Lào Cai đánh thức kinh tế ban đêm, hướng tới 15 triệu lượt khách mỗi năm

Kiến tạo những không gian mang đậm bản sắc từng vùng

Sở hữu những điểm đến du lịch nổi tiếng như Sa Pa, Bắc Hà, Y Tý cùng lợi thế thương mại biên giới, Lào Cai có nhiều điều kiện để phát triển các hoạt động dịch vụ ngoài khung giờ ban ngày. Tuy nhiên, để du khách không chỉ tham quan mà còn dành thêm thời gian trải nghiệm, mua sắm và thưởng thức văn hóa địa phương, việc hình thành các sản phẩm kinh tế ban đêm có tính đặc trưng đang trở thành một hướng đi đáng chú ý.

Nhằm khai thác dư địa này, UBND tỉnh Lào Cai đã phê duyệt Đề án phát triển kinh tế ban đêm giai đoạn 2026-2030. Đề án hướng tới khai thác hiệu quả tiềm năng thương mại, du lịch và bản sắc văn hóa, qua đó tạo thêm việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân.

Thay vì phát triển các hoạt động riêng lẻ, Lào Cai định hướng tổ chức kinh tế ban đêm theo hướng đặc sắc, khác biệt, lấy văn hóa bản địa làm nền tảng, du lịch làm động lực, thương mại và dịch vụ làm hạt nhân.

Năm nhóm lĩnh vực được xác định tập trung phát triển gồm biểu diễn văn hóa, nghệ thuật; mua sắm và giải trí ban đêm; thể thao, chăm sóc sức khỏe; tham quan, trải nghiệm du lịch đêm; văn hóa ẩm thực và dịch vụ ăn uống.

Định hướng này đặt ra yêu cầu không chỉ kéo dài thời gian hoạt động của các cơ sở kinh doanh mà còn phải tạo được những sản phẩm đủ sức thu hút du khách. Mỗi không gian kinh tế ban đêm sẽ được tổ chức dựa trên lợi thế cảnh quan, văn hóa và hoạt động thương mại của từng địa bàn.

Tại Sa Pa, nơi đã có nền tảng du lịch phát triển, tỉnh định hướng hình thành không gian âm nhạc kết hợp phố đi bộ, nghệ thuật thực cảnh, biểu diễn đường phố. Các dịch vụ chăm sóc sức khỏe, tắm lá thuốc cũng được đưa vào định hướng khai thác, gắn với trải nghiệm văn hóa và nghỉ dưỡng của du khách.

Ở khu vực phường Lào Cai, lợi thế thương mại biên giới được xác định là trọng tâm. Các chợ Cốc Lếu, Kim Tân, chợ Du lịch Lào Cai được định hướng khai thác phục vụ hoạt động mua sắm, dịch vụ về đêm. Cùng với đó là kế hoạch hình thành tuyến phố đi bộ ven sông Hồng, bổ sung không gian vui chơi, trải nghiệm cho người dân và du khách.

Trong khi đó, Bắc Hà được định hướng phát triển chợ phiên đêm vùng cao vào dịp cuối tuần. Không gian này gắn với việc giới thiệu tri thức dân gian, nghệ thuật múa khèn, nghề thêu thổ cẩm và các sản phẩm OCOP, qua đó đưa những giá trị văn hóa bản địa trở thành một phần của hoạt động du lịch, dịch vụ.

Tại phường Nghĩa Lộ, bản sắc văn hóa Thái và ẩm thực Mường Lò là những lợi thế được khai thác trong phát triển kinh tế ban đêm. Còn phường Yên Bái tập trung vào các dịch vụ đô thị, thương mại và âm nhạc cộng đồng.

Với những địa bàn có lợi thế về cảnh quan và điều kiện tự nhiên như Y Tý, Mù Cang Chải, Trạm Tấu hay khu vực hồ Thác Bà, định hướng phát triển tập trung vào các hoạt động trải nghiệm thiên nhiên, săn mây, cắm trại và nghỉ dưỡng khoáng nóng.

Có thể thấy, thay vì áp dụng một mô hình chung, Lào Cai định hướng phát triển các không gian kinh tế ban đêm theo đặc trưng từng vùng. Đây cũng là cách để kết nối hoạt động thương mại, dịch vụ với những giá trị văn hóa, cảnh quan vốn có, tạo thêm lựa chọn trải nghiệm cho du khách.

Lộ trình thí điểm và kỳ vọng bứt phá đến năm 2030

Để triển khai đề án, Lào Cai xây dựng lộ trình theo từng giai đoạn. Trong năm 2026, tỉnh tập trung rà soát các địa điểm có tiềm năng, hoàn thiện cơ chế quản lý, xây dựng danh mục dự án ưu tiên và thu hút đầu tư hạ tầng.

Năm 2027, các mô hình kinh tế ban đêm dự kiến được thí điểm tại 5 địa bàn trọng điểm gồm Sa Pa, Lào Cai, Yên Bái, Nghĩa Lộ và Bắc Hà. Trên cơ sở đánh giá hiệu quả, tỉnh sẽ xem xét mở rộng trong giai đoạn 2028-2030 tới các khu vực Y Tý, Mù Cang Chải, Bát Xát, Mường Khương, Văn Chấn, cửa khẩu Kim Thành và hành lang kinh tế sông Hồng.

Một trong những yêu cầu để các mô hình này hoạt động hiệu quả là huy động được nguồn lực đầu tư, đặc biệt từ khu vực doanh nghiệp và người dân. Tỉnh định hướng khuyến khích xã hội hóa, nâng cấp hạ tầng giao thông, hệ thống chiếu sáng, bãi đỗ xe và các tiện ích công cộng tại những địa điểm phát triển kinh tế ban đêm.

Cùng với đầu tư hạ tầng, công tác quản lý cũng được đặt ra nhằm bảo đảm an ninh trật tự, phòng cháy chữa cháy, an toàn thực phẩm, kiểm soát tiếng ồn và bảo vệ môi trường. Các khu vực đủ điều kiện được định hướng kéo dài thời gian hoạt động đến 24 giờ, tạo điều kiện cho các dịch vụ phục vụ du khách.

Theo mục tiêu của đề án, đến năm 2030, Lào Cai phấn đấu đón khoảng 15 triệu lượt khách du lịch, gồm 11,5 triệu lượt khách nội địa và 3,5 triệu lượt khách quốc tế. Thời gian lưu trú bình quân dự kiến đạt 2-3 ngày.

Đối với kinh tế ban đêm, tỉnh đặt mục tiêu doanh thu tăng bình quân 12-15% mỗi năm, đóng góp từ 15-20% tổng doanh thu ngành dịch vụ, du lịch. Cùng với đó, địa phương hướng tới hình thành 5-7 không gian kinh tế ban đêm và xây dựng 2-3 sản phẩm du lịch đêm đặc trưng cấp tỉnh.

Những mục tiêu này cho thấy kinh tế ban đêm được Lào Cai xác định là một hướng khai thác mới nhằm gia tăng giá trị từ hoạt động du lịch, thương mại và dịch vụ. Hiệu quả của đề án sẽ phụ thuộc vào khả năng hình thành sản phẩm đặc trưng, thu hút doanh nghiệp tham gia và duy trì sức hấp dẫn của các không gian hoạt động ban đêm.