Dù không ít lần khốn đốn, đây có lẽ là tình huống mất mặt nhất của Tào Tháo trong cả cuốn tiểu thuyết Tam quốc diễn nghĩa.
Vì sao Tào Tháo phải cắt râu, vứt áo?
Theo hồi 58 của tiểu thuyết Tam quốc diễn nghĩa, Tào Tháo phái Chung Do tấn công Thục nhưng thất bại. Sau khi rút lui về Đồng Quan, ông giao ải Đồng Quan cho Tào Hồng và Từ Hoảng. Tuy nhiên, chỉ trong vòng 9 ngày, Tào Hồng đã để mất Đồng Quan. Tào Tháo đích thân dẫn đại quân đến quyết đấu thì chạm trán binh đoàn kỵ binh Tây Lương do Mã Siêu chỉ huy.

Tào Tháo trong phim truyền hình.
Mã Siêu dũng mãnh vô song, cùng 10 vạn kỵ binh Tây Lương như hùm xám xuất sơn, đánh cho quân Tào đại bại xơ xác.
Mã Siêu cùng các tướng dẫn quân truy kích, tìm cách bắt sống đối thủ. Trong lúc truy tìm Tào Tháo giữa nơi hỗn chiến, quân Tây Lương hô lớn: “Kẻ mặc áo bào đỏ là Tào Tháo!”. Tào Tháo nghe thấy, giật mình vội vã vứt bỏ chiếc trường bào ấy.
Mã Siêu tiếp tục hét: “Tên râu dài chính là Tào Tháo”. Để có thể chạy thoát thân, Tào đành vội vàng cắt đi bộ râu của mình. Nhưng vẫn chưa xong, Mã Siêu hét: “Kẻ râu ngắn là Tào Tháo”.
Cùng đường, Tào đành xé một góc cờ chiến quấn chặt lấy cằm, nhưng vẫn bị phát hiện và truy đuổi. Thấy Mã Siêu sắp bắt được mình, ông ta kinh hãi và tuyệt vọng. Rất may là cuối cùng nhân vật này thoát chết do một vị tướng bất ngờ xuất hiện và chặn đường Mã Siêu.
Trận đánh này đã khiến Tào Tháo một đời khiếp đảm, và chuyện “cắt râu cởi áo” cũng từ đó lưu truyền khắp thiên hạ.
Đến Trương Phi cũng không thắng nổi Mã Siêu
Mã Siêu (176-222) tự Mạnh Khởi, là một vị võ tướng của nhà Thục Hán vào cuối thời Đông Hán, vốn là chiến binh Tây Lương dũng mãnh nổi danh. Sử sách ghi nhận Mã Siêu có tài bắn tên, trong mỗi trận đánh thường xung phong đi đầu.
Trong tiểu thuyết Tam quốc diễn nghĩa của La Quán Trung, Mã Siêu được biết đến vì sức mạnh và sự anh dũng, thiện chiến. Ông cũng là một trong Ngũ hổ tướng của nhà Thục Hán cùng với Quan Vũ, Trương Phi, Triệu Vân, Hoàng Trung.
Mã Siêu có tài bắn tên và lối đánh thần tốc. Trong mỗi trận giao chiến, ông thường xung phong đi đầu rồi đích thân đoạn hậu, luôn rút lui sau cùng để bảo vệ cho quân lính an toàn.

Hình tượng Mã Siêu trong phim ảnh.
Trong Tam quốc diễn nghĩa, Mã Siêu luôn được xếp vào hàng những vị tướng nổi bật nhất, thậm chí được gọi là “Lã Bố thứ hai”. Tào Tháo từng đánh giá Mã Siêu có sự dũng mãnh chẳng khác nào Lã Bố năm xưa. Lưu Bị dùng câu “Kim Lữ Bố, ngân Mã Siêu” để ca ngợi ông. Ngay cả Quan Vũ cũng từng muốn so tài với Mã Siêu, đủ thấy võ lực của vị tướng này mạnh đến mức nào.
Trong truyện không thiếu những võ tướng dũng mãnh, nhưng thực tế chỉ hai người thật sự có thể đánh bại Mã Siêu trong một trận đấu tay đôi chính diện, đó là Lã Bố và Triệu Vân. Ngay cả Quan Vũ và Trương Phi khi đối đầu với Mã Siêu cũng chỉ dừng ở thế cân bằng.
Tại ải Gia Manh, Mã Siêu giao đấu với Trương Phi, hai người đánh nhau kịch liệt nhưng cuối cùng vẫn bất phân thắng bại. Nghe tin Trương Phi không giành phần hơn, Quan Vũ xin Lưu Bị ra trận đơn đấu Mã Siêu nhưng không được đồng ý. Dưới sự khuyên can của Gia Cát Lượng, Quan Vũ cũng từ bỏ ý định này.
Ngoài tài đánh trận, Mã Siêu trong Tam quốc diễn nghĩa còn được biết đến với biệt danh “Cẩm Mã Siêu”, “cẩm” là gấm, ý nói Mã Siêu có gương mặt rất đẹp.
La Quán Trung mô tả ước lệ hóa, biến Mã Siêu trở thành trang nam tử trẻ tuổi có vẻ đẹp gần như tuyệt mỹ: “Mã Siêu là viên tướng trẻ tuổi, mặt đẹp như ngọc, mắt sáng như sao, mình hổ tay vượn, bụng beo lưng sói, tay cầm một ngọn giáo dài”.
Theo mô tả của tác giả Tam quốc diễn nghĩa, Mã Siêu là sự kết hợp gần như hoàn hảo của dung mạo, thể hình và phong độ, khiếm khuyết của ông là chỉ là về nhân phẩm mà thôi.
Xem bài viết về nhân phẩm Mã Siêu: Vết nhơ phản cha hại tộc khiến hổ tướng của Lưu Bị sống tủi nhục, chết cô đơn.










