Thế hệ Z đang phải đối mặt với những áp lực tinh thần ngày càng lớn. Để tự trấn an và kiểm soát cảm xúc, nhiều người lựa chọn mang theo bên mình “túi chống lo âu” gồm các bộ dụng cụ nhỏ gọn, những vật giúp họ bình tĩnh khi cơn hoảng loạn bất ngờ ập đến.
Câu chuyện của Hannah Fowles, 22 tuổi, sống tại Provo, bang Utah (Mỹ), là ví dụ điển hình. Sau một ngày làm việc mệt mỏi, khi trở về nhà, cô rơi vào trạng thái hoảng loạn với những suy nghĩ hỗn loạn, cơ thể nóng bừng và không thể tự kiểm soát.
“Tôi bắt đầu cảm thấy quá nóng và không thể tự làm dịu bản thân. Những biện pháp tôi thường áp dụng như tập thở hay nằm trong phòng tối đều không còn tác dụng", Fowles chia sẻ.
Trong lúc tuyệt vọng, cô nhìn thấy chiếc túi nhỏ mà bản thân và chuyên gia trị liệu cùng chuẩn bị trước đó, một “túi trấn an” lấy cảm hứng từ các video trên mạng xã hội. Bên trong là những vật dụng giúp cô đối phó với lo âu.
Fowles nhanh chóng lấy thuốc an thần, uống một viên, đồng thời chườm lạnh lên gáy. Cô bật chiếc quạt cầm tay để làm mát cơ thể, tay còn lại nắm chặt một món đồ chơi giảm căng thẳng có gai. Những kích thích vật lý này dần giúp cô lấy lại sự bình tĩnh.
“Chỉ trong khoảng 10 phút, tôi đã có thể bình tĩnh và ngủ được. Điều đó trước đây hiếm khi xảy ra nhanh như vậy. Chiếc túi này đã thay đổi hoàn toàn cuộc sống của tôi", cô nói.
Không chỉ Fowles, ngày càng nhiều người trẻ tìm đến “túi chống lo âu” như một cách tự cứu mình giữa áp lực cuộc sống.
Hannah Fowles luôn mang theo một chiếc "túi chống lo âu" để đối phó với căng thẳng, sự quá tải thông tin và những thách thức khác khi di chuyển.
Chuẩn bị sẵn sàng cho những cơn hoảng loạn
Được gọi bằng nhiều tên khác nhau như túi giảm lo âu, túi trấn tĩnh hay bộ dụng cụ làm dịu cảm xúc, những chiếc túi này đang trở thành xu hướng phổ biến, đặc biệt trong cộng đồng gen Z, nhất là nữ giới.
Nguyên nhân không khó lý giải. Một khảo sát với gần 1.000 người Mỹ trong độ tuổi từ 18 đến 26 cho thấy 61% từng được chẩn đoán mắc rối loạn lo âu, trong khi 43% cho biết họ trải qua ít nhất một cơn hoảng loạn mỗi tháng. Nhiều người đã tìm đến liệu pháp tâm lý hoặc dùng thuốc, nhưng những phương pháp này không phải lúc nào cũng phát huy hiệu quả tức thì trong tình huống cấp bách.
Theo Tiến sĩ Kyra Bobinet, bác sỹ và nhà thần kinh học hành vi, các phương pháp như thiền định rất hữu ích nhưng đòi hỏi người thực hành phải nhớ và chủ động áp dụng. “Trong môi trường đầy kích thích như hiện nay, bạn không phải lúc nào cũng có khả năng nhớ để thực hiện", bà cho biết.
Chính vì vậy, mang theo bộ công cụ hỗ trợ ngay bên mình là giải pháp hiệu quả trong những thời điểm căng thẳng cao độ. “Đó là cách để đánh lạc hướng và xoa dịu bản thân. Những kích thích cảm giác này giúp bạn chuyển sự chú ý khỏi dòng suy nghĩ tiêu cực đang dồn dập", Bobinet giải thích.
Túi chống lo âu là những bộ dụng cụ được tuyển chọn kỹ lưỡng, dễ mang theo, chứa các vật dụng được thiết kế để giúp mọi người đối phó với các cơn hoảng loạn hoặc lo lắng hàng ngày khi đang di chuyển.
Công cụ đối phó bằng giác quan
Được gọi là “thế hệ lo âu”, gen Z đang trải qua mức độ căng thẳng tinh thần chưa từng có. Khảo sát của Gallup năm 2023 cho thấy, gần một nửa số người từ 12 đến 26 tuổi thường xuyên cảm thấy lo lắng.
Stefany Staples (24 tuổi, sống tại Atlanta, Mỹ) bắt đầu trải qua chứng lo âu từ năm 2024. Các triệu chứng không chỉ dừng lại ở tâm lý mà còn biểu hiện rõ rệt về thể chất, như tim đập nhanh đến mức cô phải nhập viện nhiều lần.
“Tôi từng nghĩ lo âu chỉ là suy nghĩ quá nhiều. Nhưng thực tế, nó còn nghiêm trọng hơn rất nhiều", Staples nói. Khi thuốc không mang lại hiệu quả mong muốn, cô tìm kiếm giải pháp trên mạng và quyết định tự tạo một chiếc túi chống lo âu.
Bên trong chiếc túi nhỏ là tinh dầu oải hương giúp làm dịu thần kinh, những viên kẹo chua có vị gắt giúp cô “kéo” tâm trí ra khỏi vòng xoáy suy nghĩ tiêu cực. “Nó giúp tôi ổn định tâm trí và thoát khỏi những suy nghĩ lo lắng", Staples chia sẻ.
Theo các chuyên gia tâm lý, những công cụ này hoạt động dựa trên nguyên lý kích thích giác quan để đưa người dùng trở lại với hiện tại.
Tiến sĩ Jenny Martin, nhà tâm lý học lâm sàng tại Chicago, Mỹ, cho biết các biện pháp như chườm lạnh, ngậm kẹo chua hoặc sử dụng mùi hương mạnh có thể làm gián đoạn phản ứng căng thẳng của hệ thần kinh.
“Những vật dụng này giúp chuyển sự chú ý khỏi vòng lặp suy nghĩ lo âu và đưa bạn quay trở lại với cơ thể. Chúng không giải quyết tận gốc vấn đề, nhưng đặc biệt hiệu quả trong những thời điểm cấp tính", bà nói.
Stefany Staples cho rằng chiếc túi chống lo âu của cô đã giúp giảm bớt căng thẳng mà cô cảm thấy khi đi đường, vì việc ngồi trong xe thường là một yếu tố gây kích thích.
Tùy chỉnh bộ công cụ cá nhân
Không có công thức chung cho tất cả mọi người khi xây dựng “túi chống lo âu”. Theo các chuyên gia, hiệu quả của từng vật dụng phụ thuộc vào nguyên nhân và cách mỗi cá nhân trải nghiệm lo âu.
Tiến sĩ MaryEllen Eller, bác sỹ tâm thần, cho rằng việc hiểu rõ nguyên nhân gây lo lắng là chìa khóa để lựa chọn công cụ phù hợp. Với những người bị quá tải bởi môi trường xung quanh, các biện pháp giảm kích thích như tai nghe chống ồn hoặc âm nhạc nhẹ nhàng có thể hữu ích. Trong khi đó, nếu lo âu xuất phát từ những suy nghĩ tiêu cực lặp đi lặp lại, các kỹ thuật “neo” tâm trí vào hiện tại sẽ hiệu quả hơn.
“Những trải nghiệm giác quan mạnh như nhai kẹo bạc hà, kẹo gừng hoặc sử dụng các vật thể có kết cấu đặc biệt có thể giúp bạn tập trung trở lại", bà nói.
Các chuyên gia cũng khuyến khích người dùng thử nghiệm nhiều phương pháp khác nhau trong môi trường an toàn để tìm ra cách phù hợp nhất. Khi đã tìm được công cụ hiệu quả, việc sử dụng thường xuyên sẽ giúp não bộ hình thành liên kết giữa những vật dụng đó với cảm giác bình tĩnh.
Carrie Berk (23 tuổi, sống tại New York, Mỹ) cho biết một cuốn sổ và cây bút là “cứu tinh” của cô khi đối mặt với lo âu và rối loạn ám ảnh cưỡng chế trong đại dịch COVID-19. Bộ dụng cụ của cô bao gồm kẹo chua, nhẫn giảm căng thẳng, tinh dầu và các thẻ hướng dẫn bài tập thở.
“Chiếc túi chống lo âu giống như hộp dụng cụ siêu anh hùng của riêng bạn. Nó giúp bạn quay trở lại hiện tại thay vì bị cuốn vào thế giới nội tâm", Berk nói. Theo cô, việc sắp xếp tất cả vật dụng vào một chiếc túi duy nhất cũng giúp tăng cảm giác kiểm soát trong những thời điểm khó khăn.
Carrie Berk cho biết chiếc túi đựng đồ giúp giảm lo âu đã giúp cô tìm ra cách đối phó và sống chung với chứng lo âu và rối loạn ám ảnh cưỡng chế (OCD).
Học cách sử dụng và dần buông bỏ
Dù “túi chống lo âu” mang lại hiệu quả rõ rệt, các chuyên gia nhấn mạnh rằng nó không nên trở thành sự phụ thuộc lâu dài.
Tiến sỹ Vinay Saranga, bác sỹ tâm thần tại Bắc Carolina, cho rằng mục tiêu cuối cùng của quá trình hồi phục là giảm dần sự lệ thuộc vào các công cụ hỗ trợ. “Ban đầu, bạn có thể cần nhiều vật dụng, nhưng theo thời gian, nên thu gọn lại còn một hoặc hai món hoặc thậm chí không cần mang theo", ông nói.
Cassie Rodgers (27 tuổi, sống tại tiểu bang Oregon, Mỹ) là một trong những người đã thực hiện tốt điều này. Từ một chiếc túi lớn với nhiều vật dụng, cô dần rút gọn xuống chỉ còn hai món thiết yếu: Bút tinh dầu oải hương và bạc hà, cùng kẹo để kích thích vị giác.
Một lần đang mua sắm, cô bất ngờ cảm thấy buồn nôn, dấu hiệu của cơn lo âu sắp bùng phát. Nhờ những vật dụng mang theo, cô kịp thời kiểm soát tình hình. “Tôi ngậm kẹo bạc hà và có thể hoàn thành việc mua sắm trước khi cơn lo âu trở nên nghiêm trọng hơn", cô kể.
Cassie Rodgers, 27 tuổi, đã phải vật lộn với chứng lo âu từ khi còn là thiếu niên.
Với Rodgers, việc mang theo những công cụ này không chỉ giúp đối phó với lo âu mà còn mang lại cảm giác an tâm. “Nó khiến tôi cảm thấy mình có thể xử lý mọi thứ", cô nói.
Thông điệp cô muốn gửi đến những người đang trải qua tình trạng tương tự rất rõ ràng, không ai phải đối mặt với điều này một mình. “Việc dừng lại để sử dụng bộ công cụ của mình không phải là thất bại. Đó là cách bạn giúp bản thân vượt qua những điều nằm ngoài tầm kiểm soát", Rodgers chia sẻ.
Bình luận