Thủ tướng: Không chấp nhận tăng trưởng cao mà đánh đổi bằng bất ổn về vĩ mô

Nội dung trên được Thủ tướng Lê Minh Hưng đưa ra khi phát biểu tại phiên thảo luận tổ Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI về kinh tế - xã hội, đầu tư công, ngân sách Nhà nước, sáng 10/4.

Nỗ lực để "cỗ xe kinh tế" vận hành tốt

Về mục tiêu tăng trưởng "2 con số", Thủ tướng khẳng định Chính phủ yêu cầu các cấp, các ngành, các cơ quan trực thuộc thống nhất tư duy, nhận thức, khát vọng và hành động để thực hiện mục tiêu này.

"Thách thức rất lớn nhưng yêu cầu đặt ra như vậy, chúng ta phải quyết tâm. Nếu có sự đồng hành của Quốc hội, các cơ quan của Chính phủ, các bộ ngành, các địa phương, cộng đồng doanh nghiệp và người dân, tôi tin là chúng ta phấn đấu, quyết tâm có thể đạt được. Có những cơ sở để chúng ta thực hiện nhằm đạt được mục tiêu như vậy", Thủ tướng nói.

Để hiện thực hóa con số này, Chính phủ đã phân rõ mục tiêu cụ thể cho từng ngành công nghiệp, dịch vụ, nông nghiệp và giao chỉ tiêu rõ ràng cho từng địa phương, tạo thành một hệ thống chỉ tiêu đồng bộ và xuyên suốt.

Nhấn mạnh đột phá chiến lược về thể chế, Thủ tướng ví thể chế như một con đường để tạo hành lang thông thoáng cho cỗ xe kinh tế của Việt Nam phát triển.

"Bộ Chính trị đã giao Ban Chính sách, chiến lược Trung ương nghiên cứu nghị quyết đổi mới mô hình tăng trưởng trình Hội nghị Trung ương 3. Trước khi có nghị quyết đó thì hiện nay chúng ta vẫn tiếp tục nỗ lực, cỗ xe kinh tế Việt Nam vẫn chạy.

Vẫn xe đó nhưng nếu có thể chế đồng bộ giống như là đường được nâng cấp chất lượng cao thì chúng ta vẫn có thể đạt được tốc độ cao hơn", Thủ tướng Lê Minh Hưng nói và chỉ rõ thể chế vẫn là vấn đề then chốt nhất để quyết định

Người đứng đầu Chính phủ nêu rõ, năm 2026 được xác định là năm cao điểm để xử lý dứt điểm các vướng mắc pháp lý, tổng rà soát hệ thống pháp luật và xây dựng chiến lược pháp luật trong kỷ nguyên mới.

Chính phủ cam kết trong quý II/2026 sẽ tháo gỡ triệt để những bất cập trong vận hành chính quyền địa phương hai cấp, đồng thời hoàn thành việc lập, điều chỉnh quy hoạch hệ thống và quy hoạch sử dụng đất để đảm bảo tính đồng bộ.

"Các địa phương muốn đạt được tăng trưởng 2 con số thì sứ mệnh kiến tạo phát triển của chính quyền xã, phường, đặc khu đóng vai trò then chốt. Vì vậy 2026 là năm hướng về cơ sở và lấy mục tiêu tăng cường, củng cố chất lượng cán bộ ở cấp cơ sở làm phương châm hành động cho công tác hoàn thiện tổ chức bộ máy", Thủ tướng nói.

Cùng với đó là nhiệm vụ về quy hoạch, theo Thủ tướng, muốn phát triển kinh tế - xã hội, các địa phương phải có quy hoạch đồng bộ. Chính phủ đã đặt mục tiêu hoàn thành việc lập, điều chỉnh, phê duyệt các quy hoạch thuộc hệ thống quy hoạch, cũng như rà soát, điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất ngay trong quý II/2026.

Một nội dung rất lớn khác được Thủ tướng nhắc đến là tháo gỡ các dự án tồn đọng, đặc biệt các dự án vướng mắc về đất đai. Chính phủ sẽ trình Quốc hội xem xét sửa đổi, bổ sung một số nội dung của Nghị quyết 170 để xử lý dứt điểm các dự án này, phấn đấu hoàn thành phương án trong quý II/2026.

"Trung ương cũng yêu cầu bí thư tỉnh ủy và ban thường vụ các địa phương trực tiếp chỉ đạo tháo gỡ cho các dự án trên địa bàn. Những nội dung thuộc thẩm quyền của Quốc hội, Chính phủ, Thủ tướng sau khi được xử lý xong thì trách nhiệm tiếp theo thuộc về địa phương, và trách nhiệm này được giao rất rõ ràng", Thủ tướng nhấn mạnh.

Kể cả các dự án năng lượng tái tạo hiện nay cũng phải được tháo gỡ, giao cho các doanh nghiệp liên quan như Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) phối hợp xử lý để đưa dự án vận hành bình thường. "Đây là nguồn lực rất lớn đang bị tồn đọng, nếu khơi thông sẽ trở thành động lực tăng trưởng quan trọng cho năm nay", Thủ tướng nói.

Sẽ điều chỉnh, bổ sung Quy hoạch điện VIII

Thủ tướng cho biết, một điểm đặc biệt quan trọng trong hoàn thiện thể chế năm nay là cơ chế đặc thù cho từng địa phương.

"Mỗi địa phương có điều kiện khác nhau, giống như mỗi người mặc một cỡ áo khác nhau, không thể có một quy định áp dụng cứng nhắc cho tất cả. Do đó, cần đánh giá lại các cơ chế, chính sách đặc thù; những gì thực tiễn chứng minh là đúng thì cần nghiên cứu áp dụng thống nhất trên toàn quốc, tránh tình trạng thiếu đồng bộ trong hệ thống pháp luật", Thủ tướng nói.

Đi kèm với thể chế là cải cách hành chính và cắt giảm điều kiện kinh doanh, Thủ tướng cho biết, Chính phủ đã giao Bộ Tư pháp phối hợp với các bộ, ngành tổng rà soát toàn bộ thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh, kiên quyết cắt giảm cả về thời gian, chi phí tuân thủ và điều kiện kinh doanh.

"Chậm nhất đến ngày 15/4/2026, phải trình Chính phủ phương án cắt giảm. Đây là việc có thể làm ngay để hỗ trợ doanh nghiệp, người dân, giảm chi phí cho nền kinh tế và thúc đẩy đầu tư, sản xuất kinh doanh", Thủ tướng Lê Minh Hưng nói.

Về hạ tầng, Thủ tướng cho biết, các dự án hạ tầng chiến lược, đặc biệt là giao thông đường bộ, sân bay, cảng biển, năng lượng sẽ tiếp tục được triển khai mạnh mẽ.

Thủ tướng nêu ví dụ, Quy hoạch điện VIII sẽ phải tiếp tục điều chỉnh, bổ sung để phù hợp bối cảnh quốc tế và khu vực, bảo đảm chiến lược năng lượng quốc gia kịp thời, hiệu quả. Bên cạnh năng lượng tái tạo, chúng ta phải tiếp tục phát triển các nhà máy điện nền, ứng dụng công nghệ mới, đáp ứng tiêu chuẩn môi trường nhưng vẫn bảo đảm nguồn điện ổn định.

Với đột phá thứ ba về nguồn nhân lực, Thủ tướng Lê Minh Hưng cho biết Bộ Giáo dục và Đào tạo đã được giao xây dựng chương trình đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao để đáp ứng yêu cầu đổi mới sáng tạo, phát triển khoa học công nghệ.

Về phân bổ nguồn lực, Thủ tướng cho biết tổng vốn đầu tư bình quân toàn xã hội giai đoạn tới là 40% GDP - tương đương 38,5 triệu tỷ đồng, trong khi nhiệm kỳ trước, tổng đầu tư toàn xã hội chỉ khoảng 33%.

Theo người đứng đầu Chính phủ, dự kiến nhiệm kỳ này, tổng vốn đầu tư công trên 8 triệu tỷ đồng, trong khi nhiệm kỳ trước chỉ có 2,87 triệu tỷ. Huy động vốn ngân sách Nhà nước nhiệm kỳ này cũng phải đạt 6,5 triệu tỷ - tăng 2,7 lần so với nhiệm kỳ trước. Những con số này, theo Thủ tướng, là áp lực rất lớn.

Lưu ý khoảng 80% vốn đầu tư công huy động từ các nguồn lực khác, Thủ tướng nhấn mạnh bắt buộc phải có giải pháp cụ thể để huy động được những nguồn lực đó và đưa vào sản xuất, kinh doanh, thông qua việc tạo hành lang pháp lý minh bạch, rõ ràng, khuyến khích người dân và doanh nghiệp đầu tư.

Thủ tướng Lê Minh Hưng khẳng định đất nước đang phát triển trên một nền tảng rất vững chắc là ổn định vĩ mô, giống như xây nhà thì móng phải rất vững chắc, muốn nâng tầng, phát triển lên thì phải gia cố móng nhà.

"Do đó, tăng trưởng phải đi đôi với ổn định và kiểm soát các cân đối lớn của nền kinh tế. Chúng ta không chấp nhận tăng trưởng nóng, tăng trưởng cao mà đánh đổi bằng sự bất ổn định vĩ mô, vì cái giá phải trả cho sự bất ổn trong trung và dài hạn là rất lớn", Thủ tướng nhấn mạnh.

Theo Thủ tướng, Chính phủ nhận thức sâu sắc yêu cầu này và đang chỉ đạo sát sao Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước, Bộ Công Thương phối hợp điều tiết các thị trường trọng yếu như xăng dầu, tiền tệ để giảm thiểu tác động từ bên ngoài đến thị trường trong nước.