Vì sao lợi nhuận một số ngân hàng giảm mạnh?

Giảm 46% lợi nhuận

Theo báo cáo tài chính hợp nhất quý III/2026, tổng tài sản của ngân hàng SACOMBANK đạt 1,057 triệu tỷ đồng, tăng 15,3% so với đầu năm. Tiền gửi khách hàng đạt hơn 775.000 tỷ đồng, tăng 25,4%. Dư nợ cho vay khách hàng đạt hơn 700.000 tỷ đồng, tăng hơn 11,8%.

Tuy nhiên, do triển khai các chương trình tín dụng ưu đãi nhằm giảm chi phí tiếp cận vốn cho doanh nghiệp nên biên lợi nhuận của ngân hàng này đã bị thu hẹp.

Cụ thể, vào tháng 4/2026, SACOMBANK giảm 0,5 điểm phần trăm/năm lãi suất ở cả hai chiều huy động và cho vay theo chủ trương của Ngân hàng Nhà nước (NHNN).

Đến tháng 8/2026, ngân hàng này giảm biên lợi nhuận từ 2,79% xuống còn 0,79% để triển khai giảm lãi suất cho vay 2% đối với khách hàng doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực xuất nhập khẩu.

Gần đây, SACOMBANK cũng triển khai nhiều chương trình giảm lãi suất cho vay từ 1,5 - 2%/năm dành cho khách hàng doanh nghiệp hoạt động trong những ngành nghề chủ lực, các lĩnh vực được Chính phủ và NHNN ưu tiên hỗ trợ. Ngoài ra, khách hàng cá nhân, hộ kinh doanh vay sản xuất kinh doanh, duy trì và mở rộng hoạt động cũng được giảm lãi suất.

Dù dư nợ cho vay tăng song thu nhập lãi thuần 9 tháng của ngân hàng này giảm 17,8%, còn hơn 17.500 tỷ đồng. Tuy nhiên, ở chiều ngược lại, lãi thuần từ hoạt động dịch vụ đạt 8.206 tỷ đồng, gấp khoảng 3,5 lần cùng kỳ; lãi thuần kinh doanh ngoại hối đạt 1.400 tỷ đồng, tăng 92,4%.

Đại diện SACOMBANK cho biết, một trong những động lực chính nằm ở các chiến lược thay đổi nhận diện thương hiệu theo hướng năng động, gần gũi gắn với các hoạt động được giới trẻ và người dân quan tâm như: lễ hội âm nhạc, giải bóng đá quốc gia, giao thông công cộng…

Các nguồn thu ngoài lãi đã bù đắp phần suy giảm của thu nhập lãi thuần, đưa tổng thu nhập hoạt động 9 tháng đạt khoảng 27.794 tỷ đồng, tăng hơn 14% so với cùng kỳ năm ngoái.

Lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh trước chi phí dự phòng đạt 18.741 tỷ đồng, tăng 42,6%. Đáng chú ý, chi phí hoạt động (OPEX) đạt 9.053 tỷ đồng, giảm 19,3% so với cùng kỳ, mức giảm tập trung ở chi phí nhân sự, chi phí tài sản, chi phí quản lý công vụ.

Thu nhập tăng và chi phí giảm giúp cho tỷ lệ chi phí trên thu nhập (CIR) của SACOMBANK giảm từ hơn 46% xuống còn 32,6%.

Ngân hàng sẽ tiếp tục tăng bộ đệm dự phòng rủi ro lên 12.848 tỷ đồng. Lợi nhuận trước thuế hợp nhất lũy kế 9 tháng đạt gần 5.900 tỷ đồng. Số lợi nhuận này chỉ bằng gần 54% so với cùng kỳ năm trước (10.988 tỷ đồng), tức giảm 46%. Tuy nhiên, phần lợi nhuận này đã hoàn thành gần 73% kế hoạch do ngân hàng để ra

“Việc thu hẹp biên lợi nhuận tại các chương trình thể hiện lựa chọn chia sẻ một phần lợi ích của ngân hàng với khách hàng, hỗ trợ doanh nghiệp duy trì dòng tiền và hoạt động sản xuất kinh doanh”, đại diện ngân hàng SACOMBANK thông tin.

Giảm lợi nhuận vì tăng quản trị rủi ro

Ngân hàng Eximbank cũng vừa có báo cáo tài chính 9 tháng đầu năm 2026. Theo đó, ngân hàng này ghi nhận tổng thu nhập hoạt động thuần đạt 4.692 tỷ đồng. Eximbank tiếp tục tăng cường kỷ luật tài chính, tối ưu hóa vận hành với chi phí hoạt động ở mức 2.831 tỷ đồng, giảm 1,9% so với cùng kỳ.

Eximbank tiếp tục duy trì các chỉ số an toàn với tỷ lệ an toàn vốn (CAR) trên 13% và tỷ lệ dư nợ cho vay trên tổng tiền gửi (LDR) ở mức 73%, bảo đảm tuân thủ quy định của NHNN.

Eximbank chủ động tăng cường trích lập dự phòng rủi ro tín dụng lên 997 tỷ đồng, cao hơn cùng kỳ năm trước, nhằm củng cố bộ đệm tài chính và nâng cao năng lực quản trị rủi ro.

Ngân hàng này cũng đẩy mạnh xử lý nợ, cơ cấu lại danh mục tín dụng và chủ động thu hẹp các danh mục có mức độ rủi ro cao hoặc hiệu quả chưa phù hợp, nâng cao chất lượng tài sản và hiệu quả sử dụng vốn.

Trong 9 tháng đầu năm 2026, Eximbank ghi nhận lợi nhuận trước thuế hợp nhất đạt 864 tỷ đồng, chỉ bằng 42% so với cùng kỳ năm ngoái (2.049 tỷ đồng), tức giảm 58%.

Eximbank lý giải, sở dĩ lợi nhuận đang “mỏng” hơn nhiều so với cùng kỳ năm trước là vì việc tăng cường trích lập dự phòng, nâng cao chất lượng tài sản, tối ưu hóa hoạt động và đầu tư.

Eximbank xác định tăng trưởng quy mô và lợi nhuận vẫn là những mục tiêu quan trọng, song ưu tiên hàng đầu trong giai đoạn hiện nay là bảo đảm an toàn hoạt động, nâng cao chất lượng tài sản và hiệu quả sử dụng vốn. Ngân hàng chủ động chấp nhận những điều chỉnh cần thiết trong ngắn hạn nhằm củng cố nội lực, tạo nền tảng tăng trưởng hiệu quả và bền vững trong dài hạn.

Bên cạnh Eximbank, SACOMBANK, một số ngân hàng khác cũng có lợi nhuận giảm mạnh trong quý III so với cùng kỳ năm ngoái. Cụ thể như: Saigonbank (giảm hơn 78%), BVbank (giảm 19%), Kienlongbank (giảm gần 13%), PGBank (giảm 10,5%)…

Lý do chính khiến các ngân hàng có lợi nhuận suy giảm là vì chi phí dự phòng tăng đột biến, xử lý nợ tồn đọng; biên lãi ròng (NIM) bị thu hẹp, tín dụng giảm, nguồn thu ngoài lãi giảm và dự phòng tăng; Thu nhập hoạt động giảm, chi phí tăng, dự phòng tăng.