Xuất bản ngày 21/11/2026 09:30 AM

Khơi dậy sức sống vùng đồng bào dân tộc thiểu số tại Quảng Ninh

(VTC News) -

Xã Kỳ Thượng, Quảng Ninh, với 98% dân số là đồng bào dân tộc thiểu số, đang nỗ lực đưa chính sách đến từng bản làng, thay đổi nhận thức và xây dựng nếp sống mới.

Đưa chính sách đến từng bản làng

Là địa bàn miền núi có trên 98% dân số là đồng bào dân tộc thiểu số, với 16 thành phần dân tộc cùng sinh sống, xã Kỳ Thượng (Quảng Ninh) nằm ở độ cao khoảng 300m so với mặt nước biển, có những đặc thù riêng trong công tác tuyên truyền, vận động. Địa bàn rộng, nhiều đồi núi, dân cư phân bố thưa thớt, trình độ dân trí và khả năng tiếp cận thông tin không đồng đều khiến việc đưa các chủ trương, chính sách đến với người dân gặp không ít trở ngại.

Trụ sở các cơ quan Đảng, chính quyền, Trung tâm Phục vụ hành chính công, trường học xã Kỳ Thượng ẩn hiện dưới mây mù giữa đại ngàn trên độ cao hơn 300m so với mặt nước biển. (Ảnh: CTV)

Trụ sở các cơ quan Đảng, chính quyền, Trung tâm Phục vụ hành chính công, trường học xã Kỳ Thượng ẩn hiện dưới mây mù giữa đại ngàn trên độ cao hơn 300m so với mặt nước biển. (Ảnh: CTV)

Chia sẻ về những khó khăn trong quá trình công tác, ông Vi Văn Dũng - Phó Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội xã Kỳ Thượng cho biết: “Địa bàn xã rất rộng, nhiều đồi núi, dân cư thưa thớt, trình độ dân trí giữa các khu vực khác nhau. Đặc biệt, vào mùa mưa bão, việc đi tuyên truyền từ thôn này sang thôn khác gặp rất nhiều khó khăn do sông suối cách trở, giao thông đi lại không thuận tiện”.

Những trở ngại về địa hình, khoảng cách địa lý và sự khác biệt trong khả năng tiếp nhận thông tin đòi hỏi công tác tuyên truyền phải được triển khai linh hoạt, phù hợp với điều kiện thực tế. Thay vì chỉ phổ biến chính sách thông qua các hội nghị, cuộc họp, địa phương chú trọng phối hợp với cấp ủy, chính quyền, các tổ chức đoàn thể và người có uy tín trong cộng đồng để trực tiếp tuyên truyền, vận động người dân.

Ông Vi Văn Dũng - Phó Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội xã Kỳ Thượng (Quảng Ninh)

Ông Vi Văn Dũng - Phó Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội xã Kỳ Thượng (Quảng Ninh)

Nội dung tuyên truyền tập trung vào những vấn đề thiết thực như chính sách dân tộc, giảm nghèo bền vững, an sinh xã hội, hỗ trợ phát triển sản xuất, tạo việc làm, bảo tồn bản sắc văn hóa và xây dựng đời sống văn minh ở khu dân cư. Việc lồng ghép tuyên truyền trong các buổi sinh hoạt thôn, hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao cũng góp phần giúp người dân dễ tiếp cận và tiếp thu thông tin.

Theo ông Dũng, quá trình tuyên truyền không chỉ dừng ở việc phổ biến các quy định mà còn cần giải thích để người dân hiểu rõ quyền lợi, trách nhiệm của mình. “Bà con hiện nay đã am hiểu và tiếp thu các chính sách, pháp luật của Nhà nước. Trong quá trình tuyên truyền, những nội dung nào chưa hiểu, bà con sẽ hỏi và được cán bộ giải đáp”, ông Dũng chia sẻ.

Đường giao thông cũng đã được thành phố đầu tư xây dựng, tạo thuận lợi cho địa phương phát triển.

Đường giao thông cũng đã được thành phố đầu tư xây dựng, tạo thuận lợi cho địa phương phát triển.

Kiên trì thay đổi nhận thức

Bên cạnh việc đưa các chính sách của Nhà nước đến với người dân, công tác tuyên truyền ở Kỳ Thượng còn hướng tới thay đổi những tập quán không còn phù hợp, từng bước xây dựng nếp sống văn minh, tiến bộ trong cộng đồng các dân tộc thiểu số.

Trong đó, phòng, chống tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống là một trong những nội dung được địa phương quan tâm, duy trì tuyên truyền thường xuyên. Đây là vấn đề gắn với nhận thức, phong tục và đời sống của người dân, đòi hỏi sự kiên trì trong vận động, giải thích để từng bước tạo chuyển biến.

“Công tác tuyên truyền về tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống được thực hiện hằng năm. Năm 2025, trên địa bàn có 2 trường hợp sinh con khi chưa đủ 18 tuổi. Đến năm 2026, địa phương chưa phát hiện trường hợp mới”, ông Dũng thông tin.

Khơi dậy sức sống vùng đồng bào dân tộc thiểu số tại Quảng Ninh - 4
Khơi dậy sức sống vùng đồng bào dân tộc thiểu số tại Quảng Ninh - 5

Đình Làng Dạ, xã Kỳ Thượng, nơi hàng năm diễn ra các hoạt động văn hóa văn nghệ, TDTT, tạo không gian gắn kết cộng đồng các dân tộc thiểu số tại địa phương, chung tay xây dựng đời sống văn hóa. (Ảnh: CTV)

Cùng với tuyên truyền pháp luật về hôn nhân và gia đình, địa phương chú trọng vận động đồng bào thực hiện phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa”, giữ gìn đoàn kết trong cộng đồng, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của các dân tộc Tày, Dao, Sán Chay và những dân tộc cùng sinh sống trên địa bàn.

Các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao, lễ hội truyền thống tiếp tục được duy trì, tạo không gian sinh hoạt cộng đồng và góp phần bảo tồn bản sắc dân tộc. Trên địa bàn hiện có các câu lạc bộ hát then, hát soóng, dân vũ, văn nghệ, thể dục thể thao; các lễ hội như lễ hội đình Làng Dạ, lễ hội người Tày, lễ hội cầu mùa được quan tâm tổ chức. Hằng năm, tỷ lệ gia đình văn hóa của địa phương đạt trên 94%, năm 2026 phấn đấu đạt trên 96%.

Không chỉ chú trọng nâng cao nhận thức về pháp luật và xây dựng đời sống văn hóa, Kỳ Thượng còn từng bước đưa công nghệ thông tin, chuyển đổi số đến gần hơn với đồng bào vùng cao.

Người dân xã Kỳ Thượng ứng dụng các nền tảng số. (Ảnh: CTV)

Người dân xã Kỳ Thượng ứng dụng các nền tảng số. (Ảnh: CTV)

Theo ông Dũng, các thôn trên địa bàn đều đã xây dựng tổ chuyển đổi số cộng đồng. Phòng Văn hóa - Xã hội phối hợp triển khai, cử cán bộ xuống cơ sở tuyên truyền, hướng dẫn để người dân từng bước tiếp cận và ứng dụng công nghệ thông tin trong đời sống.

Việc kết hợp giữa tuyên truyền trực tiếp với hướng dẫn tiếp cận công nghệ được kỳ vọng góp phần thu hẹp khoảng cách thông tin giữa các khu vực, tạo điều kiện để người dân miền núi tiếp cận thuận lợi hơn với những tiện ích và dịch vụ trong quá trình chuyển đổi số.

Mở hướng sinh kế cho đồng bào

Cùng với việc nâng cao nhận thức, thay đổi tập quán sinh hoạt, công tác tuyên truyền, vận động ở Kỳ Thượng còn gắn với mục tiêu phát triển kinh tế, giảm nghèo bền vững. Trong đó, việc khuyến khích người dân chuyển đổi cơ cấu cây trồng, khai thác lợi thế đất đai để phát triển những mô hình sản xuất có giá trị kinh tế cao được xác định là một hướng đi quan trọng.

Cây ba kích, loại dược liệu phù hợp với điều kiện tự nhiên của Kỳ Thượng, đang từng bước trở thành một trong những lựa chọn phát triển sinh kế của người dân địa phương.

Những quả đồi trồng cây ba kích cho giá trị kinh tế cao đang được ông Dũng tuyên truyền, vận động đồng bào mở rộng diện tích, chuyển đổi trồng ngô sang trồng ba kích.

Những quả đồi trồng cây ba kích cho giá trị kinh tế cao đang được ông Dũng tuyên truyền, vận động đồng bào mở rộng diện tích, chuyển đổi trồng ngô sang trồng ba kích.

Trước đây, nhiều hộ dân chủ yếu trồng ngô theo phương thức canh tác truyền thống. Tuy nhiên, khi nhận thấy tiềm năng kinh tế từ cây ba kích, một số hộ đã mạnh dạn chuyển đổi cây trồng, đăng ký tham gia các mô hình sản xuất để nâng cao thu nhập.

Ông Vi Văn Dũng cho biết: “Chúng tôi tuyên truyền, vận động bà con đăng ký các mô hình và hỗ trợ người dân trồng ba kích. Trước đây, bà con chủ yếu trồng ngô, nhưng khi nhận thấy cây ba kích có giá trị kinh tế cao hơn thì bắt đầu chuyển đổi. Hiện nay, diện tích trồng ba kích trên địa bàn đã đạt trên 15ha”.

Theo ông, lợi thế của cây ba kích là dễ trồng, dễ chăm sóc, khả năng thích nghi tốt với điều kiện thổ nhưỡng của địa phương. Việc chăm sóc, tưới tiêu tương đối đơn giản, trong khi giá trị kinh tế mang lại khá cao so với một số cây trồng truyền thống.

“Cây ba kích khoảng 5 năm là có thể cho thu hoạch, dễ trồng, dễ sống, chăm sóc và tưới tiêu không quá phức tạp. Đặc biệt, thổ nhưỡng của xã Kỳ Thượng rất phù hợp với loại cây này, cho ra sản phẩm có chất lượng tốt, tạo được tên tuổi riêng. Mỗi héc-ta có thể thu hoạch khoảng 5 tấn củ, mang lại giá trị kinh tế ước khoảng 1 tỷ đồng”, ông Dũng chia sẻ.

Từ những diện tích chuyển đổi ban đầu, mô hình trồng ba kích đang mở thêm hướng phát triển kinh tế cho đồng bào. Thay vì chỉ duy trì những cây trồng quen thuộc, các hộ đã quan tâm hơn đến việc khai thác lợi thế tự nhiên, tìm hiểu hiệu quả kinh tế và chủ động tham gia những mô hình phù hợp.

Thổ nhưỡng của xã Kỳ Thượng rất phù hợp với loại cây ba kích, cho ra sản phẩm có chất lượng tốt, tạo được tên tuổi riêng.

Thổ nhưỡng của xã Kỳ Thượng rất phù hợp với loại cây ba kích, cho ra sản phẩm có chất lượng tốt, tạo được tên tuổi riêng.

Bên cạnh cây ba kích, địa phương còn có những sản phẩm đặc trưng như trà hoa vàng, cùng tiềm năng phát triển du lịch cộng đồng gắn với cảnh quan thiên nhiên và bản sắc văn hóa các dân tộc. Trong 9 tháng năm 2026, Kỳ Thượng thu hút 14.921 lượt khách du lịch, doanh thu trên 7 tỷ đồng. Đây là những điều kiện thuận lợi để địa phương từng bước kết nối sản xuất nông nghiệp, cây dược liệu với các hoạt động trải nghiệm, quảng bá sản phẩm và phát triển dịch vụ.

Ở một địa bàn miền núi còn nhiều khó khăn như Kỳ Thượng, những chuyển biến trong nhận thức, nếp sống và cách làm kinh tế của người dân không đến trong ngày một ngày hai. Đó là quá trình cần sự kiên trì, phối hợp của chính quyền, các tổ chức đoàn thể, người có uy tín và sự chủ động của mỗi hộ gia đình.

Trong hành trình ấy, những cán bộ cơ sở như ông Vi Văn Dũng góp phần tạo nên cầu nối để chủ trương, chính sách đi vào cuộc sống, khơi dậy nội lực và mở thêm cơ hội phát triển bền vững cho vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Minh Khang
Nhận tin VTC News trên Google
Thêm VTC News làm nguồn ưu tiên để thấy tin tức mới thường xuyên hơn trên Google.
Theo dõi
Bình luận
paper plane
vtcnews.vn
Cùng chuyên mục