Xuất bản ngày 16/11/2026 06:39 AM

Thế giới bất đồng về mục tiêu khí hậu 1,5°C

(VTC News) -

COP31 chứng kiến bất đồng giữa các quốc gia về việc duy trì mục tiêu giới hạn nóng lên toàn cầu ở 1,5°C khi ngưỡng này khó tránh khỏi bị vượt qua.

Trong 10 năm qua, mục tiêu hạn chế mức tăng nhiệt độ trung bình toàn cầu ở 1,5 độ C so với thời kỳ tiền cách mạng công nghiệp được xem là kim chỉ nam cho các nỗ lực ứng phó với biến đổi khí hậu. Tuy nhiên, tại Hội nghị COP31 đang diễn ra tại Thổ Nhĩ Kỳ, các quốc gia thể hiện sự bất đồng về việc có nên tiếp tục theo đuổi mục tiêu này hay không.

Du khách giải nhiệt bên một vòi nước công cộng ở Đền Parthenon, Hy Lạp. (Ảnh: New York Times)

Du khách giải nhiệt bên một vòi nước công cộng ở Đền Parthenon, Hy Lạp. (Ảnh: New York Times)

Nhiệt độ trung bình toàn cầu hiện tăng khoảng 1,4°C so với thời kỳ tiền công nghiệp. Tháng 9, Liên hợp quốc tuyên bố việc vượt ngưỡng 1,5°C, mục tiêu tham vọng nhất của Thỏa thuận Paris, “là điều sắp xảy ra và không thể tránh khỏi”. Dù vậy, nhiều quốc gia, đặc biệt là những nước chịu tác động nặng nề của biến đổi khí hậu, vẫn muốn duy trì giới hạn này.

Tổng thống Palau Surangel Whipps Jr. khẳng định 1,5°C không phải “mục tiêu trừu tượng” đối với quốc đảo Thái Bình Dương đang đối mặt nguy cơ nước biển dâng. “Đó là mối đe dọa đối với sự tồn tại của nguồn lương thực, nền kinh tế và chủ quyền của chúng tôi”, ông Whipps Jr. phát biểu tại COP31.

Theo tài liệu tổng hợp lập trường đàm phán do Australia, quốc gia chủ trì các cuộc thương lượng tại COP31, một số nước muốn thỏa thuận cuối cùng tái khẳng định 1,5°C vẫn là “mục tiêu đúng đắn”. Các bên cũng đề xuất cam kết đưa nhiệt độ toàn cầu trở lại giới hạn này “sớm nhất có thể”, ngay cả khi đã vượt ngưỡng.

Một số ý kiến thừa nhận mục tiêu khó khả thi nhưng không muốn từ bỏ, vì đây vẫn là động lực thúc đẩy các quốc gia cắt giảm khí nhà kính nhanh nhất có thể.

Lo ngại hành động khí hậu thụt lùi

Trong khi đó, một số quốc gia được cho là đang tìm cách loại bỏ mục tiêu 1,5°C khỏi các cam kết tại COP31.

Theo AFP, những bên này được cho là bao gồm Nhóm Ả Rập và Nhóm các nước đang phát triển có cùng quan điểm, hai khối đàm phán có sự tham gia của Ả Rập Xê Út và Ấn Độ.

Một đại biểu cấp cao phương Tây cảnh báo nỗ lực trên có thể khiến hành động khí hậu toàn cầu “thụt lùi”.

Jasper Inventor, Trưởng đoàn Tổ chức Hòa bình Xanh tại COP31, cho biết một số nước đang phát triển lo ngại việc nhấn mạnh mục tiêu 1,5°C sẽ làm gia tăng áp lực cắt giảm phát thải mà không đi kèm hỗ trợ tài chính bổ sung.

Biển hiệu chào mừng COP31 diễn ra tại Thổ Nhĩ Kỳ. (Ảnh: COP31)

Biển hiệu chào mừng COP31 diễn ra tại Thổ Nhĩ Kỳ. (Ảnh: COP31)

Bất đồng còn liên quan đến cơ sở khoa học của các cuộc đàm phán. Một số quốc gia đề nghị bác bỏ các “tài liệu xám”, động thái được cho là có thể nhằm vào nghiên cứu của Chương trình Môi trường Liên hợp quốc (UNEP).

Tháng 9, UNEP công bố nghiên cứu về các kịch bản vượt ngưỡng, xem xét khả năng đưa mức tăng nhiệt độ toàn cầu trở lại 1,5°C vào năm 2100 sau khi giới hạn này bị phá vỡ.

Tổng thư ký Liên hợp quốc António Guterres nhấn mạnh tại COP31 rằng nếu vượt ngưỡng, mức vượt phải “nhỏ nhất và trong thời gian ngắn nhất có thể”.

Khả năng đảo ngược tình trạng nóng lên

Theo Thỏa thuận Paris ký vào tháng 12/2015, gần 200 quốc gia nhất trí giữ mức tăng nhiệt độ toàn cầu thấp hơn đáng kể so với 2°C, đồng thời nỗ lực giới hạn ở 1,5°C.

Các nhà khoa học cảnh báo khi mức độ nóng lên toàn cầu vượt giới hạn này, nguy cơ xảy ra lũ lụt, nắng nóng nghiêm trọng và những biến đổi không thể đảo ngược, như mất vĩnh viễn các rạn san hô, sẽ tăng mạnh.

Tuy nhiên, Pierre Friedlingstein, nhà khoa học khí hậu tại Đại học Exeter, cho rằng khả năng đưa nhiệt độ trở lại giới hạn 1,5°C vẫn chưa chắc chắn. Thế giới phải nhanh chóng giảm phát thải, đồng thời loại bỏ carbon khỏi khí quyển bằng các giải pháp như trồng rừng, phục hồi đất ngập nước và triển khai công nghệ mới.

“Tôi không cho rằng đó là điều viển vông, nhưng chắc chắn đây là một mục tiêu cực kỳ tham vọng”, ông Friedlingstein nói. “Việc này đòi hỏi áp dụng các công nghệ trên quy mô rất lớn trong nhiều thập kỷ”.

Nhận tin VTC News trên Google
Thêm VTC News làm nguồn ưu tiên để thấy tin tức mới thường xuyên hơn trên Google.
Theo dõi
Bình luận
paper plane
vtcnews.vn
Cùng chuyên mục
Chatbot AI nào phát thải lớn nhất?

Chatbot AI nào phát thải lớn nhất?

Các mô hình AI tiên tiến có thể tạo ra lượng khí thải chênh lệch hàng chục lần cho cùng tác vụ, tùy khả năng xử lý và nguồn điện vận hành.