Iran 'bắn ít, đánh hiểm' khiến Mỹ và Israel đối mặt thế trận khó lường

Iran thay đổi chiến thuật

Số liệu cho thấy các cuộc tấn công của Iran trên khắp Trung Đông đã giảm mạnh sau giai đoạn đầu xung đột và hiện có dấu hiệu chững lại. Diễn biến này được cho là phản ánh sự điều chỉnh chiến thuật của Tehran trước các đợt không kích liên tục từ Mỹ và Israel. Iran có xu hướng phân tán, che giấu các bệ phóng, đồng thời sử dụng nguồn lực một cách chọn lọc hơn, tập trung vào các mục tiêu cụ thể.

Trong những ngày đầu chiến sự, Iran đã phóng hàng trăm tên lửa đạn đạo. Tuy nhiên, chỉ sau vài ngày, cường độ tấn công giảm đáng kể khi nhiều bệ phóng bị máy bay Mỹ và Israel phát hiện và phá hủy. Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth gần đây nhận định rằng “hỏa lực của Mỹ đang gia tăng còn phía Iran có xu hướng suy giảm”.

Dù vậy, sau giai đoạn sụt giảm mạnh, số lượng các vụ phóng của Iran hiện đang được duy trì ở mức ổn định. Theo dữ liệu do Silverado Policy Accelerator tổng hợp từ các nguồn như Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) và các quốc gia vùng Vịnh, trong tuần đầu xung đột, trung bình mỗi ngày Iran phóng hàng trăm máy bay không người lái và hàng trăm tên lửa. Đến đầu tháng 3, con số này giảm mạnh, và từ giữa tháng 3 đến nay duy trì ở mức khoảng 30 đến 35 tên lửa cùng 65 đến 70 máy bay không người lái mỗi ngày.

Các chuyên gia cho rằng sự thay đổi này cho thấy năng lực tấn công của Iran đã bị ảnh hưởng, nhưng đồng thời nước này cũng đang chủ động bảo toàn kho vũ khí còn lại. Việc chuyển sang các đợt tấn công quy mô nhỏ hơn, chính xác hơn có thể là nhằm tối ưu hiệu quả và kéo dài khả năng tác chiến.

Ông Dmitri Alperovitch, nhà sáng lập tổ chức tư vấn Silverado Policy Accelerator nhận định tốc độ tấn công của Iran hiện “đang dần ổn định”, dù vẫn có những đợt tăng đột biến. Trong khi đó, phía Mỹ tiếp tục gia tăng hoạt động quân sự, với hàng trăm cuộc tấn công được thực hiện chỉ trong một đêm, kết hợp với thông tin tình báo thời gian thực.

Mỹ và Israel đối mặt thế trận khó lường

Một số nhà phân tích cảnh báo hiệu quả của các chiến dịch không kích mà Mỹ và Israel thực hiện có thể giảm dần theo thời gian, khi lực lượng Iran thích nghi và cải thiện khả năng ẩn nấp và di chuyển các bệ phóng linh hoạt. Theo ông Philip Ingram, cựu đại tá tình báo quân sự Anh, việc sử dụng các bệ phóng di động theo chiến thuật “bắn rồi rút” khiến quá trình phát hiện và tiêu diệt trở nên khó khăn hơn.

“Ở giai đoạn đầu, mục tiêu nhiều và dễ xác định; nhưng khi số lượng giảm và đối phương thích nghi tốt hơn, việc tìm kiếm và tấn công trở nên phức tạp hơn”, ông Ingram nhận định.

Đáng chú ý, dù giảm về số lượng, các cuộc tấn công của Iran có xu hướng nhắm tới những mục tiêu có giá trị cao hơn. Trong thời gian gần đây, một số cơ sở quân sự và hạ tầng quan trọng tại khu vực vùng Vịnh và Israel đã bị tấn công, bao gồm hệ thống radar và các cơ sở năng lượng.

Bà Kelly Grieco, chuyên gia tại Trung tâm Stimson, cho rằng Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) có thể đã chủ động điều chỉnh chiến lược, chuyển sang các đòn tấn công quy mô nhỏ nhưng có độ chính xác cao hơn nhằm vào các mục tiêu trọng yếu.

Theo bà, nếu chỉ đánh giá hiệu quả chiến dịch dựa trên số lượng mục tiêu bị tấn công thì có thể chưa phản ánh đầy đủ tình hình. Ngay cả khi quy mô tấn công giảm, năng lực của Iran vẫn đủ để gây thiệt hại đáng kể cho Mỹ và Israel.

Giới phân tích cho rằng Tehran nhận thức rõ việc xung đột kéo dài cùng với tình trạng gián đoạn tại các tuyến hàng hải quan trọng, có thể làm gia tăng sức ép kinh tế đối với Mỹ và các đồng minh.

Ông Benjamin Friedman, Giám đốc chính sách tại tổ chức nghiên cứu Defense Priorities (Mỹ), nhận định Iran có thể đang chủ động bảo toàn kho tên lửa nhằm kéo dài thời gian ứng phó và gia tăng áp lực lên đối phương. Theo ông, việc Iran vẫn duy trì được các đợt tấn công liên tục cũng cho thấy những giới hạn nhất định của xung đột hiện đại, khi sức mạnh không quân chỉ có thể đạt hiệu quả đến một mức độ nhất định.

Tuy nhiên, quy mô chính xác của kho vũ khí Iran hiện vẫn chưa rõ ràng. Các chuyên gia cho rằng chỉ một số lãnh đạo cấp cao trong Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) nắm được thông tin này và rất khó dự đoán thời điểm nguồn lực của nước này có thể suy giảm đáng kể. Ông Friedman cũng lưu ý rằng trong điều kiện hiện tại, khả năng Iran bổ sung hoặc sản xuất mới tên lửa là rất hạn chế, điều có thể ảnh hưởng đến năng lực tác chiến trong dài hạn.