Trong kỷ nguyên số hóa toàn cầu, khi sóng viễn thông và internet đã phủ sóng đến từng góc phố lớn, việc đưa công nghệ thông tin và chuyển đổi số về với vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số không chỉ đơn thuần là thu hẹp khoảng cách số.
Tại xã Trà Tân - một vùng đất còn nhiều gian khó của TP Đà Nẵng, chuyển đổi số đang được định vị là “chìa khóa” chiến lược mang tính bước ngoặt. Đây là đòn bẩy khơi thông mọi nguồn lực tiềm ẩn, giúp người dân tự lực cánh sinh, vươn lên thoát nghèo bền vững bằng chính tri thức và sức lao động của mình.
Nhận diện “vùng lõm” hạ tầng
Toàn xã Trà Tân có gần 80% dân số là đồng bào dân tộc thiểu số, sinh kế từ bao đời nay chủ yếu phụ thuộc vào sản xuất nông - lâm nghiệp quy mô nhỏ, manh mún và chịu ảnh hưởng trực tiếp từ thời tiết.
Những đợt bão lũ dồn dập trong năm 2025 đã làm nhiều diện tích cây trồng, vật nuôi bị thiệt hại nặng nề, tiếp tục đẩy nhiều hộ gia đình vào thế khó khăn, gia tăng nguy cơ tái nghèo.

Hiện toàn xã Trà Tân vẫn còn 251 hộ gia đình chưa được tiếp cận và sử dụng điện lưới quốc gia.
Số liệu đáng chú ý: Theo thống kê tính đến cuối năm 2025, toàn xã Trà Tân còn tới 490 hộ nghèo (chiếm 32,15%) và 130 hộ cận nghèo (chiếm 8,53%). Thực tế cho thấy, nhiều hộ dù đã được công nhận thoát nghèo nhưng nền tảng kinh tế vẫn chưa ổn định; chỉ cần một đợt thiên tai, dịch bệnh bất ngờ xảy ra là lập tức rơi trở lại diện khó khăn. Không chỉ chịu áp lực về mặt sinh kế, Trà Tân còn gặp rất nhiều hạn chế về mặt hạ tầng thiết yếu.
Hiện toàn xã vẫn còn 251 hộ gia đình chưa được tiếp cận và sử dụng điện lưới quốc gia. Trên 411 hộ dân tại hơn 10 điểm dân cư chưa có sóng điện thoại và kết nối internet ổn định.
Những “khoảng trống” hạ tầng này không chỉ gây trở ngại lớn cho sinh hoạt thường nhật mà còn vô hình trung tạo ra rào cản ngăn người dân miền núi tiếp cận thông tin tri thức, nắm bắt giá cả thị trường và tham gia vào tiến trình chuyển đổi số của thành phố.
Thấy rõ những rào cản đang kìm hãm sự phát triển của địa phương, Đảng bộ xã Trà Tân đã ban hành Nghị quyết chuyên đề về công tác giảm nghèo, trong đó thẳng thắn chỉ ra những điểm nghẽn tồn tại suốt thời gian qua.
Chia sẻ về giải pháp căn cơ để vượt qua những khó khăn này, ông Nguyễn Hồng Lai - Bí thư Đảng ủy xã Trà Tân - nhấn mạnh: “Chuyển đổi số không phải là điều gì quá xa xăm hay chỉ dành riêng cho khu vực đô thị. Đối với một xã miền núi như Trà Tân, chuyển đổi số chính là công cụ hữu hiệu nhất để công khai, minh bạch hóa dữ liệu, xóa bỏ tư duy trông chờ và quan trọng nhất là tạo ra phương thức sinh kế mới cho bà con. Nếu không đưa công nghệ về bản làng, khoảng cách phát triển sẽ ngày càng kéo dài”.
Chuyển đổi số - đòn bẩy giảm nghèo đa chiều
Để chuyển đổi số thực sự đi vào đời sống và giải quyết bài toán giảm nghèo đa chiều tại Trà Tân, chính quyền địa phương đang tập trung triển khai đồng bộ các nhóm giải pháp trọng tâm.
Đảng ủy xã đang phối hợp chặt chẽ với các ngành chức năng của TP Đà Nẵng và các tập đoàn viễn thông ưu tiên nguồn lực kiên cố hóa hạ tầng điện lưới, đồng thời phủ sóng 4G/5G đến các điểm dân cư “lõm sóng”. Bên cạnh đó, địa phương triển khai Cơ sở dữ liệu quản lý an sinh xã hội số, số hóa toàn bộ hồ sơ hộ nghèo, hộ cận nghèo. Việc chuẩn hóa dữ liệu giúp chính quyền nắm rõ thiếu hụt đa chiều của từng hộ (y tế, giáo dục, nhà ở, nước sạch, thông tin) để hỗ trợ đúng trọng tâm, tránh dàn trải.

Chuyển đổi số được xác định là “chìa khóa” chiến lược để khơi thông nguồn lực, giúp người dân vươn lên thoát nghèo bền vững.
Nhằm loại bỏ phương thức sản xuất truyền thống nhiều rủi ro, xã đẩy mạnh hướng dẫn người dân ứng dụng công nghệ vào sản xuất nông - lâm nghiệp: Tập huấn ứng dụng phần mềm dự báo thời tiết, cảnh báo thiên tai sớm trên smartphone. Hướng dẫn hộ sản xuất ứng dụng nhật ký sản xuất điện tử, truy xuất nguồn gốc sản phẩm. Từng bước đưa các mặt hàng nông - lâm sản thế mạnh của Trà Tân lên các sàn thương mại điện tử và nền tảng mạng xã hội, giúp bớt phụ thuộc vào thương lái và nâng cao giá trị thương phẩm.
Ngoài ra, địa phương còn thành lập các Tổ công nghệ số cộng đồng đến từng thôn, bản theo phương châm “đi từng ngõ, gõ từng nhà”. Đội ngũ thanh niên, cán bộ cơ sở trực tiếp hướng dẫn đồng bào dân tộc thiểu số cách sử dụng dịch vụ công trực tuyến, tra cứu kiến thức trồng trọt - chăn nuôi, và cảnh báo các hành vi lừa đảo trên không gian mạng. Khi tri thức số đến được với người dân, nhận thức sẽ thay đổi, từ đó triệt hạ tâm lý ỷ lại và khơi dậy ý chí tự lực vươn lên thoát nghèo.
Thời gian qua, ở xã Trà Tân nổi lên nhiều tấm gương điển hình trong phát triển kinh tế nhờ công cuộc chuyển đổi số. “Trước kia, gia đình trồng được ít dược liệu và trái cây rừng, mang ra chợ bán rất bấp bênh, thương lái ép giá rẻ mạt. Từ khi được các bạn đoàn viên, thanh niên hướng dẫn livestream và đưa lên nhóm chợ điện tử của thành phố, sản phẩm của gia đình đã vươn xa tới tận Hà Nội và TP.HCM. Thu nhập ổn định hơn hẳn, gia đình tôi đã chính thức thoát nghèo” - một gương điển hình trong phát triển kinh tế ở Trà Tân chia sẻ.
Những mô hình kinh tế tập thể, hợp tác xã kiểu mới tại Trà Tân cũng nhờ ứng dụng phần mềm quản lý kế toán, phần mềm kết nối cung cầu mà hoạt động minh bạch, hiệu quả hơn, thu hút nhiều xã viên tham gia và giải quyết việc làm cho hàng chục lao động địa phương.
Chuyển đổi số không phải là câu chuyện của riêng các đô thị lớn hay các tập đoàn công nghệ tỷ đô. Câu chuyện tại xã Trà Tân đã chứng minh rằng: Khi công nghệ được đưa về đúng chỗ, phục vụ đúng đối tượng, nó sẽ trở thành ngọn đuốc soi đường, phá vỡ mọi giới hạn về không gian và địa lý.
Chặng đường phía trước của xã Trà Tân vẫn còn nhiều thách thức, đặc biệt là trong bài toán hoàn thiện hạ tầng điện và viễn thông tại các điểm dân cư thưa thớt. Tuy nhiên, với sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị cùng tư duy đổi mới của lãnh đạo địa phương, chuyển đổi số đang dần trở thành động lực mới, giúp Trà Tân từng bước tháo gỡ các chiều thiếu hụt, xây dựng nền tảng kinh tế - xã hội vững chắc và không để ai bị bỏ lại phía sau trên hành trình phát triển của TP Đà Nẵng.









