UAV xâm nhập Tân Sơn Nhất: Hơn 60 chuyến gián đoạn, hãng bay thiệt hại nặng?

Thông tin với Báo Điện tử VTC News, đại diện truyền thông của Vietnam Airlines cho biết, trong vụ việc thiết bị bay không người lái (UAV) xuất hiện tại khu vực hoạt động bay của sân bay Tân Sơn Nhất, hãng có tới 11 chuyến phải chuyển hướng hạ cánh. Khoảng 30 chuyến khác bị ảnh hưởng trực tiếp, phải chờ bay từ 20 - 80 phút. Riêng ngày 11/8, tỷ lệ chuyến bay đúng giờ trên toàn mạng của hãng giảm 6 điểm phần trăm.

Đáng chú ý, việc sắp xếp lại máy bay, tổ bay và lịch khai thác còn tác động dây chuyền đến hàng chục chuyến trong ngày 12/8. Chính vì thế, đến bây giờ hãng chưa thể thống kê hết thiệt hại và cũng rất khó đưa ra con số cụ thể bởi đã phát sinh rất nhiều chi phí khi phải bay vòng, chuyển đổi khách, chuyển đổi sân bay...

“Tuy nhiên, thiệt hại và lo ngại lớn nhất với các hãng bay là vấn đề an toàn hàng không và tâm lý của hành khách”, vị này nói.

Trong khi đó, thiệt hại của hành khách bao gồm chi phí phát sinh, thời gian bị kéo dài, cơ hội bị bỏ lỡ hay những hệ lụy kéo theo...Tuy vậy, hiện các hãng bay cũng chưa có phương án về việc bồi thường hay hỗ trợ cho khách hàng cụ thể. “Đây không phải là tình huống chậm chuyến do hãng gây ra mà là tình huống phát sinh trên không lưu, không nằm trong quy định bồi thường nên hãng chưa có kế hoạch cụ thể”, ông thông tin.

Tương tự, đại diện truyền thông của Vietjet cũng cho biết, hãng chưa thống kê được thiệt hại cụ thể. Còn việc có bồi thường hay hỗ trợ hành khách hay không thì hãng cũng đang cân nhắc, tính toán. “Trường hợp khách bị chậm, trễ chuyến do lỗi từ hãng thì sẽ được bồi thường theo quy định. Nhưng đây được xét vào tình huống bất khả kháng, hãng buộc phải triển khai chậm chuyến, trễ chuyến hoặc đổi hướng đến sân bay khác nhằm đảm bảo an toàn tuyệt đối cho hành khách”, vị này lý giải.

Theo chuyên gia hàng không Nguyễn Thiện Tống, thông thường, các hãng bay sẽ tính toán chi phí cho mỗi giờ bay, mỗi loại máy bay, nhiên liệu, khấu hao, nhân công một cách chi tiết, tỉ mỉ rồi từ đó mới tính toán được giá vé máy bay và lợi nhuận. Tuy nhiên, trong trường hợp máy bay cất, hạ cánh chậm hơn hoặc phải chuyển đổi sân bay thì sẽ phát sinh thêm chi phí, ví dụ tốn nhiên liệu hơn, tăng chi phí bến bãi, nhân công...

Trong đó, chi phí tốn kém nhất là chi phí nhiên liệu vì khi máy bay phải bay vòng để chờ, động cơ vẫn hoạt động và nhiên liệu tiếp tục bị tiêu hao. Khi nhiên liệu giảm đến ngưỡng phải bảo vệ lượng dự trữ bắt buộc, tổ lái và bộ phận điều hành phải quyết định chuyển hướng sang sân bay khác.

“Ngoài ra, một chuyến chuyển hướng thường tốn kém hơn một chuyến bay bình thường. Vì máy bay có thể đã bay vòng trước khi đến sân bay dự bị, sau đó hãng phải trả thêm phí hạ cánh, phục vụ mặt đất, nạp nhiên liệu. Trong nhiều trường hợp, máy bay còn có thể phải thực hiện thêm một chuyến để trở lại sân bay đích hoặc vị trí khai thác tiếp theo“, ông Tống cho biết.

Theo ước tính, mỗi giờ khai thác tàu bay thân hẹp như Airbus A320, A321 có thể tiêu thụ 2.500 - 3.000 lít nhiên liệu. Cùng với đó là chi phí tiền thuê tàu bay, chi phí vật tư, nhân công, chi phí lương, phụ cấp và chi phí huấn luyện cho phi công và tiếp viên, chi phí phục vụ mặt đất, điều hành bay và các chi phí quản lý khai thác khác... tốn khoảng từ 8.000 - 10.000 USD, tương đương 208 - 258 triệu đồng. Với tàu bay thân rộng, chi phí có thể lên tới 13.000 - 15.000 USD, tương đương khoảng 338 - 390 triệu đồng/giờ.

Theo báo cáo của Cục Hàng không Việt Nam gửi Bộ Xây dựng, riêng tối 11/8, sân bay Tân Sơn Nhất đã phải 2 lần tạm dừng khai thác do phát hiện UAV xuất hiện trái phép tại khu vực cận sân bay, ảnh hưởng trực tiếp đến an toàn hoạt động bay.

Lần 1 vào lúc 18h14 - 19h14, Tổ lái chuyến bay 3S621 (SGN-HAN) phát hiện UAV ở độ cao 1.800ft (cách tàu bay khoảng 500m). Cùng thời điểm, tổ bay VJ601 cũng báo cáo phát hiện UAV cách sân bay 10 dặm ở độ cao 3.000ft.

Lần 2 vào lúc 19h34 - 20h34, Sư đoàn 367 thông báo phát hiện UAV cách sân bay khoảng 3km về hướng Tây Nam.

Sự việc trên khiến trên 60 chuyến bay bị ảnh hưởng, trong đó 3 chuyến bay phải hạ cánh khẩn nguy do cạn nhiên liệu khi bay chờ; 24 chuyến bay phải chuyển hướng hạ cánh tại sân bay dự bị; 19 chuyến bay phải bay chờ trên không và 15 chuyến bay phải dừng chờ cất cánh...