INDEVCO tạo giá trị mới từ tài nguyên 'thải', thúc đẩy tăng trưởng xanh

Biến đá thải mỏ thành tài nguyên phát triển bền vững

Là địa phương phát triển mạnh về khai thác khoáng sản, công nghiệp và du lịch, Quảng Ninh đang đối mặt với những thách thức lớn liên quan đến chất thải rắn, đất đá thải mỏ và áp lực lên tài nguyên thiên nhiên. Trung bình mỗi năm, lượng đất đá thải bóc xúc từ công nghệ khai thác của các mỏ than lộ thiên của TKV là khoảng 150 triệu m³. Qua nhiều thập kỷ, tổng khối lượng đất đá thải tại Quảng Ninh đã vượt 1 tỷ m³, chiếm khoảng 4.000 ha đất.

Trong khi đó, nhu cầu đất đai và vật liệu xây dựng cho các công trình dân dụng, công nghiệp, dịch vụ, du lịch ngày càng gia tăng. Giai đoạn 2021 - 2025, nhu cầu vật liệu ước khoảng 640 triệu m³ và dự kiến đạt trên 1 tỷ m³ vào năm 2030. Trước yêu cầu cấp thiết này, Quảng Ninh đang thúc đẩy nghiên cứu, ứng dụng công nghệ tiên tiến nhằm tái sử dụng đất đá thải mỏ làm vật liệu xây dựng.

Là doanh nghiệp gắn bó lâu năm với địa phương, Tập đoàn INDEVCO tập trung triển khai các dự án ứng dụng tư duy kinh tế tuần hoàn, góp phần hiện thực hóa mục tiêu chuyển đổi mô hình tăng trưởng kinh tế từ “nâu” sang “xanh”.

Từ năm 2019, trên cơ sở đánh giá tiềm năng nguồn đất đá thải mỏ và nhu cầu lớn về vật liệu xây dựng, Tập đoàn INDEVCO chủ động nghiên cứu, hợp tác với nhiều đối tác trong và ngoài nước để ứng dụng công nghệ sàng, nghiền đất đá thải thành vật liệu xây dựng.

Trong quá trình triển khai dự án, doanh nghiệp nghiên cứu kỹ lưỡng, xây dựng phương án đầu tư đáp ứng các tiêu chí về môi trường và phát triển bền vững của tỉnh. Song song đó, đơn vị chủ động tìm hiểu công nghệ, khảo sát thực tế tại nhiều quốc gia như Ấn Độ, Malaysia, Thái Lan…, nhằm lựa chọn mô hình phù hợp với điều kiện sản xuất tại Việt Nam. Doanh nghiệp cũng hợp tác với các tập đoàn hàng đầu thế giới như Terex (Mỹ), Metso (Phần Lan), CDE (Iceland), lựa chọn dây chuyền thiết bị hiện đại, hiệu quả, phục vụ triển khai dự án.

Toàn bộ dây chuyền sản xuất dự kiến được thiết kế theo quy trình khép kín nhằm hạn chế tối đa bụi và tiếng ồn. Công nghệ ép lọc bùn cho phép thu hồi tới 95% lượng nước, không phát sinh bùn, nước thải ra môi trường. Hệ thống vận chuyển bằng băng tải dạng ống được áp dụng để giảm thiểu tác động đến khu vực xung quanh. Khi đi vào vận hành, giải pháp công nghệ này sẽ tạo ra các sản phẩm cát, đá xây dựng từ đá thải mỏ, đáp ứng tiêu chuẩn Việt Nam và bảo đảm yêu cầu về bảo vệ môi trường.

Ông Đỗ Tiến Dũng, Chủ tịch HĐQT, Tổng Giám đốc Tập đoàn INDEVCO, cho biết: Công ty đang có nhu cầu sử dụng khoảng 3,6 triệu m³ đất đá thải mỗi năm để tạo ra 3 triệu m³ vật liệu xây dựng gồm: cát, đá và chú trọng các giải pháp bảo vệ môi trường xung quanh dự án.

“Xác định đây là một dự án lớn, lâu dài và được đầu tư bài bản, quy mô, chúng tôi đặc biệt chú trọng các yếu tố pháp lý cũng như vấn đề bảo vệ môi trường. Trong quá trình triển khai, chúng tôi mong tiếp tục nhận được sự quan tâm của tỉnh và các sở, ngành về điều chỉnh quy hoạch, cũng như tháo gỡ kịp thời những khó khăn, vướng mắc tồn tại để sớm đưa dự án vào triển khai hoạt động.

Khi được triển khai, dự án không chỉ góp phần thúc đẩy kinh tế tuần hoàn, mà còn có thể đáp ứng nhu cầu vật liệu xây dựng ngày càng lớn của tỉnh, giải quyết tình trạng khan hiếm vật liệu san lấp, qua đó phục vụ tiến độ nhiều công trình trọng điểm”, ông Đỗ Tiến Dũng khẳng định.

Đốt rác phát điện - biến rác thành năng lượng sạch

Cùng với tái sử dụng đất đá thải mỏ, xử lý rác thải theo hướng thu hồi năng lượng được xác định là mắt xích quan trọng trong mô hình kinh tế tuần hoàn mà Quảng Ninh đang khuyến khích các doanh nghiệp triển khai. Trên tinh thần đó, sự hợp tác giữa Tập đoàn INDEVCO và Công ty Cổ phần Cẩm Thạch Xanh được kỳ vọng sẽ tạo ra giải pháp lâu dài cho bài toán xử lý chất thải rắn đô thị.

Hai doanh nghiệp đã ký kết thỏa thuận hợp tác nhằm triển khai dự án tái phát triển Khu xử lý rác Vũ Oai (xã Thống Nhất, Quảng Ninh), với định hướng hình thành trung tâm điện rác hiện đại, từng bước xây dựng mô hình xử lý rác gắn với phát điện quy mô lớn tại khu vực Đông Bắc.

Tháng 12/2025, Hợp phần Nhà máy đốt rác phát điện - Dự án Trung tâm Xử lý chất thải rắn tại xã Thống Nhất được khởi công, với tổng mức đầu tư khoảng 4.543 tỷ đồng, trên diện tích gần 20 ha, nằm trong Trung tâm Xử lý chất thải rắn quy mô 68,68 ha.

Nhà máy áp dụng công nghệ đốt rác phát điện hiện đại, đáp ứng tiêu chuẩn môi trường Việt Nam, với công nghệ ghi tĩnh kết hợp tua bin Rankine đã được kiểm chứng tại châu Âu và Nhật Bản.

Trong giai đoạn 1, dự án dự kiến tiếp nhận khoảng 600 tấn rác/ngày, sau đó nâng công suất lên 1.200 tấn/ngày, tiến tới mục tiêu xử lý khoảng 1.300 tấn rác/ngày và công suất phát điện khoảng 25 MW.

Không chỉ xử lý lượng rác phát sinh mới, hệ thống còn được thiết kế để giải quyết toàn bộ khoảng 860.000 tấn rác tồn lưu nhiều năm trong vòng 30 tháng đầu vận hành. Song song với đó, nhà máy dự kiến phát ra khoảng 150 triệu kWh điện mỗi năm, đủ cung cấp cho hơn 90.000 hộ dân, góp phần giảm áp lực cho lưới điện quốc gia và bổ sung nguồn năng lượng sạch.

Theo thiết kế, tro đáy sau đốt được định hướng tái sử dụng làm nguyên liệu sản xuất gạch không nung, qua đó hình thành chuỗi ngành phụ trợ và dự kiến tạo việc làm cho khoảng 300 lao động địa phương.

Thông qua các dự án sản xuất cát nhân tạo từ đất đá thải mỏ và đốt rác phát điện, Tập đoàn INDEVCO đang từng bước hiện thực hóa mô hình kinh tế tuần hoàn tại Quảng Ninh. Các dự án được kỳ vọng góp phần giải quyết vấn đề môi trường, đồng thời tạo ra giá trị kinh tế mới, phù hợp với định hướng tăng trưởng xanh của tỉnh.

Trong bối cảnh Quảng Ninh khuyến khích đổi mới công nghệ, sử dụng hiệu quả tài nguyên và giảm phát thải, những mô hình kinh tế tuần hoàn như của INDEVCO được đánh giá là hướng tiếp cận tiềm năng, đóng góp tích cực cho mục tiêu phát triển bền vững./.