Dòng vốn vào AI tăng 13 lần: Cơ hội bứt phá cho Việt Nam

Sự bứt phá mạnh mẽ của dòng vốn đầu tư vào lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI) với mức tăng trưởng gấp 13 lần trở thành tâm điểm thảo luận tại Diễn đàn VIPC Summit 2026. Trong bối cảnh chuỗi cung ứng công nghệ toàn cầu đang tái cấu trúc mạnh mẽ, các chuyên gia khẳng định bước dịch chuyển dòng vốn vào công nghệ này đang tạo ra những chuyển biến rõ nét, đưa AI trở thành động lực mũi nhọn dẫn dắt nền kinh tế nội địa bứt phá.

Trí tuệ nhân tạo đã vươn lên trở thành phân khúc có tốc độ tăng trưởng dòng vốn nhanh nhất trong toàn bộ hệ sinh thái đổi mới sáng tạo tại Việt Nam. Theo số liệu thống kê được công bố tại Báo cáo Đầu tư Công nghệ và Đổi mới sáng tạo Việt Nam 2026, dòng vốn chảy vào các dự án công nghệ AI đã bùng nổ mạnh mẽ, ghi nhận mức tăng gấp 13 lần chỉ trong vòng hai năm qua, đạt quy mô giá trị khoảng 130 triệu USD.

Chỉ dấu tài chính này không chỉ khẳng định sức hút đặc biệt của thị trường nội địa đối với các quỹ công nghệ toàn cầu, mà còn minh chứng cho bước chuyển mình của các doanh nghiệp Việt Nam trong việc chủ động hấp thụ nguồn lực tài chính chất lượng cao phục vụ cho mục tiêu phát triển bền vững.

Đánh giá về bước phát triển vượt bậc này, bà Lê Hoàng Uyên Vy, Giám đốc điều hành Do Ventures nhận định, xu hướng tăng trưởng dòng vốn phản ánh sự đánh giá rất cao của giới đầu tư quốc tế đối với năng lực nội tại cũng như tốc độ làm chủ công nghệ của đội ngũ nhân sự tại Việt Nam.

Bà Lê Hoàng Uyên Vy - Giám đốc điều hành Do Ventures - chia sẻ: "Trong hai năm qua, dòng vốn vào công nghệ AI tại Việt Nam đã tăng trưởng gấp 13 lần, đạt quy mô khoảng 130 triệu USD. Xu hướng này cho thấy các nhà đầu tư đánh giá rất cao chất lượng của các kỹ sư AI Việt Nam, năng lực của đội ngũ nhân sự cũng như tốc độ ứng dụng AI trong nền kinh tế nội địa."

Sự bùng nổ của dòng vốn đầu tư vào lĩnh vực AI được cộng đồng chuyên gia lý giải bằng việc Việt Nam đang sở hữu một loạt các lợi thế cạnh tranh cốt lõi có tính bền vững. Đó là nguồn nhân lực thuộc các nhóm ngành khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học vô cùng dồi dào, chi phí nghiên cứu và phát triển sản phẩm hợp lý, cùng khả năng tiếp cận nhanh chóng các công nghệ nguồn mở từ các kỹ sư nội địa.

Sức hút này hoàn toàn đồng nhất với các mục tiêu chiến lược của Chính phủ nhằm hiện thực hóa mục tiêu nâng tỷ trọng kinh tế số lên mức 30% GDP vào năm 2030, đòi hỏi tốc độ tăng trưởng kép hằng năm của ngành phải duy trì ở mức khoảng 19%. Để đạt được bước nhảy vọt này, quốc gia đang tập trung phát triển toàn diện bốn trụ cột cốt lõi bao gồm mở rộng ngành công nghiệp thông tin, số hóa các ngành truyền thống, quản trị số và dữ liệu số. Trong tiến trình đó, làn sóng ứng dụng AI đang đóng vai trò tác nhân trực tiếp, tái định hình sâu sắc các mô hình kinh doanh truyền thống, đặc biệt là trong lĩnh vực tiêu dùng và ngành bán lẻ thế hệ mới.

Phát biểu chỉ đạo tại diễn đàn, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng khẳng định Việt Nam đang đứng trước cơ hội lịch sử để tham gia sâu hơn vào các chuỗi giá trị toàn cầu mới, đặc biệt trong các lĩnh vực công nghệ cao.

Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng khẳng định: "Việt Nam đang đứng trước cơ hội lịch sử để tham gia sâu hơn vào các chuỗi giá trị toàn cầu mới, đặc biệt trong các lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, dữ liệu và công nghệ số. Việt Nam cần xây dựng một hệ sinh thái đổi mới sáng tạo mở, gắn kết chặt chẽ giữa Nhà nước, doanh nghiệp, viện nghiên cứu, trường đại học và cộng đồng đầu tư quốc tế."

Mặc dù sở hữu tiềm năng rất lớn, các nhà hoạch định chính sách và giới đầu tư tại diễn đàn cũng chỉ ra những nút thắt hạ tầng kỹ thuật cần khẩn trương tháo gỡ nếu muốn giữ chân dòng vốn lâu dài. Để thực hiện thành công bước chuyển dịch sang nền kinh tế tri thức, Chính phủ cần sớm hoàn thiện và đồng bộ các chính sách hỗ trợ về chia sẻ dữ liệu sạch, tập trung đầu tư xây dựng hạ tầng trung tâm dữ liệu quy mô lớn, bảo đảm nguồn điện năng ổn định hằng năm cho các thuật toán chuyên sâu vận hành và thiết lập cơ chế thu hút chuyên gia AI đầu ngành.

Kinh nghiệm quốc tế được các đại biểu chia sẻ chỉ ra rằng, đối với các công nghệ sơ khởi, rủi ro cao như AI chuyên sâu hay công nghệ khí hậu, sự can thiệp và bảo trợ ban đầu của nguồn vốn mồi Nhà nước thông qua các mô hình Quỹ đầu tư mạo hiểm quốc gia là đòn bẩy quan trọng. Việc Nhà nước đứng ra đồng đầu tư không chỉ giúp bảo chứng chất lượng dự án, san sẻ rủi ro kinh doanh, mà còn tạo lập niềm tin mạnh mẽ nhằm kích thích dòng vốn tư nhân cùng tham gia kiến tạo thị trường công nghệ chiến lược hứa hẹn nhiều bứt phá.

Ông Hyung-hwan Kim - Trưởng đại diện Viện Tăng trưởng xanh toàn cầu (GGGI) - chia sẻ: "Khu vực tư nhân có thể lo ngại rủi ro ở một số lĩnh vực, do đó cần có sự hỗ trợ, bảo trợ hoặc cam kết ban đầu từ chính phủ đối với các mô hình và công nghệ mới, đặc biệt là các công nghệ chiến lược."