Mẹ bất lực khi con gái nhịn ăn để đẹp như 'ảnh mạng'

Lo lắng sau nhiều tuần khuyên nhủ con không thành, chị Nguyễn Thanh (Tây Hồ, Hà Nội) quyết định đưa con gái đến gặp bác sĩ để được tư vấn về chế độ ăn uống.

Con gái chị đang học lớp 9. Gần đây, nữ sinh có biểu hiện thay đổi rõ rệt trong thói quen sinh hoạt khi liên tục bỏ bữa, ăn ít hơn bình thường để giảm cân với mong muốn “đẹp như ảnh trên mạng xã hội”.

Theo chị Thanh, từ đầu năm nay, con bắt đầu quan tâm ngoại hình quá mức. Nữ sinh thường xuyên chụp ảnh selfie rồi xóa vì cho rằng bản thân “không đủ đẹp”. Ban đầu, người mẹ nghĩ đây chỉ là tâm lý phổ biến ở tuổi dậy thì.

Mọi chuyện dần nghiêm trọng hơn khi con liên tục bỏ bữa. Bữa sáng gần như bị cắt hoàn toàn, bữa trưa ăn ở trường nên gia đình khó kiểm soát, còn buổi tối thường lấy lý do “không đói” để từ chối ăn. Những món ăn bổ sung dinh dưỡng trong giai đoạn ôn thi cuối cấp cũng bị con bỏ qua.

“Sau khoảng một tuần ăn uống thất thường, tôi bắt đầu lo lắng và yêu cầu con nói rõ lý do. Mãi sau con mới thừa nhận muốn giảm cân để gầy giống các bạn trên mạng, vì như vậy mặc đồ đẹp và tự tin hơn”, chị Thanh kể.

Người mẹ cho biết dù đã giải thích con chỉ nặng 48 kg, đang trong độ tuổi phát triển và không nên nhịn ăn, nữ sinh vẫn gạt đi, cho rằng “mẹ không hiểu”. Thậm chí, con tuyên bố sẽ không chụp ảnh kỷ yếu nếu chưa giảm được 3 kg.

Không chỉ ám ảnh cân nặng, nhiều thiếu nữ còn rơi vào vòng xoáy mặc cảm vì làn da.

Chị Lan (Hoàng Mai, Hà Nội) phải đưa con gái 15 tuổi đến khám da liễu sau thời gian dài chứng kiến con ngày càng tự ti vì mụn tuổi dậy thì.

Sở hữu làn da trắng, nữ sinh càng trở nên nhạy cảm khi mặt xuất hiện mụn. Cô bé liên tục tìm mua các sản phẩm trị mụn theo video review trên mạng xã hội. Mỗi lần thấy KOL giới thiệu sản phẩm “cứu cánh da mụn”, con lại đòi mua bằng được.

“Con dành rất nhiều thời gian chăm sóc da nhưng không hiệu quả nên ngày càng chán nản, ngại ra ngoài, đi học cũng đeo khẩu trang kín mít. Cháu thường than thở không biết bao giờ mới có làn da mịn màng như trên mạng”, chị Lan nói.

Lo ngại việc dùng mỹ phẩm thiếu kiểm soát có thể ảnh hưởng làn da, chị đưa con đến khám chuyên khoa. Tuy nhiên, điều khiến người mẹ lo lắng hơn không nằm ở tình trạng mụn mà là sự ám ảnh ngoại hình ngày càng rõ rệt.

“Bác sĩ nói da cháu chỉ bị mụn tuổi dậy thì mức độ nhẹ, chăm sóc đúng cách sẽ ổn. Nhưng con luôn nghĩ da mình rất tệ. Chỉ cần nổi thêm vài nốt mụn là buồn bã, cáu gắt, không muốn gặp ai”, chị kể.

Theo chị Lan, con gái bắt đầu đánh giá bản thân gần như hoàn toàn qua ngoại hình. Mỗi lần chụp ảnh, nữ sinh chỉnh sửa rất lâu trước khi đăng mạng xã hội. Có hôm chỉ vì bức ảnh không vừa ý, con khó chịu suốt cả ngày.

Theo chuyên gia tâm lý Trần Kim Thành (Hà Nội), nhu cầu quan tâm đến ngoại hình ở tuổi vị thành niên là diễn biến tâm lý bình thường. Đây là giai đoạn các thiếu nữ, nữ sinh cấp 2, cấp 3 bắt đầu xây dựng hình ảnh cá nhân và mong muốn được công nhận trong nhóm bạn bè. Vấn đề ở chỗ trẻ tiếp xúc quá nhiều với các chuẩn đẹp phi thực tế trên mạng xã hội.

“Các em liên tục nhìn thấy hình ảnh gương mặt không tì vết, thân hình mảnh mai, gu thời trang chỉn chu. Trong khi đó, phần lớn hình ảnh đã qua filter, chỉnh sửa hoặc thậm chí can thiệp thẩm mỹ. Trẻ dễ mặc định đó là tiêu chuẩn bình thường và áp lên bản thân”.

Việc so sánh liên tục khiến nhiều trẻ hình thành cảm giác tự ti, cho rằng mình chưa đủ đẹp, chưa đủ gầy hoặc chưa đủ nổi bật. Từ đó, một số em tìm đến những hành vi cực đoan như nhịn ăn, ăn kiêng quá mức, mua mỹ phẩm tràn lan hoặc dành phần lớn sự chú ý cho ngoại hình.

Chuyên gia tâm lý Trần Kim Thành cho rằng nhiều phụ huynh rơi vào trạng thái bất lực vì càng cấm đoán, trẻ càng phản ứng ngược.

“Nhiều cha mẹ thấy con nhịn ăn, mê mỹ phẩm liền quy kết là đua đòi, phù phiếm. Nhưng phía sau có thể là nhu cầu được công nhận, nỗi lo bị đánh giá và sự thiếu tự tin rất lớn”, chuyên gia phân tích.

Theo khuyến nghị, phụ huynh không nên phủ nhận hoàn toàn nhu cầu làm đẹp của con vì điều này dễ khiến trẻ cảm thấy không được thấu hiểu. Thay vào đó, cha mẹ nên đồng hành bằng cách hướng dẫn con chăm sóc da đúng cách, ăn uống khoa học, vận động phù hợp và xây dựng hình ảnh cơ thể tích cực.

Gia đình cũng cần giúp trẻ hiểu rằng mạng xã hội không phản ánh đầy đủ đời thực. Giá trị bản thân không chỉ nằm ở ngoại hình mà còn ở năng lực, tính cách, sở thích và những mối quan hệ lành mạnh.

“Trẻ cần được ghi nhận ở nhiều khía cạnh khác ngoài việc đẹp hay chưa đẹp. Khi sự tự tin không phụ thuộc hoàn toàn vào ngoại hình, các em sẽ ít bị cuốn theo những chuẩn mực trên mạng hơn”, chuyên gia nhấn mạnh.

Trong bối cảnh mạng xã hội ngày càng tác động mạnh đến thanh thiếu niên, nhu cầu làm đẹp ở tuổi mới lớn không còn là câu chuyện cá nhân. Với nhiều gia đình, bài toán không phải cấm con làm đẹp mà là học cách đồng hành để con chăm chút bản thân theo hướng lành mạnh, phù hợp lứa tuổi.