Xuất bản ngày 16/11/2026 08:00 AM

Cháu nội Gia Cát Lượng: 18 tuổi tuẫn tiết oanh liệt trên sa trường

(VTC News) -

Gia Cát Thượng là người duy nhất trong lịch sử hội tụ 2 dòng máu danh giá nhất của Thục Hán, ông là cháu nội của Gia Cát Lượng và là cháu ngoại Hoàng đế Lưu Thiện.

Gia Cát Thượng (245-263) là một trong những hình tượng thiếu niên anh hùng bi tráng nhất trong những ngày cuối cùng của vương triều Thục Hán. Mang trong mình dòng máu của hai gia tộc quyền lực nhất đất Thục - cháu nội của Thừa tướng Gia Cát Lượng và cháu ngoại của Hậu chủ Lưu Thiện, người thanh niên này đã lựa chọn hy sinh thân mình trên chiến trường khi mới vừa tròn 19 tuổi để bảo toàn lòng trung nghĩa vô song của gia tộc.

Cuộc đời ngắn ngủi nhưng lẫm liệt của Gia Cát Thượng được sử sách và người đời sau vô cùng kính trọng.

Gia Cát Thượng - cháu nội Gia Cát Lượng và là cháu ngoại của Hậu chủ Lưu Thiện.

Gia Cát Thượng - cháu nội Gia Cát Lượng và là cháu ngoại của Hậu chủ Lưu Thiện.

Gia Cát Thượng sinh ra tại Thành Đô, là con trai trưởng của Gia Cát Chiêm (con trai Gia Cát Lượng) và Công chúa Lưu thị (con gái Lưu Thiện). Từ nhỏ, cháu nội Thừa tướng nhà Thục Hán đã nổi tiếng là người thông minh, hiếu học, tinh thông cả văn chương lẫn võ nghệ.

Ngay từ thuở thiếu niên, Gia Cát Thượng đã gánh trên vai kỳ vọng to lớn của cả vương triều và bách tính đất Thục về việc tiếp nối sứ mệnh “úc cung tận tụy, đến chết mới thôi” của ông nội.

Mùa đông năm 263, tướng Ngụy là Đặng Ngải dẫn quân vượt qua đường núi hiểm trở, bất ngờ thọc sâu vào vùng hiểm yếu của Thục Hán. Trước tình thế nguy cấp, Gia Cát Chiêm (cha của Gia Cát Thượng) được phong làm Vệ tướng quân, thống lĩnh toàn bộ quân đội hộ vệ kinh thành ra nghênh chiến.

Gia Cát Thượng lúc đó mới 19 tuổi, chưa từng ra trận, nhưng đã chủ động xin đi theo cha ra tiền tuyến. Thế là thầy trò, cha con cùng tiến về đèo Miên Trúc - phòng tuyến cuối cùng bảo vệ Thành Đô.

Tại Miên Trúc, quân Thục dù chiến đấu ngoan cường và có lúc bẻ gãy được các đợt tấn công của quân Ngụy, nhưng cuối cùng vẫn bị rơi vào vòng vây do sự chênh lệch về binh lực và sự mưu mẹo của Đặng Ngải.

Biết danh tiếng của dòng họ Gia Cát, tướng Ngụy đã viết thư dụ hàng, hứa rằng nếu Gia Cát Chiêm đầu hàng sẽ dâng sớ phong ông làm Lang Gia Vương. Gia Cát Chiêm nổi giận lôi đình, lập tức hạ lệnh chém chết sứ giả nước Ngụy để thể hiện ý chí quyết tử.

Trong trận chiến tổng lực cuối cùng, khi quân Ngụy điên cuồng bao vây, Gia Cát Chiêm đã đích thân dẫn cấm vệ quân xông lên tiền tuyến đánh giáp lá cà. Ông bị trúng tên, bị thương rất nặng nhưng vẫn cố gắng gượng dậy chiến đấu cho đến khi kiệt sức và hy sinh tại trận địa (lúc đó ông 37 tuổi).

Gia Cát Chiêm trong trận Miên Trúc.

Gia Cát Chiêm trong trận Miên Trúc.

Gia Cát Thượng lúc bấy giờ mới chỉ là một thiếu niên vương công (mang dòng máu hoàng tộc đằng ngoại từ Lưu Bị), chưa có nhiều kinh nghiệm trận mạc nhưng lòng dũng cảm không hề thua kém cha ông.

Ở giai đoạn đầu của trận Miên Trúc, Gia Cát Thượng cùng cha chỉ huy quân Thục chiến đấu rất kiên cường. Khi Đặng Ngải sai con trai là Đặng Trung và bộ tướng Sư Triển tấn công hai cánh, cha con Gia Cát Chiêm - Gia Cát Thượng đã dốc sức phản công, đánh bại hai tướng Ngụy, buộc Đặng Ngải phải tạm lui binh.

Sau khi nhận được tin cha mình đã tử trận ngoài sa trường, trận địa quân Thục sụp đổ hoàn toàn trước sức tấn công điên cuồng của quân Ngụy, Gia Cát Thượng đứng trên thành Miên Trúc, uất hận than rằng: “Cha con ta chịu ân sủng lớn của quốc gia, không sớm chém thằng giặc Hoàng Hao, để đến nông nỗi này, nay sống làm chi nữa!”.

Nói đoạn, Gia Cát Thượng không mặc giáp che thân, một mình một ngựa, tuốt gươm thúc ngựa lao thẳng vào vòng vây hàng vạn quân thù hung hãn của nhà Ngụy. Chàng thanh niên trẻ điên cuồng chiến đấu, chém giết nhiều quân địch trước khi bị biển quân Ngụy bao vây và phóng giáo tử trận. Khi ấy, Gia Cát Thướng mới chỉ tròn 18 tuổi.

Ba đời nhà Gia Cát Lượng đã dốc lòng phục vụ nhà Thục Hán.

Ba đời nhà Gia Cát Lượng đã dốc lòng phục vụ nhà Thục Hán.

Cái chết của Gia Cát Thượng cùng cha mình tại Miên Trúc đã khép lại tấm màn nhung của gia tộc Gia Cát đối với vương triều Thục Hán. Chỉ vài ngày sau trận chiến này, ông ngoại của Gia Cát Thượng là Lưu Thiện mở cửa thành đầu hàng.

Hành động tuẫn tiết của Gia Cát Thượng ở tuổi 18 chứng minh một điều: Dù Thục Hán có suy tàn vì vận nước, nhưng khí tiết và tinh thần “trung quân ái quốc” của dòng họ Gia Cát vẫn vẹn nguyên, không một ai đầu hàng hay khuất phục trước kẻ thù.

Ngày nay, tại di tích Miên Trúc (Tứ Xuyên), lăng mộ của hai cha con Gia Cát Chiêm - Gia Cát Thượng vẫn được người dân bảo tồn, khói hương nghi ngút. Tại Vũ Hầu Tự (Thành Đô), tượng thờ của Gia Cát Thượng được đặt trang trọng ở Điện thờ Tiền quân, đứng hầu cận bên cạnh cha và ông nội Khổng Minh, nhận sự bái vọng của hậu thế ngàn năm.

Nhận tin VTC News trên Google
Thêm VTC News làm nguồn ưu tiên để thấy tin tức mới thường xuyên hơn trên Google.
Theo dõi
Bình luận
paper plane
vtcnews.vn
Cùng chuyên mục