Hợp tác xã Thắng Lợi và hành trình đổi thay trên những cánh đồng Đồng Tháp

Trong hành trình xây dựng nông thôn mới, tỉnh Đồng Tháp được xem là một trong những địa phương tiên phong trong tái cơ cấu nông nghiệp theo hướng bền vững, lấy kinh tế hợp tác làm nền tảng và hợp tác xã (HTX) làm "trụ cột" tổ chức lại sản xuất.

Từ chủ trương đến thực tiễn, Đồng Tháp từng bước chuyển đổi tư duy từ canh tác nhỏ lẻ, manh mún sang sản xuất hàng hóa quy mô lớn, gắn với thị trường và chuỗi giá trị.

Điều đáng chú ý là sự thay đổi ấy không chỉ thể hiện trên văn bản chính sách, mà hiện diện sinh động trong từng mô hình cụ thể ở cơ sở. Ở đó, nông dân được đặt vào vị trí trung tâm của quá trình phát triển, còn HTX trở thành “hạt nhân” dẫn dắt chuyển đổi, lan tỏa tư duy sản xuất mới trong cộng đồng.

Một trong những điển hình tiêu biểu cho cách làm của Đồng Tháp là HTX Dịch vụ nông nghiệp Thắng Lợi (xã Mỹ Quí). Từ một tổ chức chỉ cung cấp vài dịch vụ đầu vào khi mới thành lập năm 2002, đến nay HTX đã phát triển thành mô hình sản xuất đa dạng, hoạt động trên năm lĩnh vực trọng điểm: tưới tiêu, cày xới, liên kết sản xuất - tiêu thụ lúa giống và lúa hàng hóa, sản xuất nước bình và sản xuất lúa gạo đạt chuẩn OCOP.

Với 96 thành viên, quản lý hơn 447 ha sản xuất của gần 300 hộ dân, HTX Thắng Lợi không chỉ mở rộng quy mô mà còn kiến tạo được phương thức tổ chức sản xuất hiện đại. Ban quản trị HTX đã chủ động thiết lập các liên kết với nhiều doanh nghiệp lớn trong lĩnh vực nông nghiệp, qua đó giúp nông dân địa phương thoát khỏi vòng luẩn quẩn "được mùa - mất giá", tạo ra sản phẩm có đầu ra ổn định, giá trị gia tăng cao.

Chuyển biến rõ nét nhất trong hoạt động của HTX Thắng Lợi là việc ứng dụng đồng bộ cơ giới hóa và tiến bộ khoa học - kỹ thuật vào sản xuất. Những khâu vốn tốn nhiều công sức như làm đất, gieo sạ, bón phân, phun thuốc, thu hoạch… đều được thay thế bằng máy móc hiện đại. Điều này không chỉ giúp giảm chi phí sản xuất, tăng năng suất lao động mà còn hạn chế rủi ro trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng tác động mạnh đến vùng Đồng Tháp Mười.

Không dừng lại ở đó, HTX còn tiên phong tham gia các dự án giảm phát thải khí nhà kính, dự án SRP, hỗ trợ nông dân ghi chép nhật ký đồng ruộng, từng bước tiếp cận phương thức sản xuất bền vững theo tiêu chuẩn quốc tế.

Nhờ cách làm bài bản, mỗi năm thành viên HTX được chi trả tiền carbon khoảng 300.000 đồng/ha sau mỗi vụ, góp phần gia tăng thu nhập mà không cần mở rộng diện tích canh tác. Đây là minh chứng sinh động cho thấy nông nghiệp xanh không chỉ là khẩu hiệu, mà đã trở thành nguồn lực kinh tế thực chất.

Tư duy đổi mới của HTX Thắng Lợi còn thể hiện ở việc mở rộng không gian phát triển nông nghiệp gắn với văn hóa và du lịch thông qua mô hình "Phiên chợ Đồng Quê". Từ 18 gian hàng ban đầu, phiên chợ đã phát triển lên hơn 50 gian, thu hút trên 20.000 lượt khách sau 14 kỳ tổ chức, tạo doanh thu hơn 1,23 tỷ đồng và việc làm cho khoảng 100 lao động mỗi phiên.

Phiên chợ không đơn thuần là nơi mua bán, mà còn là không gian kết nối tri thức, nơi sản vật OCOP, ẩm thực truyền thống và bản sắc văn hóa địa phương hòa quyện, phù hợp với tinh thần xây dựng nông thôn mới nâng cao.

Song song với đó, HTX Thắng Lợi đã từng bước chuyển đổi số, triển khai nhật ký điện tử, truy xuất nguồn gốc sản phẩm và áp dụng quy trình quản lý dữ liệu hiện đại. Việc số hóa không chỉ giúp HTX nâng cao năng lực quản trị mà còn xây dựng niềm tin với thị trường, mở ra cơ hội đưa nông sản địa phương tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng.

Những đóng góp của HTX không chỉ giới hạn trong sản xuất - kinh doanh. Các hoạt động an sinh xã hội như hỗ trợ hộ nghèo, đóng góp xây dựng hạ tầng giao thông, giữ gìn môi trường nông thôn với hàng trăm thùng thu gom bao bì thuốc bảo vệ thực vật… cho thấy HTX thực sự là một tổ chức kinh tế - xã hội toàn diện, góp phần trực tiếp hoàn thiện các tiêu chí nông thôn mới.