Thương mại điện tử chiếm 11% tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ

Đó là thông tin được Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Việt Sơn cho biết tại Hội nghị Xã thương mại điện tử toàn quốc lần thứ nhất với chủ đề “Công Thương đưa thương mại điện tử về xã, bệ phóng tăng trưởng hai con số” diễn ra theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến chiều 11/11.

Thứ trưởng Nguyễn Việt Sơn nhấn mạnh, việc đưa thương mại điện tử về xã gắn với mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số và phát triển kinh tế số trong giai đoạn 2026-2030.

Theo Kế hoạch tổng thể phát triển thương mại điện tử quốc gia giai đoạn 2026-2030, Việt Nam đặt mục tiêu đến năm 2030 có 60% số xã và đơn vị hành chính tương đương có thương nhân bán hàng hóa hoặc cung ứng dịch vụ trực tuyến. Đồng thời, các địa phương ngoài Hà Nội và TP. HCM phấn đấu đóng góp 50% giá trị giao dịch thương mại điện tử bán lẻ tới người tiêu dùng trên cả nước.

“Để hiện thực hóa mục tiêu này, thương mại điện tử phải được triển khai như một hoạt động kinh tế thường xuyên, thay vì chỉ xuất hiện trong những chương trình xúc tiến thương mại ngắn hạn”, ông Sơn nói.

Theo Thứ trưởng Nguyễn Việt Sơn, năm 2025, quy mô thị trường thương mại điện tử Việt Nam đạt khoảng 31 tỷ USD, tăng 25,5% so với năm trước, chiếm khoảng 11% tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng.

“Dù tăng trưởng nhanh, hoạt động thương mại điện tử vẫn tập trung chủ yếu ở các đô thị lớn”, ông Sơn nói.

Theo Báo cáo Chỉ số Thương mại điện tử Việt Nam năm 2026 của Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam (VECOM), TP.HCM dẫn đầu với 91,1 điểm, Hà Nội đạt 87,5 điểm, trong khi Đà Nẵng đứng thứ ba với 22,3 điểm. Mức trung bình cả nước chỉ đạt 15,8 điểm.

Khoảng cách này cho thấy dư địa phát triển thương mại điện tử tại các địa phương, đặc biệt khu vực nông thôn, còn rất lớn.

Tại Kế hoạch tổng thể phát triển thương mại điện tử quốc gia giai đoạn 2026 - 2030, Bộ Công Thương đặt mục tiêu doanh số bán lẻ thương mại điện tử tăng 20 - 30% mỗi năm; 60% doanh nghiệp nhỏ và vừa hoạt động trên nền tảng thương mại điện tử; các địa phương ngoài Hà Nội và TP.HCM đóng góp 50% giá trị giao dịch thương mại điện tử B2C toàn quốc. Đáng chú ý, 60% số xã và đơn vị hành chính tương đương có thương nhân bán hàng hóa hoặc cung ứng dịch vụ trực tuyến.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, Bộ Công Thương xác định cần phát triển đồng bộ hạ tầng số, logistics, thanh toán không dùng tiền mặt, đào tạo nhân lực và nâng cao năng lực kinh doanh trực tuyến cho người dân.

Trong năm 2025, Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số tổ chức khoảng 60 lớp đào tạo, tập huấn với gần 10.000 học viên, đồng thời hỗ trợ 34 địa phương tiếp nhận các thủ tục hành chính về thương mại điện tử được phân cấp theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Theo bà Nguyễn Minh Huyền, Phó Cục trưởng Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (Bộ Công Thương), để đạt mục tiêu 60% số xã có thương nhân cung cấp hàng hóa, dịch vụ trực tuyến, cần sự phối hợp đồng bộ giữa cơ quan quản lý, chính quyền địa phương, nền tảng thương mại điện tử và đơn vị cung cấp giải pháp công nghệ. Trong đó, sự chủ động của chính quyền cơ sở giữ vai trò then chốt.

Bên cạnh việc xác định những ngành hành chủ lực chiếm tỷ trọng và thị phần lớn trong thương mại điện tử bán lẻ, cụ thể là thời trang, dệt may, gia giày (thị phần khoảng 25-30% và doanh số 41%-56% trên các nền tảng lớn như tiktok shop, shopee) cần ưu tiên hỗ trợ.

“Cục chú trọng kết nối vùng trong TMĐT nhằm hỗ trợ quảng bá và tiêu thụ nông sản, sản phẩm OCOP, đặc sản địa phương; tăng cường liên kết giữa các chủ thể sản xuất với nền tảng TMĐT, doanh nghiệp phân phối, hệ thống chợ, siêu thị và các đơn vị dịch vụ; nâng cao năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp, phát triển thương hiệu và mở rộng thị trường cho hàng Việt Nam và xuất khẩu trực tuyến”, bà Huyền nói.

Tuy nhiên, thương mại điện tử ở nông thôn vẫn đối mặt nhiều rào cản như hạ tầng công nghệ, logistics, kho bãi, chi phí vận chuyển và kỹ năng số. Không ít sản phẩm còn hạn chế về bao bì, nhãn mác, tiêu chuẩn chất lượng và truy xuất nguồn gốc.

Bên cạnh đó, người bán phải tính toán chi phí vận hành nền tảng, giao nhận, hoàn hàng và duy trì chất lượng dịch vụ. Vì vậy, mục tiêu không chỉ là tăng số lượng gian hàng, đơn hàng trong thời gian được hỗ trợ mà phải hình thành đội ngũ kinh doanh số có khả năng tự vận hành lâu dài.