Vốn ưu đãi tiếp sức cho hợp tác xã
Với nhiều hợp tác xã, có ý tưởng sản xuất, tìm được đầu ra nhưng thiếu vốn vẫn là rào cản lớn trên hành trình phát triển. Việc đầu tư máy móc, mở rộng quy mô, nâng cao chất lượng sản phẩm hay tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị đều đòi hỏi nguồn lực tài chính ổn định.
Trong bối cảnh đó, nguồn vốn từ Quỹ Hỗ trợ phát triển hợp tác xã Việt Nam trở thành một kênh hỗ trợ quan trọng, giúp nhiều đơn vị có thêm điều kiện phát triển sản xuất, kinh doanh.
Theo đại diện Ban lãnh đạo Quỹ Hỗ trợ phát triển hợp tác xã Việt Nam, thời gian qua, Quỹ đã triển khai cho hàng trăm hợp tác xã và thành viên vay vốn. Nguồn vốn góp phần thúc đẩy thành lập mới hợp tác xã, nâng cao hiệu quả hoạt động và hỗ trợ các mô hình mở rộng sản xuất.
“Không ít hợp tác xã quy mô nhỏ, mới khởi nghiệp, sau khi tiếp cận được nguồn vốn từ quỹ đã có bước phát triển đột phá, trở thành điển hình tiên tiến, hộ sản xuất kinh doanh giỏi, có sức lan tỏa rộng rãi”, vị lãnh đạo này cho biết.

Hợp tác xã Dược liệu công nghệ cao Trường Sơn, xã Trường Sơn được vay vốn từ Quỹ Hỗ trợ phát triển hợp tác xã để đầu tư kho lạnh bảo quản.
Hiệu quả của nguồn vốn được thể hiện qua một số mô hình tiêu biểu. Trong số 100 hợp tác xã được vinh danh tại CoopStar Awards 2025, có 16 hợp tác xã đã nhận 31 khoản vay từ Quỹ.
Đây là những đơn vị được đánh giá có năng lực quản trị tốt, tuân thủ pháp luật, thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính, tạo việc làm và tăng thu nhập cho người lao động tại địa phương. Nhiều hợp tác xã cũng đi đầu trong đổi mới công nghệ, gắn hoạt động sản xuất với bảo vệ môi trường và phát triển bền vững.
Những kết quả này cho thấy khu vực kinh tế tập thể có khả năng phát triển mạnh khi được hỗ trợ đúng lúc, đúng cách. Nguồn vốn không chỉ giúp các hợp tác xã giải quyết nhu cầu tài chính trước mắt mà còn tạo điều kiện để đầu tư đổi mới công nghệ, nâng cao năng lực sản xuất và tăng sức cạnh tranh trên thị trường.
Lãi suất từ 4%/năm, vẫn còn hợp tác xã khó vay
Một trong những lợi thế của Quỹ Hỗ trợ phát triển hợp tác xã Việt Nam là các khoản vay có lãi suất ưu đãi, phù hợp với nhu cầu phát triển sản xuất, kinh doanh của khu vực kinh tế tập thể.
Ông Bùi Ngọc Toản, Trưởng phòng Tín dụng Quỹ Hỗ trợ phát triển hợp tác xã Việt Nam, cho biết các khoản vay ngắn hạn có lãi suất 4%/năm đối với lĩnh vực ưu tiên và 4,6%/năm với các lĩnh vực khác.
Đối với khoản vay trung hạn và dài hạn, lãi suất lần lượt là 4,7%/năm và 5,2%/năm đối với lĩnh vực ưu tiên và các lĩnh vực khác. Lãi suất được cố định trong suốt thời hạn vay đối với khoản vay ngắn hạn, trung hạn; khoản vay dài hạn được cố định trong 5 năm đầu tiên.
Mức lãi suất ưu đãi giúp giảm chi phí vốn, nhưng không đồng nghĩa mọi hợp tác xã đều dễ dàng tiếp cận nguồn vay.
Theo ông Lê Văn Tuấn, Phó trưởng Ban Chính sách tín dụng, Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (Agribank), việc cấp tín dụng cho hợp tác xã vẫn gặp nhiều khó khăn. Phần lớn đơn vị chưa có trụ sở làm việc ổn định, nhà xưởng, kho bãi hoặc tài sản bảo đảm tương xứng với nhu cầu vay vốn.
Bên cạnh đó, năng lực quản lý, điều hành và tổ chức sản xuất, kinh doanh tại một số hợp tác xã còn hạn chế. Nhiều đơn vị chưa đáp ứng yêu cầu về vốn đối ứng; báo cáo tài chính chưa hoàn thiện, phương án vay vốn thiếu tính khả thi, dòng tiền và hồ sơ kế toán chưa minh bạch.
“Những khó khăn trên phần nào làm hạn chế khả năng tiếp cận nguồn vốn của các hợp tác xã”, ông Tuấn nhấn mạnh.
Bà Hoàng Thị Chương, Phó giám đốc Ban Tín dụng học sinh, sinh viên và các đối tượng chính sách, Ngân hàng Chính sách xã hội, cũng cho biết nhu cầu vay vốn ưu đãi của các hợp tác xã khá lớn, nhưng số đơn vị tiếp cận được nguồn vốn vẫn còn khiêm tốn.
Nguyên nhân chủ yếu là quy mô vốn tự có nhỏ, tài sản bảo đảm hạn chế, phương án sản xuất, kinh doanh chưa khả thi hoặc hệ thống sổ sách chưa đầy đủ, chưa thể hiện rõ tình hình tài chính.
Thực tế này cho thấy, bên cạnh việc tăng nguồn lực cho vay, hỗ trợ hợp tác xã hoàn thiện phương án kinh doanh, nâng cao năng lực quản trị và minh bạch tài chính cũng là yêu cầu quan trọng để dòng vốn phát huy hiệu quả.
Theo ông Phạm Công Bằng, hiện vẫn còn hơn 80 hợp tác xã chưa tiếp cận được nguồn vốn của Quỹ. Một số đơn vị chưa nắm rõ thông tin về chính sách cho vay, trong khi những đơn vị khác gặp trở ngại do cơ chế trước đây còn giới hạn về đối tượng và phương thức cho vay.
Vì vậy, bài toán đặt ra không chỉ là có thêm vốn, mà còn phải giúp hợp tác xã đủ điều kiện vay và sử dụng vốn hiệu quả.
Bắc Ninh tăng vốn, ưu tiên sản xuất gắn với thế mạnh địa phương
Tại Bắc Ninh, Quỹ Hỗ trợ phát triển hợp tác xã tỉnh đang đẩy mạnh hoạt động cho vay, hướng nguồn lực vào các mô hình sản xuất hiệu quả, gắn với lợi thế của địa phương.

Nhiều HTX có điều kiện phát triển sản xuất, kinh doanh nhờ vay được nguồn vốn từ Quỹ Hỗ trợ phát triển hợp tác xã.
Quỹ được thành lập ngày 1/7/2025 trên cơ sở hợp nhất Quỹ Hỗ trợ phát triển hợp tác xã tỉnh Bắc Giang và Quỹ Hỗ trợ phát triển hợp tác xã tỉnh Bắc Ninh trước đây. Tại thời điểm hợp nhất, Quỹ có vốn điều lệ 68 tỷ đồng; đến nay đã cho 54 dự án vay với tổng số vốn 30,2 tỷ đồng.
Các khoản vay gồm ngắn hạn và trung hạn, trong đó vay ngắn hạn chiếm khoảng 75%. Lãi suất cho vay là 5,52%/năm và được giữ ổn định trong suốt quá trình thực hiện dự án.
Năm 2026, sau khi được UBND tỉnh phê duyệt bổ sung vốn điều lệ lên 100 tỷ đồng, Quỹ đặt mục tiêu giải ngân đạt 70% nguồn vốn. Đối tượng ưu tiên là các hợp tác xã hoạt động hiệu quả, đáp ứng điều kiện vay, đặc biệt trong lĩnh vực nông, lâm nghiệp, ứng dụng công nghệ cao và sản xuất nông sản gắn với sản phẩm chủ lực, sản phẩm OCOP của tỉnh.
Quỹ cũng đẩy mạnh chuyển đổi số trong hoạt động tuyên truyền, đăng ký nhu cầu vay vốn và xử lý hồ sơ trên phần mềm quản lý kế toán tín dụng. Thời gian thẩm định, cho vay được rút ngắn so với trước, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho các hợp tác xã tiếp cận nguồn vốn.
Việc ưu tiên những mô hình tham gia chuỗi giá trị, phát triển sản phẩm đặc trưng mang thương hiệu địa phương được kỳ vọng góp phần thúc đẩy nông nghiệp xanh, nâng cao giá trị sản xuất và tạo thêm việc làm cho người dân.
Tuy nhiên, cùng với việc mở rộng cho vay, công tác kiểm tra, giám sát sử dụng vốn, quản lý tài sản bảo đảm và xử lý nợ quá hạn vẫn cần được chú trọng để bảo đảm nguồn lực được sử dụng đúng mục đích.
Không chỉ cấp vốn, cần đồng hành cùng hợp tác xã
Theo ông Phạm Công Bằng, khu vực kinh tế tập thể đã có những chuyển biến tích cực, nhưng sự phát triển vẫn chưa tương xứng với tiềm năng. Nhiều hợp tác xã còn sản xuất nhỏ lẻ, trình độ công nghệ thấp, năng lực tài chính hạn chế, chuyển đổi số và xúc tiến thương mại chưa đáp ứng yêu cầu thị trường.
Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng lớn, nguồn vốn chỉ phát huy hiệu quả khi được kết hợp với đổi mới công nghệ, nâng cao chất lượng sản phẩm, xây dựng thương hiệu và mở rộng đầu ra.
Bà Cao Xuân Thu Vân đánh giá cao việc Quỹ Hỗ trợ phát triển hợp tác xã chủ động tổ chức các chương trình tập huấn chuyên sâu, sát với nhu cầu thực tiễn. Theo bà, hỗ trợ hợp tác xã không nên dừng ở việc cung cấp vốn mà cần đồng hành toàn diện, từ tư vấn, đào tạo đến hướng dẫn triển khai và giám sát sử dụng vốn.
Về phía các hợp tác xã, việc quản lý tài chính minh bạch, duy trì đầy đủ sổ sách, báo cáo đúng quy định và xây dựng phương án sản xuất, kinh doanh khả thi là điều kiện quan trọng để nâng cao khả năng tiếp cận tín dụng.
Lãnh đạo Quỹ Hỗ trợ phát triển hợp tác xã Việt Nam cho biết sẽ nghiên cứu xây dựng sản phẩm và quy trình cho vay riêng, hướng tới giảm thủ tục, rút ngắn thời gian thẩm định, phê duyệt, tạo điều kiện để các hợp tác xã sớm tiếp cận nguồn vốn.
Từ những hợp tác xã nhỏ từng thiếu nguồn lực đến các mô hình được vinh danh nhờ hiệu quả sản xuất, thực tế cho thấy vốn ưu đãi có thể tạo ra thay đổi khi đến đúng đối tượng và được sử dụng đúng cách. Để có thêm nhiều mô hình phát triển, bên cạnh nỗ lực mở rộng nguồn vốn, cần sự đồng hành về quản trị, công nghệ và thị trường.
Đó cũng là chìa khóa để các hợp tác xã không chỉ vượt qua khó khăn trước mắt mà còn nâng cao năng lực cạnh tranh, phát triển bền vững và đóng góp nhiều hơn cho kinh tế địa phương.










