Người đàn ông làm giả giấy tờ suốt 4 năm để cứu vợ chạy thận

Một vụ án từng gây chấn động dư luận Trung Quốc nhiều năm trước đang được cộng đồng mạng nước này nhắc lại sau khi các đoạn video liên quan thu hút hàng triệu lượt xem. Nhân vật chính là Liao Dan – người từng bị gọi là “kẻ lừa đảo tận tụy nhất Trung Quốc” vì làm giả giấy tờ bệnh viện để duy trì sự sống cho người vợ mắc suy thận nặng.

Câu chuyện không chỉ gây tranh cãi về ranh giới giữa pháp luật và đạo đức, mà còn làm dấy lên nhiều cuộc thảo luận mới liên quan đến hệ thống bảo hiểm y tế dành cho lao động nhập cư tại Trung Quốc.

Liao Dan từng là công nhân tại một nhà máy ở Bắc Kinh. Sau khi nhà máy đóng cửa, ông cùng vợ là Du Jinling và con trai rơi vào cảnh thất nghiệp, phải sống chật vật ở khu vực ngoại ô thành phố. Với trình độ học vấn chỉ hết trung học, cuộc sống vốn khó khăn của gia đình càng rơi vào bế tắc khi biến cố lớn xảy ra vào năm 2007.

Thời điểm đó, vợ ông là Du Jinling được chẩn đoán mắc suy thận nghiêm trọng. Các bác sĩ cho biết cô phải chạy thận ba lần mỗi tuần mới có thể duy trì sự sống. Theo báo chí Bắc Kinh, tổng chi phí điều trị khi đó lên tới hơn 5.000 nhân dân tệ, tương đương khoảng 19 triệu đồng mỗi tháng.

Chỉ sau vài tuần điều trị, toàn bộ số tiền tiết kiệm của gia đình Liao Dan cạn kiệt. Không còn khả năng chi trả viện phí, ông buộc phải đưa vợ về nhà. Liao từng tìm cách xin hỗ trợ bảo hiểm y tế nhưng không thành công, do vợ ông không có hộ khẩu tại Bắc Kinh nên không đủ điều kiện hưởng chế độ bảo hiểm địa phương.

Bản thân Liao khi đó cũng mắc bệnh tiểu đường và bị loét nặng ở cả hai bàn chân. Trong hoàn cảnh nghèo túng, bệnh tật bủa vây và không thể tiếp cận hệ thống hỗ trợ y tế, người đàn ông này dần rơi vào tuyệt vọng.

Theo các nguồn tin được truyền thông Trung Quốc đăng tải, trong một lần đến thanh toán viện phí, Liao Dan nhận thấy nhân viên bệnh viện dường như chỉ kiểm tra dấu mộc trên biên lai thay vì xác minh kỹ số tiền đã thanh toán. Từ đó, ông nảy sinh ý định làm giả chứng từ.

Sau khi liên hệ với một người chuyên làm con dấu giả, Liao sao chép con dấu bệnh viện rồi sử dụng các biên lai giả thay cho việc thanh toán đầy đủ viện phí. Hành vi này kéo dài suốt 4 năm, giúp vợ ông tiếp tục được lọc máu định kỳ mà không bị gián đoạn.

Mọi chuyện chỉ bị phát hiện vào tháng 9/2011, khi bệnh viện tiến hành nâng cấp hệ thống thanh toán. Quá trình rà soát dữ liệu cho thấy nhiều khoản viện phí không có hồ sơ thanh toán hợp lệ. Các nhà điều tra sau đó tìm thấy tổng cộng 49 biên lai giả, với số tiền liên quan vượt quá 172.000 nhân dân tệ (666 triệu đồng).

Tại phiên tòa xét xử, Liao thừa nhận toàn bộ hành vi phạm tội. Theo các báo cáo thời điểm đó, ông đã bật khóc và dùng tay che mặt khi nói trước thẩm phán rằng mình đã bị dồn đến bước đường cùng và chỉ mong vợ được tiếp tục sống.

Vụ án nhanh chóng thu hút sự chú ý trên khắp Trung Quốc. Nhiều người bày tỏ sự cảm thông, cho rằng đây là một bi kịch của nghèo đói và bất cập trong hệ thống an sinh xã hội hơn là một vụ lừa đảo thông thường. Trên mạng xã hội, không ít người gọi Liao là “kẻ lừa đảo tận tụy nhất Trung Quốc”.

Làn sóng cảm thông lan rộng đến mức một quan chức tại thành phố Chu Hải, miền nam Trung Quốc, cùng nhiều nhà hảo tâm đã quyên góp hơn 500.000 nhân dân tệ (1,9 tỷ đồng) để giúp Liao thanh toán khoản nợ cho bệnh viện. Số tiền còn lại tiếp tục được sử dụng cho việc điều trị của Du.

Đến tháng 12/2012, tòa án tuyên Liao phạm tội lừa đảo và xử phạt 3 năm tù giam. Tuy nhiên, bản án được hoãn thi hành trong 4 năm, kèm theo khoản tiền phạt 3.000 nhân dân tệ (11 triệu đồng). Quyết định này cho phép ông được ở nhà chăm sóc vợ trong thời gian chấp hành án phạt cộng đồng.

Trong các cuộc phỏng vấn với truyền thông sau đó, Liao nhiều lần nói rằng ông không được học hành đầy đủ và cũng không biết phải định nghĩa tình yêu như thế nào. “Tôi chỉ cảm thấy con người phải có lương tâm. Cô ấy bị bệnh, tôi không thể bỏ mặc cô ấy chết được”, ông nói.

Dù vậy, sau nhiều năm chống chọi bệnh tật, bà Du qua đời vì suy đa tạng vào tháng 5/2016. Liao kể rằng sự ra đi của vợ diễn ra quá đột ngột đến mức bà không kịp để lại lời trăn trối nào, khiến ông cảm thấy “trống rỗng trong lòng”.

Người đàn ông này cũng chia sẻ rằng trong suốt quãng thời gian khó khăn nhất, hai vợ chồng chưa từng nghĩ đến chuyện ly hôn. Theo lời ông, toàn bộ số tiền kiếm được đều dùng để duy trì sự sống cho vợ.

Những ngày gần đây, câu chuyện của Liao bất ngờ lan truyền trở lại trên mạng xã hội Trung Quốc. Các video liên quan thu hút hàng triệu lượt xem cùng hơn 400.000 lượt thích, kéo theo nhiều tranh luận về khả năng tiếp cận dịch vụ y tế của lao động nhập cư trong giai đoạn trước.

Một người dùng hỏi: “Nếu bảo hiểm y tế dễ tiếp cận hơn đối với người lao động nhập cư vào thời điểm đó, liệu Liao có bị buộc phải đi theo con đường bất hợp pháp không?”. “Trường hợp của Liao đã góp phần thúc đẩy hệ thống bảo hiểm y tế cải thiện. Ngày nay, chi phí lọc máu cho bệnh nhân suy thận có thể được bảo hiểm chi trả lên đến 90%”, một người khác cho biết.

Ngoài ra, một số nguồn tin trên mạng xã hội Trung Quốc cho biết Liao đã qua đời vì bệnh tật vào năm 2020. Tuy nhiên, thông tin này hiện vẫn chưa được các nguồn chính thống xác nhận.