với trước khi sáp nhập nhưng đến nay, các trường kể trên hoạt động quản lý tương đối ổn định với nhiều giải pháp hợp lý mang lại hiệu quả tốt.