Sếp giao việc ngoài giờ, nữ kế toán bỏ dở bữa cơm để gửi báo cáo trước 21h

18h30, vừa đón con từ lớp học thêm về, chị H. (32 tuổi, nhân viên kế toán tại Hà Nội) vội vào bếp chuẩn bị bữa tối. Chị mong cả nhà có bữa cơm trọn vẹn sau ngày dài làm việc, nhưng khi thức ăn vừa dọn ra, điện thoại chị liên tục sáng đèn.

Trưởng phòng yêu cầu kiểm tra lại bảng đối chiếu công nợ, gửi báo cáo trước 21h. Chị H. đành bỏ dở bữa ăn, mở máy tính xử lý số liệu. Đang làm, chị lại nhận cuộc gọi giục tiến độ. Có hôm, khi đang tắm cho con, chị phải chạy ra ngoài nghe điện thoại vì cấp trên cần gấp một con số trong báo cáo.

Những lần như vậy diễn ra thường xuyên đến mức chồng chị khó chịu. Con gái cũng quen với cảnh mẹ vừa ăn vừa nhìn màn hình điện thoại. Chị H. nói điều khiến mình mệt mỏi không chỉ là công việc phát sinh vào buổi tối, mà còn là cảm giác không lúc nào được thực sự nghỉ ngơi.

Anh T. (29 tuổi, nhân viên kinh doanh tại Hà Nội) cũng dần mất đi những ngày cuối tuần vốn dành cho gia đình. Trước đây, anh thường đưa vợ con đi chơi, gặp gỡ bạn bè hoặc về quê thăm ông bà. Từ khi chuyển sang bộ phận mới, những kế hoạch ấy liên tục bị xáo trộn bởi công việc.

Hết giờ làm, anh vẫn nhận tin nhắn của quản lý yêu cầu cập nhật doanh số, kiểm tra hợp đồng, liên hệ khách hàng. Có lần, cả nhà đang trên đường về quê, anh phải dừng xe bên đường gần một tiếng để xử lý việc khách thay đổi đơn hàng. Một chuyến đi chơi khác cũng bị hủy vào phút cuối vì anh phải chuẩn bị báo cáo cho cuộc họp sáng thứ Hai.

Ban đầu, anh T. nghĩ đó là đặc thù nghề nghiệp, cố gắng đáp ứng để được cấp trên ghi nhận. Lâu dần, ngay cả trong ngày nghỉ, anh cũng không thể yên tâm rời điện thoại. Tiếng chuông báo tin nhắn khiến anh giật mình, còn vợ nhiều lần than phiền chồng ở nhà nhưng tâm trí vẫn đặt tại công ty. Anh bắt đầu cáu gắt, mệt mỏi và không còn hứng thú với những hoạt động từng yêu thích.

Về nhà vẫn thấp thỏm vì tin nhắn công việc

Với nhiều người, kết thúc giờ hành chính không đồng nghĩa công việc đã dừng lại. Một tin nhắn giao nhiệm vụ, cuộc gọi hỏi tiến độ hay yêu cầu chỉnh sửa tài liệu vào buổi tối có thể khiến toàn bộ kế hoạch cá nhân phải thay đổi.

Bác sĩ Trần Thị Hồng Thu, nguyên Phó giám đốc Bệnh viện Tâm thần Ban ngày Mai Hương, cho rằng việc luôn ở trong trạng thái sẵn sàng đáp ứng yêu cầu công việc là yếu tố gây bào mòn sức khỏe tinh thần.

Sau một ngày làm việc, cơ thể và não bộ cần thời gian nghỉ ngơi để phục hồi. Khi người lao động liên tục kiểm tra điện thoại, chờ tin nhắn từ cấp trên hoặc lo lắng có việc phát sinh, họ khó thoát khỏi trạng thái căng thẳng.

Theo bác sĩ Thu, tình trạng này nếu lặp lại trong thời gian dài có thể dẫn đến stress mạn tính. Người lao động dễ mất ngủ, đau đầu, mệt mỏi, khó tập trung, cáu gắt và giảm hứng thú với những hoạt động thường ngày. Khi căng thẳng kéo dài không được giải tỏa, nguy cơ xuất hiện các vấn đề sức khỏe tâm thần như rối loạn lo âu, trầm cảm hoặc hội chứng kiệt sức cũng cần được lưu ý.

Thống nhất khi nào cần liên lạc ngoài giờ

Theo các chuyên gia, doanh nghiệp cần quy định rõ khi nào có thể liên lạc và giao việc ngoài giờ. Những nhiệm vụ chưa cấp thiết nên được chuyển sang ngày làm việc tiếp theo, thay vì mặc nhiên yêu cầu nhân viên phản hồi ngay khi nhận tin nhắn.

Bác sĩ Trần Thị Hồng Thu cho rằng nếu người quản lý chợt nhớ ra một đầu việc vào buổi tối, họ có thể ghi lại và trao đổi với nhân viên vào sáng hôm sau nếu việc đó chưa gấp.

Việc lập kế hoạch sớm, phân công nhiệm vụ hợp lý, tránh giao việc sát thời hạn cũng giúp hạn chế những yêu cầu phát sinh ngoài giờ. Hiệu quả làm việc cần được đánh giá bằng chất lượng và kết quả hoàn thành, không phải việc nhân viên có thường xuyên xuất hiện trên các ứng dụng nhắn tin hay trả lời công việc lúc nửa đêm.

Với người lao động, mỗi người có thể chủ động trao đổi với cấp trên để thống nhất khung thời gian làm việc, những trường hợp thực sự cần liên hệ ngoài giờ và phương thức xử lý khi có việc khẩn cấp. Sau giờ làm, việc tắt thông báo nhóm công việc, sử dụng chế độ không làm phiền hoặc dành riêng một kênh liên lạc cho tình huống cần thiết cũng giúp giảm áp lực phải thường trực.

Nếu tình trạng mất ngủ, lo âu, mệt mỏi hoặc suy giảm khả năng tập trung kéo dài, người lao động nên đến cơ sở chuyên khoa để được thăm khám, tư vấn. Bởi nghỉ ngơi không chỉ là nhu cầu cá nhân mà còn là điều kiện cần thiết để duy trì sức khỏe và khả năng làm việc lâu dài.

Đại biểu Phạm Anh Tuấn (Đoàn Ninh Bình) mới đây đề xuất bổ sung nguyên tắc tôn trọng quyền ngắt kết nối công việc ngoài giờ đối với lao động từ xa, nhằm bảo vệ sức khỏe tâm thần, phòng ngừa tình trạng kiệt sức do ranh giới giữa công việc và cuộc sống ngày càng mờ nhạt.