Quan Vũ có thực sự cao 2 mét?

Quan Vũ (tự Vân Trường) là chiến thần lừng danh trong lịch sử Trung Hoa, sống thời Tam quốc. Ngoài chiến lực xuất sắc, ông còn nổi tiếng với phẩm chất trung nghĩa nên được hậu thế tôn sùng, gọi là “Quan Nhị gia” (trong Tam quốc diễn nghĩa, ông đứng thứ hai trong ba huynh đệ kết nghĩa, đứng đầu là Lưu Bị, em út là Trương Phi) và được thờ phụng ở nhiều nơi.

La Quán Trung, tác giả tiểu thuyết Tam quốc diễn nghĩa, miêu tả Quan Vũ “thân cao 9 thước, râu dài 2 thước”, ngũ quan uy nghiêm, sắc mặt đỏ hồng, mắt phượng mày ngài, đứng trong đám đông rất nổi bật. Con số 9 thước trong hệ đo lường xưa thường không dễ hình dung đối với người hiện đại, cũng không dễ quy đổi “9 thước” trong cổ văn thành bao nhiêu mét thời nay.

Đơn vị đo lường thời cổ có tiêu chuẩn không đồng nhất. Trong thời Xuân thu - Chiến quốc, 7 nước có 7 đơn vị đo lường khác nhau. Chẳng hạn, ở nước Tề, 1 thước tương đương 7 tấc hiện đại, bằng khoảng 23 cm. Nếu lấy đơn vị đo này, chiều cao của Quan Vũ xấp xỉ 207 cm.

Tuy nhiên, vào thời kỳ đầu Tây Hán, một thước tương đương 23,1 cm, nhiều hơn 0,1 cm so với nước Tề thời Chiến quốc. Quan Vũ sống vào cuối thời Đông Hán, thời kỳ hệ thống đo lường có sự thay đổi, khiến chiều cao của ông trở thành một bí ẩn.

Mãi cho đến khi các nhà khảo cổ học tình cờ phát hiện ra một ngôi mộ cổ ở Lạc Dương, tỉnh Hà Nam, kinh đô của triều đại Đông Hán, bí ẩn về chiều cao thực sự của Quan Vũ mới được giải đáp.

Qua một thời gian nghiên cứu, các chuyên gia tìm thấy một vật thể dài và hẹp trong mộ. Sau khi làm sạch và xác định, họ phát hiện ra đó là một đơn vị thước đo thời cổ. Theo Sohu, sau khi đo đạc, các chuyên gia xác định rằng vào thời Đông Hán, một thước tương đương 23,7 cm (một số chuyên gia nói là 23,6 cm). Theo tiêu chuẩn này, chiều cao 9 thước của Quan Vũ tương đương 2,13 mét.

Kết quả này đã làm nhiều người ngạc nhiên. Với điều kiện tốt của thời hiện đại, người cao 2m không phải quá kỳ lạ, nhưng trong điều kiện vật chất và y học thời cổ, người dân đa phần có thân thể thấp bé, người cao 1,7 đã nổi bật. Do đó chiều cao 2,13 mét của Quan Vũ quả thật phi phàm. Ngay cả trong thời hiện đại, ai sở hữu chiều cao này cũng vẫn được coi là người khổng lồ.

Trên chiến trường thời cổ đại sử dụng vũ khí lạnh, chiều cao và sức mạnh là những yếu tố then chốt quyết định thắng thua. Đây có thể là một trong những lý do chính giúp Quan Vũ gần như bất khả chiến bại và khiến kẻ thù khiếp sợ.

Tất nhiên, ngay cả khi có thước đo này làm chuẩn, vẫn có câu hỏi nghi vấn được đặt ra: Liệu mô tả “thân cao 9 thước” có chính xác? Liệu có là con số ước tính, hay con số mang tính ước lệ, hoặc “thổi phồng”? Dù thế nào, có thể đoán rằng chiều cao của Quan Vũ vượt trội ở thời điểm đó và mang lại cho ông lợi thế trên chiến trường.

Quan Vũ cao tương đương 2,13 mét nhưng vẫn chưa phải là nhân vật cao nhất thời đó. Trong tiểu thuyết “Tam quốc diễn nghĩa”, Ngột Đột Cốt (vua nước Ô Qua, đồng minh của Mạnh Hoạch trong cuộc chiến chống lại quân Thục Hán do Gia Cát Lượng chỉ huy) là người cao nhất. Ông có thân hình cao 1 trượng 2 thước (tức 12 thước), tương 284 cm, vượt xa hầu hết mọi người.

Tương truyền, Ngột Đột Cốt không ăn ngũ cốc mà ăn thịt thú rừng.

Còn Lã Bố được miêu tả là cao 10 thước, tương đương 237 cm, cũng cao hơn Quan Vũ. Triệu Vân và Trương Phi có chiều cao “8 thước”, tức xấp xỉ 1,9 mét.