EVNHANOI xây dựng lưới điện thông minh, áp dụng công nghệ vào phục vụ người dân

Nếu như trước đây, việc giám sát, điều hành lưới điện chủ yếu dựa vào thao tác trực tiếp của người vận hành tại hiện trường thì hiện nay, cùng với quá trình chuyển đổi số, nhiều công đoạn đã được thực hiện tự động trên nền tảng công nghệ hiện đại.

Từ các trung tâm điều khiển, điều độ viên có thể giám sát trạng thái vận hành của hàng nghìn thiết bị trên toàn hệ thống theo thời gian thực, nhanh chóng đưa ra các phương án điều hành tối ưu và xử lý các tình huống phát sinh.

Hiện nay, EVNHANOI đang quản lý hệ thống điện có quy mô lớn với 68 trạm biến áp 220/110kV, 159 máy biến áp 220/110kV, hơn 1.129 km đường dây 110kV cùng gần 3 triệu khách hàng sử dụng điện trên địa bàn Thủ đô. Đặc biệt, 100% khách hàng đã được lắp đặt công tơ điện tử, tạo nền tảng quan trọng cho quá trình số hóa và phát triển lưới điện thông minh.

Một trong những dấu mốc quan trọng trong hành trình hiện đại hóa lưới điện là việc EVNHANOI đã hoàn thành chuyển đổi các trạm biến áp 220/110kV sang mô hình không người trực. Thông qua Trung tâm Điều khiển, toàn bộ trạng thái vận hành của lưới điện được giám sát, điều khiển tập trung theo thời gian thực.

Không dừng lại ở việc giám sát từ xa, EVNHANOI đang từng bước đưa trí tuệ của hệ thống vào quá trình vận hành. Thông qua nền tảng SCADA/DMS Network Manager 10.4, các kỹ sư EVNHANOI đã nghiên cứu, xây dựng thành công các kịch bản tự động xử lý sự cố trên lưới điện trung áp bằng ngôn ngữ lập trình xử lý tín hiệu, logic điều khiển và tự động hóa (SPL).

Khi xảy ra bất thường trên lưới điện, hệ thống có thể tự động phát hiện, xác định vị trí, cô lập khu vực bị ảnh hưởng và khôi phục cấp điện cho các khu vực còn lại chỉ trong thời gian rất ngắn mà không cần can thiệp thủ công.

Trong quá trình thử nghiệm thực tế tại lưới điện trung áp thuộc Công ty Điện lực Từ Liêm, hệ thống đã xử lý thành công toàn bộ các kịch bản mô phỏng, xác định chính xác vị trí lỗi, thực hiện chuyển tải và tái lập cấp điện đúng theo phương án được lập trình.

Kết quả này mở ra tiền đề quan trọng để EVNHANOI tiếp tục mở rộng tự động hóa trên diện rộng, hướng tới mô hình lưới điện có khả năng tự nhận biết và tự phản ứng.

Đối với lưới điện trung áp, EVNHANOI hiện đang giám sát và điều khiển từ xa 575 Recloser, 1.467 RMU và 1.109 LBS trên toàn địa bàn. Đây là những cánh tay tự động giúp hệ thống nhanh chóng khoanh vùng các khu vực bị ảnh hưởng, tự động chuyển tải và tái lập cấp điện khi xuất hiện bất thường trên lưới.

Hiệu quả của quá trình hiện đại hóa được thể hiện rõ nét qua các chỉ số độ tin cậy cung cấp điện. Nếu như năm 2021, chỉ số thời gian mất điện trung bình của lưới điện (SAIDI) ở mức 163,1 phút thì đến năm 2025 chỉ còn 29,81 phút.

Tương tự, chỉ số tần suất mất điện trung bình của lưới điện (SAIFI) giảm từ 0,98 lần xuống còn 0,48 lần; chỉ số tần suất mất điện thoáng qua trung bình của lưới điện (MAIFI) giảm từ 1,81 lần xuống còn 0,51 lần. Tổn thất điện năng trên lưới điện cũng giảm từ 3,5% xuống còn 3,07%, góp phần nâng cao hiệu quả vận hành và tối ưu chi phí sản xuất kinh doanh điện năng.

Theo các chuyên gia, lưới điện thông minh không đơn thuần là việc ứng dụng công nghệ vào vận hành mà còn là quá trình chuyển đổi toàn diện từ mô hình quản lý truyền thống sang mô hình quản trị dựa trên dữ liệu.

Mọi trạng thái vận hành của hệ thống điện đều được số hóa, phân tích và đưa ra quyết định trên cơ sở dữ liệu thời gian thực, góp phần nâng cao độ tin cậy cung cấp điện, tối ưu nguồn lực và giảm thiểu các nguy cơ tiềm ẩn trên lưới điện.

Trong lộ trình chuyển đổi số của EVNHANOI, lưới điện thông minh được xác định là một trong những trụ cột chiến lược. Từ những thao tác đóng cắt thủ công trước đây đến các kịch bản vận hành tự động ngày nay là bước chuyển mang tính cách mạng, phản ánh quyết tâm làm chủ công nghệ của ngành Điện Thủ đô.

Đây không chỉ là giải pháp nâng cao hiệu quả vận hành mà còn là nền tảng quan trọng để xây dựng hệ thống điện hiện đại, an toàn, linh hoạt, đáp ứng yêu cầu phát triển của Thủ đô trong kỷ nguyên số.