Bộ Công Thương lý giải nguyên nhân không bán xăng khoáng cùng xăng E10

Ông Tân cho biết, trong giai đoạn trước đây, chúng ta đã áp dụng song song cả xăng khoáng và xăng sinh học để người dân có thời gian làm quen, thị trường có điều kiện thích nghi, doanh nghiệp từng bước hoàn thiện hạ tầng phân phối, kỹ thuật và nguồn cung.

Tuy nhiên, thực tiễn tại nhiều quốc gia cho thấy, nếu duy trì đồng thời quá nhiều chủng loại nhiên liệu trong thời gian dài sẽ phát sinh nhiều bất cập như tăng chi phí logistics, tồn chứa, phân phối; gây khó khăn cho doanh nghiệp bán lẻ; đồng thời làm giảm hiệu quả của chính sách chuyển đổi năng lượng xanh.

Đặc biệt, xăng sinh học E10 đã được nghiên cứu, thử nghiệm và đánh giá phù hợp với phần lớn phương tiện đang lưu hành hiện nay.

Việc sử dụng xăng E10 không chỉ giúp giảm phát thải ra môi trường mà còn góp phần giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu, thúc đẩy tiêu thụ nguyên liệu sinh học trong nước, tạo đầu ra cho sản xuất nông nghiệp và nâng cao khả năng tự chủ năng lượng quốc gia.

Không áp đặt hoặc hạn chế quyền lựa chọn của người dân

Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân khẳng định: “Lộ trình chuyển đổi được xây dựng theo hướng từng bước, có đánh giá tác động kỹ lưỡng, không thực hiện đột ngột.

Trong quá trình triển khai, Bộ Công Thương sẽ tiếp tục phối hợp với các bộ, ngành, doanh nghiệp để bảo đảm nguồn cung ổn định, chất lượng nhiên liệu, quyền lợi người tiêu dùng. Đặc biệt, Bộ cũng sẽ tiếp tục cung cấp thêm các thông tin thông minh bạch để người dân yên tâm sử dụng”.

Thứ trưởng dẫn giải thêm: Cuối năm 2026, Bộ Công Thương đã ban hành Thông tư số 50 năm 2025 quy định về lộ trình áp dụng tỷ lệ phối trộn nhiên liệu sinh học với nhiên liệu truyền thống tại Việt Nam, trong đó có quy định từ 1/6/2026 mặt hàng xăng nhiên liệu sinh học được phân phối trên toàn quốc.

Trước đó, quyết định số 53 năm 2012 của Thủ tướng về việc ban hành lộ trình áp dụng tỷ lệ phối trộn nhiên liệu sinh học với nhiên liệu truyền thống đã quy định sau thời gian thử nghiệm thì từ ngày 1/12/2015 xăng được sản xuất, phối chế, kinh doanh để sử dụng cho phương tiện cơ giới đường bộ tiêu thụ trên toàn quốc là xăng E5.

Từ ngày 1/12/2017, xăng được sản xuất, phối chế, kinh doanh để sử dụng cho phương tiện cơ giới đường bộ tiêu thụ trên toàn quốc là xăng E10.

Thực hiện nội dung này, sau nhiều thử nghiệm, xăng E5 đã được phân phối trên toàn quốc từ 1/1/2018. Thế nhưng lộ trình thực hiện xăng E10 thì vẫn chưa thực hiện được. Vì vậy, Bộ Công Thương đã báo cáo Thủ tướng để tiếp tục thực hiện.

Do đó, việc chuyển đổi chính thức xăng sinh học (E5 RON92 và E10 RON95) trên toàn quốc từ ngày 1/6/2026 là bước tiếp theo nhằm triển khai thực hiện lộ trình nhiên liệu sinh học theo tinh thần Quyết định 53, hoàn toàn phù hợp với yêu cầu thực tiễn, cơ sở pháp lý, đúng với chủ trương đường lối của Đảng và Chính phủ về chuyển đổi năng lượng, xây dựng nền kinh tế xanh, giảm phát thải carbon.

"Việc triển khai lộ trình sử dụng xăng sinh học không phải là quyết định mang tính áp đặt hay nhằm hạn chế quyền lựa chọn của người dân, mà xuất phát từ yêu cầu phát triển bền vững, bảo đảm an ninh năng lượng, bảo vệ môi trường và thực hiện các cam kết quốc tế của Việt Nam về giảm phát thải khí nhà kính" , Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân nêu rõ.

Khâu chuẩn bị đã sẵn sàng

Chia sẻ về công tác chuẩn bị nguồn cung xăng E10, Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân nêu rõ, đến nay về cơ bản, công tác chuẩn bị đã được triển khai tương đối đầy đủ ở cả 3 khâu gồm nguồn cung ethanol E100, năng lực phối trộn và hệ thống phân phối bán lẻ.

Về nguồn cung ethanol (E100), với mức tiêu thụ xăng của cả nước khoảng 1 triệu m³/tháng, thì lượng E100 cần khoảng 100.000 m³/tháng, từ nguồn sản xuất trong nước hiện có khoảng 25.000 m³/tháng và nhập khẩu khoảng 75.000 m³/tháng về cơ bản, các doanh nghiệp đã chủ động đủ để đáp ứng nhu cầu phối trộn.

Về năng lực phối trộn, tính đến cuối tháng 5/2026, cả nước có 13/26 thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu đã và đang đầu tư hệ thống trạm phối trộn xăng sinh học với tổng công suất phối trộn đạt trên 1 triệu m³/tháng, vượt nhu cầu xăng dầu cả nước (khoảng 1 triệu m³/tháng).

Trong đó, có 3 doanh nghiệp, đã được cấp phép phối trộn với công suất khoảng 890.000 m³/tháng và 10 doanh nghiệp đang chờ được cấp giấy phép để pha chế, phối trộn xăng E10 với công suất khoảng 297.600 m3/tháng.

Ngoài ra, nhà máy lọc dầu Bình Sơn cũng có thể phối trộn xăng sinh học E5, E10 với công suất khoảng 20.000 - 40.000 m³/tháng trong tháng 5 và 70.000 - 90.000 m³/tháng từ tháng 6 khi có yêu cầu.

Hiện, hạ tầng phân phối xăng dầu là khâu cuối trong chuỗi cung ứng, giữ vai trò quyết định trong việc đưa xăng sinh học E10 ra thị trường. Việc chuyển đổi từ xăng khoáng RON95 sang E10 chủ yếu là nâng cấp, điều chỉnh vận hành, không đòi hỏi đầu tư hạ tầng mới quy mô lớn. Về cơ bản, hạ tầng phân phối tới người dùng đã sẵn sàng thực hiện lộ trình.

Hầu hết các dòng ô tô hiện đại đều phù hợp với xăng E10

Gần đây, nhiều ý kiến thắc mắc về chất lượng xăng E10 không tương thích với các dòng xe. Ông Đào Công Quyết, Trưởng Tiểu ban Truyền thông của Hiệp hội các nhà sản xuất Ô tô Việt Nam (VAMA) cho biết, hầu hết dòng ô tô hiện đại đều được thiết kế phù hợp với nhiên liệu sinh học E10.

Đồng thời, VAMA cũng đưa ra nhiều khuyến nghị kỹ thuật đối với người dùng xe đời cũ và nhấn mạnh vai trò của truyền thông minh bạch trong quá trình chuyển đổi nhiên liệu sạch.

Theo VAMA, các hiện tượng như xe ì hoặc hụt ga thường chỉ xảy ra khi trị số octan của nhiên liệu không phù hợp hoặc nhiên liệu bị lẫn tạp chất, nước. Trong khi đó, xăng E10 có trị số octan tương đương hoặc cao hơn xăng khoáng thông thường, giúp quá trình cháy diễn ra ổn định hơn. Nếu xe được bảo dưỡng định kỳ và sử dụng xăng E10 đạt chuẩn theo đúng khuyến cáo của nhà sản xuất, thì hiện tượng hụt ga sẽ không xảy ra.

Bên cạnh việc bảo dưỡng định kỳ, VAMA đặc biệt lưu ý khách hàng không nên để xe quá lâu không sử dụng, nhất là trong trường hợp bình xăng còn ít nhiên liệu. Nguyên nhân là ethanol có đặc tính hút ẩm từ không khí, có thể gây đọng nước trong bình xăng.

Ngoài ra, người dùng cần tuân thủ đúng quy định thay thế bộ phận lọc xăng theo khuyến cáo của nhà sản xuất để bảo đảm hệ thống nhiên liệu luôn sạch. Trên thực tế, nhiên liệu sinh học không phải là xu hướng mới. Nhiều quốc gia đã triển khai xăng pha ethanol trong thời gian dài và các hãng sản xuất ô tô cũng đã có quá trình nghiên cứu, thử nghiệm rất kỹ lưỡng trước khi thương mại hóa sản phẩm. Các tiêu chuẩn kỹ thuật hiện nay đều hướng tới bảo đảm động cơ vận hành ổn định, đồng thời đáp ứng yêu cầu giảm phát thải và bảo vệ môi trường.

Đối với thị trường Việt Nam, việc áp dụng xăng E10 cũng nằm trong lộ trình phát triển nhiên liệu sạch và giảm phát thải theo định hướng chung. Vì vậy, điều quan trọng là người dùng cần sử dụng nhiên liệu đạt chuẩn, bảo dưỡng xe đúng định kỳ và tuân thủ khuyến cáo kỹ thuật của nhà sản xuất để bảo đảm hiệu quả vận hành cũng như tuổi thọ của động cơ.

Ông Đỗ Văn Tuấn – Chủ tịch Hiệp hội Nhiên liệu sinh học Việt Nam - cũng nhận định, hầu hết các dòng xe máy được sản xuất từ sau năm 2000 đến nay đều đã tương thích với xăng E10. Các bình xăng hiện nay đều đã được xử lý, sơn phủ bên trong; hệ thống ống dẫn và các chi tiết liên quan đến nhiên liệu cũng được thiết kế phù hợp với loại xăng sinh học này.

Vì vậy, những lo ngại về việc xăng E10 gây ảnh hưởng tới xe máy đời mới là không có cơ sở.Đối với các dòng xe quá cũ, sản xuất trước năm 2000, một số chi tiết như gioăng cao su hay ống dẫn nhiên liệu có thể bị lão hóa nhanh hơn theo thời gian khi sử dụng xăng E10.

Tuy nhiên, đây chủ yếu là ảnh hưởng đến vật liệu cao su sau thời gian dài sử dụng, không phải tác động trực tiếp tới động cơ. Việc thay thế các chi tiết này cũng khá đơn giản và chi phí không đáng kể. Còn những lo ngại cho rằng xăng E10 có thể gây hỏng động cơ, ăn mòn máy hay làm giảm độ bền phương tiện thì hoàn toàn không có cơ sở khoa học và thực tế kiểm chứng.

Một số thông tin trên mạng cho rằng sử dụng xăng E10 khiến động cơ nóng hơn. Tuy nhiên, đây chủ yếu là nhận định mang tính cảm tính và không có cơ sở khoa học rõ ràng. Thực tế, rất khó để một người điều khiển xe máy hay ô tô có thể tự cảm nhận chính xác sự chênh lệch nhiệt độ động cơ trong quá trình vận hành thông thường. Vì vậy, nhận định máy nóng hơn gần như không có căn cứ khoa học để khẳng định.

Đối với ý kiến cho rằng xăng E10 khiến xe hao nhiên liệu hơn, theo ông Tuấn điều này về mặt lý thuyết có thể xảy ra. Nguyên nhân là do năng lượng nhiệt mà xăng E10 tạo ra thấp hơn xăng khoáng khoảng 3%. Tuy nhiên, mức chênh lệch này khá nhỏ và trên thực tế rất khó để người sử dụng có thể cảm nhận rõ việc tiêu hao nhiên liệu tăng thêm ở mức 3%.

Ở chiều ngược lại, xăng E10 lại có chỉ số octane cao hơn xăng khoáng RON95, giúp động cơ vận hành ổn định hơn. Một động cơ hoạt động ổn định cũng góp phần hỗ trợ tối ưu hiệu suất và tiết kiệm nhiên liệu. Vì vậy, rất khó khẳng định việc tiêu hao nhiên liệu thực tế sẽ chênh lệch đáng kể khi sử dụng xăng E10.

Ông Đào Duy Anh - Phó Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công, (Bộ Công Thương) cho rằng, trong quá trình xây dựng lộ trình nhiên liệu sinh học, Bộ Công Thương đã tiến hành khảo sát, đánh giá về khả năng ảnh hưởng của xăng sinh học E5 và E10 tới hiệu suất hoạt động cũng như tuổi thọ động cơ. Kết quả đánh giá của các nhà khoa học tại Trường Đại học Bách khoa Hà Nội và Trường Đại học Giao thông Vận tải cho thấy, xăng E5 và E10 gần như không có tác động tiêu cực đáng kể đến hiệu suất vận hành cũng như tuổi thọ các chi tiết máy đối với động cơ xăng.

Đáng chú ý, Việt Nam đã sử dụng xăng E5 trên toàn quốc từ năm 2018, còn E10 được thí điểm từ tháng 8/2025. Tuy nhiên, đến nay, các doanh nghiệp phân phối cũng như Bộ Công Thương chưa nhận được phản hồi nào về việc E5 hay E10 gây ảnh hưởng tiêu cực tới hiệu suất hoạt động hoặc tuổi thọ động cơ.

Kinh nghiệm quốc tế cũng cho thấy nhiên liệu sinh học đã được sử dụng từ rất sớm. Mỹ và Brazil đã dùng xăng E10 từ những năm 1980. Trong khu vực Đông Nam Á, Thái Lan và Philippines hiện đã sử dụng tới E15, thậm chí đang nâng lên E20 mà không ghi nhận các tác động tiêu cực đáng kể đối với động cơ phương tiện.

"Có thể nói, về mặt lý thuyết, xăng E10 có thể khiến mức tiêu hao nhiên liệu tăng khoảng 3%, nhưng trong điều kiện sử dụng thực tế, sự khác biệt này hầu như khó nhận biết rõ ràng", ông Duy Anh nói.

Trước đó, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân cũng đã cho biết,

xăng sinh học E5 được bán trên toàn quốc từ tháng 1/2018 và xăng E10 được thử nghiệm phân phối từ tháng 8/2025 ở một số địa phương và chính thức bán đại trà từ giữa tháng 5/2026 trên phạm vi toàn quốc.

Trong suốt quá trình này, Bộ Công Thương và các doanh nghiệp đã phân phối xăng E10 chưa nhận được khiếu nại chính thức nào về chất lượng xăng sinh học E5, E10 hay các tác động tiêu cực đến hiệu suất hoạt động và tuổi thọ của động cơ từ phía người sử dụng xăng.

Thứ trưởng cũng cho hay, qua tiến hành kiểm tra cũng như lấy ý kiến, đánh giá của các nhà sản xuất, hiệp hội ô tô xe máy, tất cả các loại xe đều phù hợp để sử dụng xăng E10.